Morfologia krwi
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Morfologia krwi obwodowej, nazywana też morfologią pełną, to podstawowe badanie krwinek czerwonych, krwinek białych i płytek krwi. Obejmuje m.in. hemoglobinę, hematokryt i rozdział krwinek białych na pięć rodzajów (5-DIFF).
Morfologię robi się profilaktycznie, przy podejrzeniu np. niedokrwistości lub infekcji oraz w trakcie leczenia. Często bada się ją razem z ferrytyną i żelazem.
Więcej informacji
Morfologia – co to za badanie?
Morfologia to liczenie i ocena komórek krwi przez analizator laboratoryjny. Badanie obejmuje:
• krwinki czerwone: liczba erytrocytów (RBC), hemoglobina (HGB), hematokryt (HCT), średnia objętość krwinki (MCV) i średnia masa hemoglobiny w krwince (MCH),
• krwinki białe: liczba leukocytów (WBC) i ich pięć rodzajów: neutrofile, limfocyty, monocyty, eozynofile i bazofile,
• płytki krwi: liczba płytek (PLT) i ich wskaźniki, m.in. średnia objętość płytki (MPV).
Krwinki czerwone przenoszą tlen, białe biorą udział w obronie przed zakażeniami, a płytki w krzepnięciu krwi.
Morfologia – kiedy wykonać badanie?
Morfologia to jedno z najczęściej wykonywanych badań. Wykonuje się ją m.in.:
• w okresowych badaniach profilaktycznych, także jako punkt odniesienia na przyszłość,
• przy przewlekłym zmęczeniu, bladości, osłabieniu albo duszności przy wysiłku,
• przy nawracających infekcjach, gorączce bez wyraźnej przyczyny lub powiększonych węzłach chłonnych,
• przy łatwym powstawaniu siniaków, krwawieniach z nosa albo dziąseł,
• przed zabiegami i w trakcie leczenia, które może wpływać na krew.
Te dolegliwości mają wiele przyczyn i same niczego nie przesądzają.
Morfologia – zakres referencyjny i interpretacja wyniku
Każdy parametr ma własny zakres referencyjny, który zależy od wieku, płci i metody, dlatego laboratorium podaje go na wyniku obok zmierzonej liczby. Parametr poniżej zakresu zwykle jest oznaczony literą L albo znakiem „–”, a powyżej zakresu literą H albo znakiem „+”.
Wyniki powyżej zakresu – możliwe przyczyny: wyższa liczba krwinek białych często towarzyszy infekcjom i stanom zapalnym, a więcej eozynofili alergiom. Podwyższony hematokryt i hemoglobina bywają skutkiem odwodnienia. Rzadziej odchylenia wiążą się z chorobami szpiku.
Wyniki poniżej zakresu – możliwe przyczyny: niska hemoglobina towarzyszy niedokrwistości, której częstą przyczyną jest niedobór żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego. Obniżenie krwinek białych bywa po infekcjach wirusowych albo przy niektórych lekach.
Pojedyncze odchylenie, zwłaszcza niewielkie, nie przesądza o chorobie; dalsze postępowanie ustala lekarz.
Morfologia – co może wpłynąć na wynik?
• Przygotowanie: zalecenia dla tego badania to pobranie rano, na czczo, czyli 8–12 godzin po ostatnim posiłku, po wypoczynku. Bezpośrednio przed pobraniem lepiej nie palić.
• Wysiłek i stres tuż przed badaniem mogą przejściowo zmienić liczbę krwinek białych.
• Odwodnienie zawyża hematokryt i stężenie hemoglobiny.
• Infekcja, nawet łagodna, zmienia obraz krwinek białych.
• Leki, np. glikokortykosteroidy, antybiotyki czy sole litu. Nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko powiedz o nich lekarzowi.
• Ciąża fizjologicznie zmienia część parametrów krwi.
Badania powiązane z morfologią
• Pakiet anemia i zmęczenie: morfologia, ferrytyna, żelazo i transferyna w jednym zamówieniu.
• Pakiet badań dla każdego: morfologia, OB, CRP i cholesterol w jednym zamówieniu.
• Ferrytyna: zapasy żelaza w organizmie, podstawowe uzupełnienie morfologii przy niskiej hemoglobinie.
• Żelazo w surowicy: ilość żelaza krążącego we krwi.
• Odczyn Biernackiego (OB): prosty wskaźnik stanu zapalnego, często wykonywany razem z morfologią.
• Białko C-reaktywne (CRP): białko, którego stężenie rośnie w stanach zapalnych i infekcjach.
• Retikulocyty: młode krwinki czerwone, pokazujące, jak szpik nadąża z ich produkcją.
• Płytki krwi – liczba: osobne oznaczenie liczby płytek.
• Dehydrogenaza mleczanowa (LDH): enzym oznaczany m.in. przy ocenie rozpadu krwinek.
• Białko całkowite: łączna ilość białek w surowicy.
• Proteinogram: rozdział białek surowicy na frakcje.
• Witamina B12 i kwas foliowy: witaminy potrzebne do wytwarzania krwinek czerwonych.
Co oznaczają skróty na wyniku morfologii?
Najważniejsze to: RBC (krwinki czerwone), HGB (hemoglobina), HCT (hematokryt), MCV (wielkość krwinki czerwonej), WBC (krwinki białe) i PLT (płytki krwi). Rozmaz rozbija krwinki białe na rodzaje: NEUT (neutrofile), LYM (limfocyty), MONO (monocyty), EOS (eozynofile) i BASO (bazofile). Litery L i H przy wyniku oznaczają wynik poniżej albo powyżej normy.
Czym morfologia różni się od rozmazu krwi?
W tej morfologii analizator sam rozdziela krwinki białe na pięć rodzajów (5-DIFF). Rozmaz manualny to dodatkowa ocena krwi pod mikroskopem; wykonuje się ją, gdy wynik z analizatora wymaga uzupełnienia.
Jak często robić morfologię?
U zdrowych dorosłych morfologia zwykle wchodzi w skład okresowych badań, np. raz w roku. Przy chorobach przewlekłych lub w trakcie leczenia termin kolejnych badań ustala lekarz.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy

