Strefa wiedzy

Zrozum swoje wyniki

Badania krwi prostym językiem. Co oznaczają normy, kiedy się badać i jak czytać wyniki. Bez medycznego żargonu.

48 artykułów · 10 tematów
  1. Badania na PCOS: jakie hormony oznaczyć i w którym dniu cyklu?Badania hormonalne przy podejrzeniu PCOS pomagają ocenić nadmiar androgenów i odróżnić PCOS od innych przyczyn zaburzeń cyklu. Wyniki zestawia się z objawami i obrazem jajników, a na ich odczyt wpływają faza cyklu i antykoncepcja.Kobieta6 min czytania
  2. Anty-TPO i anty-TG – co to za badania i co oznacza wynikAnty-TPO i anty-TG to przeciwciała skierowane przeciwko różnym białkom tarczycy. Pokazują tło autoimmunologiczne, a pracę gruczołu opisują TSH i hormony tarczycy. Anty-TG służy też do oceny, czy przeciwciała nie zakłócają oznaczenia tyreoglobuliny.Tarczyca6 min czytania
  3. Kwas metylomalonowy (MMA): co mierzy i co oznacza wynik?Kwas metylomalonowy (MMA) jest markerem przemiany zależnej od witaminy B12. Jego oznaczenie uzupełnia wynik samej witaminy B12 i pokazuje, jak ta przemiana przebiega w komórkach. Czyta się go razem z czynnością nerek, która też wpływa na stężenie MMA.Witaminy6 min czytania
  4. Mutacja MTHFR: co oznacza wariant C677T w wyniku?Wynik badania MTHFR opisuje wariant genu, który bierze udział w przemianach folianów. Wariant C677T nosi co najmniej w jednej kopii ponad połowa dorosłych Polaków, więc jest to częsta cecha genetyczna, a nie rzadka choroba.Krew7 min czytania
  5. Homocysteina: co to za badanie i co może podnosić wynikHomocysteina to aminokwas, którego stężenie zależy od witamin B12, B6 i folianów oraz od pracy nerek. Artykuł opisuje przyczyny podwyższonego wyniku, badania wykonywane razem z homocysteiną i sposób czytania wyniku z laboratorium.Serce7 min czytania
  6. Apolipoproteina B (apo B) – co to za badanie i co pokazuje obok LDLStężenie apolipoproteiny B odzwierciedla liczbę cząstek lipoprotein miażdżycorodnych, a cholesterol LDL opisuje ilość cholesterolu we frakcji LDL. Podobny wynik LDL może towarzyszyć różnej liczbie cząstek, dlatego oba badania uzupełniają się.Serce6 min czytania
  7. Badania na niedobory witamin: jakie wykonać i kiedy się przydająJakie badania krwi pokazują niedobory witamin i minerałów? Ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy i 25(OH)D pomagają sprawdzić zapasy tych składników, gdy dieta, choroba lub leki dają ku temu powód.Witaminy6 min czytania
  8. Hemoglobina (HGB): co to jest i jak czytać ją w morfologiiHGB to skrót, pod którym morfologia podaje stężenie hemoglobiny we krwi. Ten wynik czyta się razem z pozostałymi parametrami krwinek czerwonych. Ferrytyna i hemoglobina glikowana odpowiadają na inne pytania i uzupełniają morfologię.Krew5 min czytania
  9. TIBC i UIBC – co to za badania i jak je czytać razem z żelazemTIBC to całkowita zdolność wiązania żelaza, a UIBC to jej wolna część. Razem z żelazem w surowicy pozwalają wyliczyć wysycenie transferyny. Wyjaśniamy, po co się je oznacza i jak czytać je razem z ferrytyną.Krew5 min czytania
  10. Hemochromatoza: jakie badania zrobić? Ferrytyna, transferyna, HFEFerrytyna i wysycenie transferyny pokazują, jak organizm gospodaruje żelazem, a test genu HFE wskazuje, czy jest podłoże dziedziczne. Artykuł opisuje kolejność tych badań i różnicę między jedną a dwiema kopiami wariantu C282Y.Krew6 min czytania
  11. Wysoka ferrytyna: co oznacza i czy to zawsze nadmiar żelaza?Wysoka ferrytyna nie zawsze oznacza nadmiar żelaza, bo to białko rośnie także przy stanie zapalnym i w niektórych chorobach. Aby ustalić przyczynę, ocenia się ją razem z CRP i wysyceniem transferyny.Krew5 min czytania
  12. Badania na insulinooporność: glukoza, insulina i wskaźnik HOMA-IRBadania na insulinooporność to glukoza i insulina oznaczone na czczo w jednej próbce krwi oraz wyliczany z nich wskaźnik HOMA-IR. Artykuł wyjaśnia, co mierzy każde z oznaczeń i jakie badania uzupełniają ocenę gospodarki węglowodanowej.Cukrzyca7 min czytania
