Wynik CRP w ciąży może być wyższy z kilku powodów naraz: z powodu samej ciąży, infekcji lub innego stanu zapalnego, a także większej masy ciała. Badanie polega na zmierzeniu stężenia białka C-reaktywnego we krwi i od dawna służy do sprawdzenia, czy w organizmie trwa odpowiedź zapalna.
U kobiet w ciąży stężenie tego białka jest w badaniach grupowych wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży, a przebieg zmian u poszczególnych kobiet bywa różny. Dlatego własny wynik najlepiej odnosić do zakresu z własnego wydruku, a nie do wyników innych kobiet.
Co to jest CRP i co mierzy to badanie?
CRP to białko ostrej fazy, a badanie polega na zmierzeniu jego stężenia w surowicy krwi żylnej. Wynik podaje laboratorium jako stężenie z jednostką, a obok niego drukuje zakres referencyjny dla zastosowanej metody.
Białko to powstaje głównie w komórkach wątroby, choć wytwarzają je też między innymi komórki tkanki tłuszczowej, makrofagi i komórki śródbłonka. W miejscu zakażenia lub zapalenia jego stężenie może wzrosnąć wielokrotnie. Oznaczenie CRP ilościowo jest powszechnie używane jako marker stanu zapalnego.
CRP reaguje zarówno na zakażenie, jak i na zapalenie o innym podłożu, dlatego przyczynę i miejsce pomagają ustalić objawy oraz inne badania.
Dlaczego CRP w ciąży bywa wyższe, także w drugim trymestrze?
W ciąży rozwija się fizjologiczna reakcja zapalna, która nie jest chorobą.
Zmiana pojawia się bardzo wcześnie. W badaniu kobiet leczonych metodą zapłodnienia pozaustrojowego stężenie CRP w czwartym tygodniu ciąży było wyższe u kobiet, które zaszły w ciążę, niż u tych, którym się to nie udało. Autorzy powiązali tę różnicę z odpowiedzią zapalną towarzyszącą zagnieżdżeniu zarodka.
W badaniu podłużnym 23 kobiet z prawidłowo przebiegającą ciążą stężenie CRP było wyższe w każdym trymestrze niż w grupie 24 kobiet niebędących w ciąży. U 12 uczestniczek stężenie wahało się w czasie, u 7 stopniowo spadało, a u 4 stopniowo rosło. Przebieg CRP w ciąży bywa więc u poszczególnych kobiet różny, a obserwacja pochodzi z niewielkiej grupy.
Na stężenie CRP w ciąży wpływa także masa ciała. W kohorcie 322 zdrowych ciężarnych kobiet CRP było wyższe niż w większości populacji niebędących w ciąży i rosło wraz z BMI. Wyższy wynik może więc mieć kilka źródeł jednocześnie: ciążę, masę ciała i infekcję.
Jaka jest norma CRP w ciąży?
Zakres referencyjny CRP podaje laboratorium na wyniku i zależy on od metody oznaczenia oraz od populacji, dla której go ustalono. W ciąży stężenia bywają wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży, dlatego dla ciężarnych opracowano osobne przedziały odniesienia (opisane niżej). Własny wynik odnosi się więc do zakresu z własnego wydruku, a nie do tabeli z internetu ani do wyniku innej kobiety. Ocenę wyniku przeprowadza lekarz prowadzący ciążę.
Kiedy wykonuje się badanie CRP w ciąży?
Badanie CRP w ciąży wykonuje się, gdy trzeba sprawdzić, czy w organizmie toczy się proces zapalny, na przykład przy podejrzeniu infekcji. Daje ono lekarzowi szybką informację o reakcji organizmu, a kolejne oznaczenia pokazują, jak zmienia się ona w czasie. O wskazaniu decydują objawy i sytuacja kliniczna, a oznaczenie jest jednym z elementów oceny obok badania, wywiadu i innych wyników.
Jak przygotować się do badania CRP?
