Kwas foliowy
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Oznaczenie mierzy we krwi stężenie kwasu foliowego, czyli witaminy B9, która w organizmie występuje w postaci folianów. Foliany są potrzebne do podziału komórek i wytwarzania DNA, a więc do tworzenia krwinek czerwonych i prawidłowego rozwoju płodu. Organizm magazynuje ich niewiele, więc niedobór może rozwinąć się w ciągu kilku miesięcy.
Najbogatszym źródłem folianów są zielone warzywa liściaste, nasiona roślin strączkowych, cytrusy i produkty pełnoziarniste, a długie gotowanie niszczy dużą część witaminy. Niedoborowi sprzyjają dieta uboga w warzywa, nadużywanie alkoholu, choroby jelit upośledzające wchłanianie, np. celiakia, ciąża oraz niektóre leki, m.in. metotreksat, leki przeciwpadaczkowe czy sulfasalazyna.
Badanie wykonuje się przy niedokrwistości z dużymi krwinkami czerwonymi, zmęczeniu, przy planowaniu ciąży, w chorobach przewodu pokarmowego i przy długotrwałym przyjmowaniu leków zaburzających gospodarkę folianami. Najczęściej towarzyszy mu oznaczenie witaminy B12, bo niedobory obu witamin dają podobny obraz.
Więcej informacji
Po co bada się kwas foliowy?
Najczęściej przy niedokrwistości z powiększonymi krwinkami czerwonymi, by odróżnić niedobór folianów od niedoboru witaminy B12. Badanie przydaje się też przed ciążą i w jej trakcie, przy chorobach jelit, nadużywaniu alkoholu, przewlekłej chorobie nerek i leczeniu lekami, które wpływają na metabolizm folianów.
Jakie są objawy niedoboru kwasu foliowego?
• zmęczenie, osłabienie, bladość, duszność przy wysiłku – objawy niedokrwistości,
• zapalenie i pieczenie języka, owrzodzenia w jamie ustnej,
• drażliwość, gorsza koncentracja i pamięć,
• biegunki i brak apetytu.
Objawy neurologiczne, takie jak mrowienie i drętwienie stóp, są bardziej typowe dla niedoboru witaminy B12, dlatego przy nich bada się obie witaminy.
Co wypłukuje kwas foliowy z organizmu?
Najsilniej działa alkohol, który zaburza wchłanianie i zwiększa wydalanie folianów. Zapasy zmniejszają też niektóre leki – metotreksat, leki przeciwpadaczkowe, sulfasalazyna, trimetoprim – oraz choroby jelit, dializoterapia i zwiększone zapotrzebowanie, np. w ciąży czy przy niedokrwistości hemolitycznej. Leków nie odstawiaj samodzielnie – ich wpływ omów z lekarzem.
Dlaczego bada się go razem z B12?
Niedobór obu witamin daje podobną niedokrwistość z dużymi krwinkami. Przyjmowanie samego kwasu foliowego przy nierozpoznanym niedoborze B12 może poprawić morfologię, ale nie chroni nerwów, przez co uszkodzenie układu nerwowego postępuje niezauważone. Dlatego lekarz ocenia obie witaminy jednocześnie, często z homocysteiną.
Czy nadmiar kwasu foliowego jest szkodliwy?
Nadmiar z pożywienia praktycznie się nie zdarza. Wysokie stężenie kwasu foliowego we krwi wynika zwykle z suplementacji. Jego główne ryzyko to maskowanie niedoboru witaminy B12. O dawkach suplementów, także w ciąży, decyduje lekarz.
Czy trzeba być na czczo?
Tak. Stężenie folianów w surowicy odzwierciedla w dużej mierze ostatnie posiłki i suplementy, dlatego pobranie odbywa się rano, na czczo – zgodnie z sekcją „Przygotowanie do badania”. Przyjmowane preparaty witaminowe podaje się przy pobraniu.
Jak czytać wynik?
Zakres odniesienia podaje laboratorium na wyniku. Kwas foliowy w surowicy pokazuje głównie bieżącą podaż – pojedynczy niski wynik po kilku dniach złej diety nie musi oznaczać niedoboru zapasów.
Badania powiązane z badaniem Kwas foliowy
• Pakiet suplementacja w ciąży: kwas foliowy, B12, witamina D i ferrytyna.
• Pakiet anemia i zmęczenie: morfologia, żelazo i witaminy w jednym zamówieniu.
• Pakiet witaminy i minerały: najczęściej badane witaminy i pierwiastki.
• Pakiet anemii rozszerzony: szersza ocena gospodarki żelazem i witaminami.
• Pakiet witaminy i odporność: witaminy i pierwiastki ważne dla odporności.
• Witamina B12: ocenia się razem z kwasem foliowym.
• Morfologia krwi: wielkość krwinek czerwonych (MCV).
• Homocysteina: rośnie przy niedoborze folianów i B12.
• Retikulocyty: młode krwinki czerwone – miara pracy szpiku.
• Przeciwciała przeciw komórkom okładzinowym żołądka: oceniane przy niedoborze B12 o podłożu autoimmunologicznym.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