  13. Krzywa cukrowa – jak przebiega badanie, ile trwa i co wpływa na wynikKrzywa cukrowa, czyli doustny test obciążenia glukozą (OGTT), pokazuje, jak zmienia się stężenie glukozy we krwi po wypiciu jej roztworu. Wyjaśniamy, jak przebiega badanie, ile trwa i co może wpłynąć na wynik.Cukrzyca5 min czytania
  14. CRP w ciąży: jaka jest norma i dlaczego wynik bywa wyższyCRP to białko wytwarzane głównie w wątrobie, którego stężenie we krwi rośnie przy zapaleniu i zakażeniu. W ciąży wynik bywa wyższy także z przyczyn fizjologicznych, dlatego najlepiej czytać go razem z tygodniem ciąży, objawami i morfologią.Kobieta5 min czytania
  15. OB czy CRP: które badanie lepiej pokazuje stan zapalny?CRP mierzy stężenie białka związanego ze stanem zapalnym, a OB szybkość opadania krwinek czerwonych. CRP reaguje szybciej, a OB zmienia się wolniej, dlatego oba badania uzupełniają się, a ich wyniki z tego samego dnia mogą się różnić.Krew6 min czytania
  16. Witamina D – badanie 25(OH)D: do czego służy i jak czytać wynikBadanie witaminy D to oznaczenie 25(OH)D we krwi, czyli głównej krążącej postaci tej witaminy. Wyjaśniamy, do czego służy, jak się je nazywa na wynikach, co na nie wpływa i jak czytać wynik razem z innymi badaniami.Witaminy5 min czytania
  17. D-dimery: co oznaczają, jaka jest norma i jak czytać wynikD-dimery to fragmenty białka powstające przy rozkładzie włóknika, czyli siatki tworzącej skrzep. Badanie jest częścią diagnostyki zakrzepicy i zatorowości płucnej, a na wynik wpływają też ciąża, wiek, zabiegi i unieruchomienie.Krew6 min czytania
  18. Kalprotektyna w kale: do czego służy badanie i jak pobrać próbkęKalprotektyna w kale to marker zapalenia w ścianie jelita. Badanie pomaga odróżnić chorobę zapalną jelit od zespołu jelita drażliwego i ocenić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka, w tym kolonoskopia.Poradnik5 min czytania
  19. eGFR – co to jest i czym różni się od kreatyniny w wyniku?eGFR to szacowana filtracja nerek, którą laboratorium wylicza ze stężenia kreatyniny, wieku i płci. Z jednego pobrania krwi wychodzą więc dwie liczby opisujące pracę nerek. Gdy trzeba doprecyzować wynik, uzupełnia go cystatyna C.Krew6 min czytania
  20. Alfa-1-antytrypsyna w kale – co to za badanie i jak pobrać próbkęAlfa-1-antytrypsyna w kale pokazuje, czy białka osocza przechodzą do przewodu pokarmowego. Badanie wykonuje się jako pomiar w jednej próbce kału albo jako klirens, który wymaga zbiórki kału i oznaczenia tego białka we krwi.Poradnik5 min czytania
  21. Cystatyna C: co oznacza wynik i kiedy uzupełnia kreatyninęCystatyna C zależy od masy mięśniowej w mniejszym stopniu niż kreatynina, dlatego uzupełnia ocenę nerek, gdy na kreatyninę wpływają masa mięśniowa lub dieta. Dowiedz się, kiedy się ją oznacza i dlaczego dwa wyliczenia eGFR mogą się różnić.Krew5 min czytania
  22. Dobowa zbiórka moczu: jak ją zebrać i na co zwrócić uwagęDobowa zbiórka moczu (DZM) obejmuje cały mocz oddany w ciągu doby. Laboratorium łączy stężenie badanej substancji z objętością moczu i podaje dobowe wydalanie, dlatego liczy się każda porcja zebrana od początku do końca doby.Poradnik6 min czytania
  23. Kamienie nerkowe – jakie badania krwi i moczu się wykonuje?Przy kamieniach nerkowych (kamicy nerkowej) wykonuje się badanie ogólne moczu, oznaczenia z krwi i dobową zbiórkę moczu. Pokazują one pracę nerek i czynniki, które mogą sprzyjać tworzeniu się złogów, a same złogi widać w USG.Poradnik7 min czytania
  24. Posiew moczu a badanie ogólne moczu: do czego służy każde z nich?Badanie ogólne moczu opisuje cechy fizyczne, skład chemiczny i osad próbki. Posiew sprawdza, czy z moczu wyrośnie drobnoustrój, a antybiogram ocenia jego wrażliwość na antybiotyki. Oba badania odpowiadają na inne pytania i się uzupełniają.Poradnik6 min czytania