Materiałem jest krew żylna pobierana w punkcie pobrań. Wymagania dotyczące przygotowania, w tym pory dnia i tego, czy trzeba być na czczo, opisuje sekcja przygotowania na karcie badania CRP ilościowo. Wiążące jest zalecenie z tej karty.
Przy rejestracji dobrze jest podać, że jesteś w ciąży, i w którym tygodniu. Na wynik może wpływać trwająca lub niedawno przebyta infekcja. Informacja o niej, a także o przyjmowanych lekach i preparatach, ułatwia prawidłowe odczytanie wyniku.
Co daje badanie CRP w ciąży i jak czytać je razem z objawami?
CRP jest prostym sposobem sprawdzenia, czy organizm reaguje na zakażenie lub zapalenie. Lekarz prowadzący ciążę zestawia wynik z objawami, tygodniem ciąży i badaniem, a w szczególnych sytuacjach położniczych także z innymi danymi klinicznymi, które omawia piśmiennictwo.
Duże znaczenie ma punkt odniesienia. W badaniu z 2021 roku przedziały odniesienia CRP opracowane dla zdrowych ciężarnych dawały trafniejszą ocenę, czy u ciężarnej występuje zakażenie, niż dotychczasowy standard. Pokazuje to, że zakres podany na wyniku zależy od metody oznaczenia i populacji, dla której go ustalono.
Pomaga też porównanie z wcześniejszymi oznaczeniami CRP u tej samej kobiety, bo pokazuje, jak stężenie zmieniało się w czasie. Przebieg zmian bywa u poszczególnych kobiet różny.
Dlaczego CRP czyta się razem z morfologią krwi?
Morfologia u kobiety w ciąży również ma własną charakterystykę. W tym samym badaniu podłużnym liczba leukocytów i neutrofilów rosła między pierwszym a drugim trymestrem i pozostawała wysoka w trzecim. Przegląd fizjologicznych zmian parametrów hematologicznych w ciąży opisuje wiele podobnych przesunięć, które poza ciążą wyglądałyby na odchylenie.
Dlatego przy odczytywaniu morfologii krwi u ciężarnej trzeba uwzględnić tydzień ciąży, tak samo jak przy CRP. Oba oznaczenia można wykonać z jednego pobrania. Co oznaczają skróty na wyniku morfologii, wyjaśnia artykuł morfologia krwi – skróty na wyniku. Obok CRP często oznacza się też OB, czyli odczyn Biernackiego, który również odzwierciedla stan zapalny. Różnice między tymi dwoma badaniami opisuje artykuł OB czy CRP.
Jak czytać wynik CRP w ciąży?
Wynik CRP u ciężarnej jest jedną z informacji, które lekarz prowadzący zestawia z tygodniem ciąży, objawami, badaniem i pozostałymi wynikami, w tym morfologią z tego samego pobrania. Dopiero razem te dane nadają liczbie z wydruku znaczenie.
Jeśli wynik okazał się wyższy, niż się spodziewałaś, możesz omówić go z lekarzem prowadzącym ciążę. Przydadzą się wcześniejsze oznaczenia CRP i morfologii, jeśli je masz, oraz informacja o niedawnych infekcjach.
Gdy w ciąży pojawi się gorączka lub inne niepokojące objawy, najlepiej od razu skontaktować się z lekarzem lub położną, bez czekania na kolejną wizytę.
Najczęstsze pytania
Czy wyższe CRP w ciąży zawsze oznacza infekcję?
Wyższe CRP w ciąży może mieć kilka przyczyn. W badaniach grupowych stężenie u zdrowych ciężarnych było wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży i rosło wraz z masą ciała, ale to samo białko rośnie także przy infekcjach. Dlatego wynik czyta się razem z objawami, tygodniem ciąży i innymi badaniami, które pomagają ustalić przyczynę.
Czy CRP pokazuje, gdzie toczy się stan zapalny?
