EBV - wirus Epsteina Barr - test szybki (mononukleoza)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Mononukleoza zakaźna to choroba wywoływana najczęściej przez wirus Epsteina-Barr (EBV). Zwykle objawia się gorączką, silnym bólem gardła z nalotami na migdałkach, powiększonymi węzłami chłonnymi na szyi i wyraźnym zmęczeniem, które może utrzymywać się tygodniami. Zakażenie przenosi się głównie ze śliną – stąd potoczna nazwa „choroba pocałunków”. Najczęściej chorują nastolatki i młodzi dorośli.
Test szybki oznacza tzw. przeciwciała heterofilne, które organizm wytwarza w ostrej fazie mononukleozy. Daje wynik jakościowy – dodatni lub ujemny – i pomaga lekarzowi odróżnić mononukleozę od anginy paciorkowcowej, którą często przypomina. To rozróżnienie jest ważne, bo niektóre antybiotyki podane przy mononukleozie wywołują charakterystyczną wysypkę.
Test ma ograniczenia: w pierwszym tygodniu choroby i u dzieci poniżej 4. roku życia często daje wynik ujemny mimo zakażenia, a przeciwciała mogą utrzymywać się jeszcze kilka miesięcy po chorobie. Przy ujemnym wyniku i typowych objawach dokładniejsze jest oznaczenie swoistych przeciwciał przeciw antygenom EBV (VCA IgM i IgG, EBNA). Pomocne bywają też morfologia z rozmazem i próby wątrobowe.
Więcej informacji
Jak sprawdzić, czy ma się mononukleozę?
Rozpoznanie stawia lekarz na podstawie objawów, badania gardła i węzłów chłonnych oraz badań krwi. Najczęściej wykonuje się szybki test na przeciwciała heterofilne, morfologię z rozmazem (zwiększona liczba limfocytów, w tym nietypowych) i próby wątrobowe. Przy wątpliwościach – swoiste przeciwciała przeciw EBV.
Co w morfologii wskazuje na mononukleozę?
Typowe są zwiększona liczba limfocytów i obecność tzw. limfocytów atypowych (reaktywnych) w rozmazie, czasem obniżone płytki krwi. Takie zmiany nie są jednak swoiste – mogą pojawiać się w innych infekcjach wirusowych.
Kiedy test szybki może być fałszywie ujemny?
• w pierwszych dniach choroby, zanim pojawią się przeciwciała,
• u dzieci poniżej 4. roku życia,
• gdy objawy przypominające mononukleozę wywołuje inny wirus, np. cytomegalii (CMV) lub toksoplazmoza.
Wtedy lekarz może zalecić powtórzenie testu lub oznaczenie EBV VCA IgM.
Czy można kupić test na mononukleozę w aptece?
Dostępne są testy z kropli krwi z palca, działające na podobnej zasadzie. Mają te same ograniczenia co test laboratoryjny, a samodzielna interpretacja bywa trudna. Wynik zawsze omawia się z lekarzem, zwłaszcza że objawy mononukleozy i anginy są podobne.
Mononukleoza a antybiotyk
Mononukleozę wywołuje wirus, więc antybiotyki jej nie leczą. Niektóre z nich, np. amoksycylina, u chorych na mononukleozę często wywołują wysypkę. Dlatego odróżnienie mononukleozy od anginy paciorkowcowej ma praktyczne znaczenie dla lekarza decydującego o leczeniu.
Na co uważać w czasie mononukleozy?
Częstym objawem jest powiększona śledziona, dlatego przez kilka tygodni lekarze zalecają unikanie sportów kontaktowych i dźwigania. Silny ból brzucha po lewej stronie, duszność czy trudności z przełykaniem wymagają pilnej pomocy lekarskiej.
Jak przygotować się do badania?
Nie trzeba być na czczo – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Zanotuj, od ilu dni trwają objawy – to ważne przy ocenie wyniku.
Jak czytać wynik testu na mononukleozę?
Wynik jest dodatni lub ujemny. Dodatni przy typowych objawach przemawia za mononukleozą; ujemny w pierwszym tygodniu choroby lub u małego dziecka nie wyklucza zakażenia – wtedy lekarz może zalecić oznaczenie EBV VCA IgM albo powtórzenie testu po kilku dniach.
Badania powiązane z badaniem EBV – test szybki (mononukleoza)
• Pakiet po infekcji: badania kontrolne po przebytej infekcji.
• EBV VCA IgM: swoiste przeciwciała świeżego zakażenia.
• EBV EBNA IgG: przebyte zakażenie.
• Morfologia krwi: limfocyty i płytki.
• CMV IgM: wirus dający podobne objawy.
• EBV VCA IgG: przeciwciała przeciw wirusowi Epsteina-Barr, utrzymujące się latami.
• EBV EA IgG: pomocnicze przeciwciała przeciw antygenowi wczesnemu EBV.
• EBV DNA (PCR): materiał genetyczny wirusa Epsteina-Barr.
• EBV DNA ilościowo (PCR): ilość materiału genetycznego wirusa we krwi.
• EBV – awidność IgG: pomaga ocenić czas zakażenia EBV.
Przygotowanie do badania
- możesz iść na pobranie w ciągu dnia, nie musisz być na czczo. Unikaj pobrania materiału po obfitym posiłku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