  25. Badanie AMH – co to jest i co pokazuje o rezerwie jajnikowejAMH to hormon wytwarzany przez komórki otaczające małe, rosnące pęcherzyki w jajnikach. Jego stężenie we krwi pozwala poznać rezerwę jajnikową, a wynik ułatwia rozmowę z lekarzem o planowaniu ciąży i leczeniu niepłodności.Kobieta6 min czytania
  26. Anty-CCP i RF – co to za badania i czym się różniąAnty-CCP i czynnik reumatoidalny (RF) oznacza się często razem, gdy pojawiają się dolegliwości stawowe. Wyniki obu badań uzupełniają się i razem z objawami oraz badaniem stawów pomagają lekarzowi ocenić, czy chodzi o reumatoidalne zapalenie stawów.Odporność6 min czytania
  27. Badanie PSA – co to jest, kiedy się je wykonuje i jak czytać wynikPSA to białko wytwarzane przez prostatę, a jego stężenie we krwi pomaga ocenić stan gruczołu krokowego. Artykuł wyjaśnia, czym różni się PSA całkowity od wolnego, co może podnieść wynik i co wiadomo z dużych badań nad przesiewem.Mężczyzna6 min czytania
  28. Kalcytonina i prokalcytonina: co badają i kiedy się je wykonujeKalcytonina to hormon komórek C tarczycy, a prokalcytonina to wskaźnik ciężkich zakażeń bakteryjnych. Nazwy są podobne, ale badania służą innym celom i odpowiadają na inne pytania.Tarczyca6 min czytania
  29. Proteinogram – co to za badanie i jak czytać wynik?Białko całkowite podaje łączne stężenie białek w surowicy, a proteinogram rozdziela je na frakcje. Podobna suma może powstać z różnych proporcji składników, dlatego oba badania uzupełniają się. Proteinogram czyta się razem z wykresem.Krew6 min czytania
  30. Proteinogram i immunofiksacja: do czego służą i jak czytać wynikProteinogram rozdziela białka surowicy na frakcje i pokazuje ich udział, a immunofiksacja określa klasę immunoglobuliny i typ łańcucha lekkiego. Artykuł opisuje, jak te badania się uzupełniają i jakie informacje o lekach biologicznych pomagają odczytać wynik.Krew6 min czytania
  31. Elastaza trzustkowa w kale: co mierzy badanie i jak czytać wynikElastaza trzustkowa w kale pomaga ocenić, ile enzymów trawiennych wydziela trzustka. Kalprotektyna opisuje natomiast stan zapalny jelit, więc oba badania odpowiadają na różne pytania. Próbkę pobiera się samodzielnie w domu.Poradnik5 min czytania
  32. Badanie TRAb – po co się je wykonuje i jak czytać wynikBadanie TRAb oznacza przeciwciała skierowane przeciw receptorowi TSH i jest związane przede wszystkim z chorobą Gravesa-Basedowa. Pomaga ustalić, dlaczego tarczyca pracuje zbyt intensywnie. Wyjaśniamy, kiedy się je wykonuje i jak czytać wynik.Tarczyca6 min czytania
  33. Eozynofilowe zapalenie przełyku: objawy, badania krwi i biopsjaEozynofilowe zapalenie przełyku rozpoznaje się na podstawie wycinków pobranych podczas gastroskopii. Badania krwi, takie jak morfologia i IgE, pomagają szukać innych przyczyn dolegliwości i pokazują towarzyszące uczulenia.Odporność5 min czytania
  34. Badanie z krwi na pasożyty: jakie wykonać i co pokazują przeciwciałaBadanie z krwi na pasożyty polega na oznaczeniu przeciwciał przeciw wybranym gatunkom, na przykład glisty psiej czy lamblii. Przy toksokarozie to przeciwciała są podstawą rozpoznania, a przy innych pasożytach obok nich bada się kał lub robi wymaz na owsiki.Poradnik6 min czytania
  35. Alergia czy nietolerancja pokarmowa? Różnice i badaniaAlergia pokarmowa przebiega z udziałem układu odpornościowego, a nietolerancja pokarmowa bez niego. Dlatego przy podejrzeniu każdej z nich wykonuje się inne badania, a wybór badania zaczyna się od rozmowy o tym, jak organizm reaguje po jedzeniu.Odporność7 min czytania