CRP pokazuje, że organizm reaguje na zakażenie lub zapalenie, ale nie wskazuje miejsca ani przyczyny. Źródło stanu zapalnego ustala się na podstawie objawów, badania i innych wyników.
Czy mogę porównać swój wynik CRP z tabelą z internetu?
Lepiej odnieść wynik do zakresu z własnego wydruku. Zakres referencyjny zależy od metody oznaczenia i populacji, dla której go ustalono, a w ciąży stężenia CRP bywają wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży, dlatego dla ciężarnych opracowano osobne przedziały.
Dlaczego wynik CRP czyta się razem z morfologią?
W ciąży zmienia się także morfologia, między innymi liczba leukocytów i neutrofilów, która rośnie od drugiego trymestru. Oba oznaczenia mogą pochodzić z jednego pobrania i są czytane razem z tygodniem ciąży.
Od kiedy w ciąży rośnie CRP?
W badaniu kobiet leczonych zapłodnieniem pozaustrojowym stężenie CRP w czwartym tygodniu ciąży było wyższe u kobiet, które zaszły w ciążę, niż u tych, którym się to nie udało. Dotyczy to badanej grupy, a przebieg u poszczególnych kobiet bywa różny.
Jaka jest norma CRP w ciąży?
Jednej normy dla wszystkich ciężarnych nie ma. Zakres referencyjny podaje laboratorium na wyniku i zależy on od metody oznaczenia. W ciąży stężenia CRP bywają wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży, dlatego dla ciężarnych opracowano osobne przedziały odniesienia. Własny wynik odnosi się do zakresu z własnego wydruku.
Kiedy wynik CRP w ciąży omawia się z lekarzem?
Wynik CRP zależy od tygodnia ciąży, masy ciała, metody oznaczenia i tego, czy trwa infekcja, dlatego nie ma jednej liczby dla wszystkich ciężarnych. Wyższy wynik omawia się z lekarzem prowadzącym ciążę razem z objawami i morfologią. Przy gorączce lub innych niepokojących objawach kontakt z lekarzem lub położną nie wymaga czekania na wizytę.
Źródła
- Sproston NR, Ashworth JJ. Role of C-Reactive Protein at Sites of Inflammation and Infection. Frontiers in Immunology. 2018. DOI: 10.3389/fimmu.2018.00754
- Sacks GP, Seyani L, Lavery S, Trew G. Maternal C-reactive protein levels are raised at 4 weeks gestation. Human Reproduction. 2004. DOI: 10.1093/humrep/deh179
- Belo L, Santos-Silva A, Rocha S i wsp. Fluctuations in C-reactive protein concentration and neutrophil activation during normal human pregnancy. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology. 2005. DOI: 10.1016/j.ejogrb.2005.02.022
- Dockree S, Brook J, James T, Shine B, Impey L, Vatish M. Pregnancy-specific reference intervals for C-reactive protein improve diagnostic accuracy for infection: a longitudinal study. Clinica Chimica Acta. 2021. DOI: 10.1016/j.cca.2021.02.015
- van de Laar R, van der Ham DP, Oei SG i wsp. Accuracy of C-reactive protein determination in predicting chorioamnionitis and neonatal infection in pregnant women with premature rupture of membranes: a systematic review. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology. 2009. DOI: 10.1016/j.ejogrb.2009.09.017
- Chandra S, Tripathi AK, Mishra S, Amzarul M, Vaish AK. Physiological Changes in Hematological Parameters During Pregnancy. Indian Journal of Hematology and Blood Transfusion. 2012. DOI: 10.1007/s12288-012-0175-6
Sprawdź to u siebie
Badania powiązane z tym tematem. Krew pobierzesz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekaże Ci laboratorium.
Zobacz wszystkie pakietyTreści w Strefie Wiedzy mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem. Badania kupujesz u nas, krew pobierasz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekazuje Ci laboratorium.