  36. Ceruloplazmina – co to jest i co pokazuje razem z miedzią?Ceruloplazmina to białko, które przenosi największą część miedzi we krwi. Badanie miedzi w surowicy podaje stężenie samego pierwiastka, a miedź w dobowej zbiórce moczu ilość wydaloną w ciągu doby. Każde z tych oznaczeń odpowiada na inne pytanie.Witaminy6 min czytania
  37. Magnez w erytrocytach i w surowicy: co mierzy każde badanie?Magnez w erytrocytach mierzy się w krwinkach czerwonych, a w surowicy w płynnej części krwi. Można go oznaczyć także we krwi pełnej i w moczu. Każdy materiał opisuje inną pulę tego pierwiastka, dlatego wyniki czyta się osobno.Witaminy5 min czytania
  38. pANCA – co to jest i czym różni się od MPO-ANCA?pANCA to nazwa wzoru świecenia widocznego pod mikroskopem w badaniu ANCA, a MPO-ANCA to przeciwciała przeciw jednemu białku, mieloperoksydazie. Artykuł wyjaśnia, jak czytać na wyniku oznaczenia pANCA, cANCA, MPO i PR3.Odporność6 min czytania
  39. Badania metaboliczne: co obejmują, na czym polegają i kiedy je wykonaćBadania metaboliczne to zestaw oznaczeń z krwi pokazujący gospodarkę cukrami i tłuszczami oraz pracę wątroby i nerek. Glukoza, HbA1c i lipidogram odpowiadają na różne pytania, więc razem dają spójną informację o tych obszarach.Cukrzyca6 min czytania
  40. Badanie DAO: co pokazuje poziom enzymu i kiedy się je wykonujeBadanie DAO pokazuje we krwi poziom enzymu, który rozkłada histaminę z pokarmu. Wynik jest jednym z elementów oceny dolegliwości po posiłkach i najlepiej czyta się go razem z objawami oraz ich związkiem z jedzeniem.Poradnik6 min czytania
  41. Badania na tężyczkę: wapń, magnez, PTH i próba tężyczkowaPrzy podejrzeniu tężyczki można oznaczyć wapń, magnez i parathormon, a także witaminę D i albuminę. Każde z tych badań opisuje inny element gospodarki mineralnej. Próba tężyczkowa to zwykle osobne badanie, bez pobierania krwi.Witaminy6 min czytania
  42. Selen a tarczyca – czy pomaga w Hashimoto i obniża anty-TPO?Selen wchodzi w skład białek, które biorą udział w przemianach hormonów tarczycy. Zebraliśmy, co pokazały badania z randomizacją u osób z chorobą Hashimoto i Gravesa-Basedowa oraz jakie badania krwi pomagają ocenić tarczycę.Tarczyca6 min czytania
  43. Badania dla wegan i wegetarian: B12, ferrytyna i witamina DWeganie i wegetarianie najczęściej badają witaminę B12, ferrytynę i morfologię krwi. Wyniki pokazują, jak wygląda zaopatrzenie w te składniki, a B12 najłatwiej odczytać razem z informacją o przyjmowanych suplementach.Witaminy6 min czytania
  44. Badania przed in vitro: jakie testy infekcyjne wykonać i co oznaczająBadania infekcyjne przed in vitro to oznaczenia antygenów i przeciwciał związanych z wybranymi zakażeniami, na przykład HIV, WZW B i C, kiłą czy toksoplazmozą. Wykonuje się je do dokumentacji kwalifikacyjnej, a dokładny zakres wyznacza klinika.Kobieta6 min czytania
  45. Badania krwi dla sportowców – co zbadać i jak trening zmienia wynikiMorfologia, ferrytyna, CK i kreatynina odpowiadają na różne pytania, a ich wyniki zależą od ostatniego treningu i przyjmowanych preparatów. Zakres badań dobiera się do dyscypliny, objawów i planu treningowego.Profilaktyka6 min czytania
  46. Chlamydia pneumoniae: badanie krwi (IgG, IgM, IgA) czy PCR?Z krwi oznacza się przeciwciała IgG, IgM i IgA, które pokazują odpowiedź układu odpornościowego. PCR sprawdza, czy w próbce z dróg oddechowych jest materiał genetyczny bakterii. Artykuł wyjaśnia, które badanie odpowiada na jakie pytanie.Odporność5 min czytania
  47. Menopauza: jakie badania krwi wykonać i kiedy pomagają hormonyBadania hormonalne przy menopauzie mierzą FSH, estradiol i LH, a przy objawach o innej możliwej przyczynie także TSH. Najbardziej pomagają przy nietypowym przebiegu miesiączek, a wynik czyta się razem z wiekiem, objawami i kalendarzem krwawień.Kobieta7 min czytania

Treści przygotowuje i okresowo przegląda zespół redakcyjny badanialab.pl. Materiały mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem.