AMH to hormon antymüllerowski, wytwarzany przez komórki otaczające małe, rosnące pęcherzyki w jajniku. Jego stężenie we krwi jest wskaźnikiem rezerwy jajnikowej, czyli zapasu pęcherzyków, i z wiekiem się obniża. Badanie AMH pozwala poznać rezerwę jajnikową i ułatwia rozmowę z lekarzem o planowaniu ciąży, zwłaszcza gdy rozważa się leczenie niepłodności, bo wynik pokazuje, jak jajniki mogą zareagować na stymulację hormonalną.
Wynik pomaga przewidzieć, czy ta reakcja będzie słabsza, czy silniejsza, i w przybliżeniu, ile komórek jajowych można uzyskać. Orientacyjnie pozwala też oszacować wiek menopauzy. Dla kobiet starających się o dziecko ważna jest jeszcze jedna informacja: w badaniu kobiet w wieku 30–44 lat, które dopiero zaczęły starać się o dziecko i wcześniej nie miały problemów z płodnością, niski wynik AMH nie wiązał się z mniejszą szansą na naturalne poczęcie.
Co to jest AMH?
Hormon antymüllerowski wytwarzają komórki otaczające małe, rosnące pęcherzyki w jajniku. Im więcej takich pęcherzyków, tym wyższe stężenie hormonu we krwi. Ilu ich jest, zależy od zapasu pozostałego w jajnikach, dlatego AMH jest wskaźnikiem rezerwy jajnikowej i z wiekiem stopniowo się obniża.
Wynik jest orientacyjnym wskaźnikiem liczby pęcherzyków, a nie ich dokładnym zliczeniem. Dotyczy ilości zapasu, a jakość komórek jajowych jest osobną cechą, o której rozmawia się z lekarzem przy planowaniu ciąży.
Kiedy wykonuje się badanie AMH?
Najczęściej oznaczenie wykonuje się przy planowaniu leczenia niepłodności. Wynik pomaga wtedy dobrać sposób stymulacji hormonalnej. Badanie wykonują też kobiety, które planują ciążę i chcą poznać swoją rezerwę jajnikową, a potem omówić wynik z lekarzem. Badanie AMH jest też częścią pakietu rezerwa jajnikowa. Wytyczne ESHRE dotyczące stymulacji jajników zalecają AMH albo liczbę pęcherzyków antralnych w USG do przewidywania słabej lub nadmiernej odpowiedzi jajników.
Badanie AMH wykonuje się też u młodych kobiet, u których miesiączki stały się rzadkie albo ustały, gdy podejrzewa się przedwczesne wygasanie czynności jajników. Rozpoznanie opiera się wtedy przede wszystkim na przebiegu miesiączek i oznaczeniu FSH, a według wytycznych z 2024 roku AMH przydaje się, gdy wyniki nie dają jednoznacznej odpowiedzi. Wynik FSH odczytuje się zwykle razem ze stężeniem estradiolu. Przegląd systematyczny wskazuje, że bardzo niskie AMH może przyspieszyć rozpoznanie u kobiet z brakiem miesiączki albo z przypadkami tego schorzenia w rodzinie.
Jak przebiega badanie AMH?
Materiałem jest krew żylna pobrana w punkcie pobrań. Stężenie AMH w trakcie cyklu zmienia się tylko nieznacznie, więc zwykle nie trzeba trafiać w konkretny dzień. Badanie nie wymaga bycia na czczo. Szczegóły przygotowania podaje karta badania AMH.
Metoda oznaczania AMH jest podana na wydruku wyniku i różni się między laboratoriami. Jeśli wynik ma być porównywany z wcześniejszym, najwygodniej, gdy oba pomiary wykonano tą samą metodą.
Niskie AMH a szansa na naturalną ciążę
Związek AMH z szansą na naturalne poczęcie sprawdzono w badaniu opublikowanym w czasopiśmie JAMA, w którym przez kolejne cykle obserwowano, czy dojdzie do ciąży. Objęło ono kobiety w wieku 30–44 lat, które wcześniej nie miały problemów z płodnością i starały się o dziecko najwyżej od trzech miesięcy. Do analizy weszło 750 uczestniczek. Po uwzględnieniu między innymi wieku, masy ciała, palenia i niedawnego stosowania antykoncepcji hormonalnej odsetek ciąż w grupie z niskim AMH był podobny jak w grupie z wynikiem w normie, zarówno po 6, jak i po 12 cyklach. To samo dotyczyło podwyższonego FSH.
Autorzy uznali, że u kobiet o takiej charakterystyce niskie wskaźniki rezerwy jajnikowej nie wiązały się z gorszą płodnością. Wniosek dotyczy tej grupy, a nie kobiet leczonych z powodu niepłodności. Amerykańskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu (ASRM) zwraca uwagę, że wskaźniki rezerwy jajnikowej pomagają przewidzieć liczbę komórek jajowych uzyskanych po stymulacji, a przy rozmowie o szansie na ciążę uwzględnia się również wiek kobiety. AMH opisuje zapas pęcherzyków i jest jedną z informacji, które lekarz zestawia z wiekiem oraz planami pacjentki.
AMH a menopauza
AMH spada wraz z wyczerpywaniem się zapasu pęcherzyków, dlatego badano, czy na jego podstawie da się przewidzieć wiek menopauzy. Przegląd systematyczny objął 41 badań i łącznie 28 858 kobiet.
Niższe AMH w danym wieku wiązało się z wcześniejszą menopauzą, a prognoza była orientacyjna: u kobiet przed 40. rokiem życia przedziały szacunków obejmowały od 2 do 12 lat. Dokładność rosła, gdy menopauza była już blisko.
Według autorów przeglądu AMH dobrze sprawdza się w badaniach populacyjnych nad wiekiem menopauzy, a jego użyteczność w prognozie dla pojedynczej kobiety wymaga jeszcze rzetelnych badań. Dla konkretnej kobiety wynik jest więc orientacyjnym kierunkiem, który omawia się z lekarzem.
AMH a PCOS – zespół policystycznych jajników
W zespole policystycznych jajników (PCOS) pęcherzyków jest zwykle więcej, dlatego AMH bywa wyższe. Międzynarodowe wytyczne z 2023 roku dopuszczają u dorosłych kobiet oznaczenie AMH zamiast USG przy ocenie, czy jajniki mają obraz policystyczny. U nastolatek AMH nie jest do tego zalecane. Rozpoznanie zespołu opiera się na kilku elementach naraz, a nie na samym AMH czy samym USG.
U dorosłych rozpoznanie wymaga co najmniej dwóch z trzech elementów: zaburzeń owulacji, nadmiaru androgenów widocznego w objawach albo w badaniach krwi oraz obrazu jajników policystycznych w USG lub podwyższonego AMH. Trzeba też wykluczyć inne przyczyny podobnych objawów. Część oznaczeń hormonalnych zawiera pakiet badań hormony dla kobiet.
Co może zmieniać wynik AMH?
Stężenie AMH zmienia się przede wszystkim z wiekiem: spada wraz z wyczerpywaniem się zapasu pęcherzyków. Według stanowiska ASRM wynik może być niższy u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną. Wyższe stężenia często towarzyszą zespołowi policystycznych jajników, w którym pęcherzyków jest więcej. Znaczenie ma też metoda oznaczania, dlatego wyniki z różnych laboratoriów nie zawsze da się porównać liczba do liczby. Przyjmowane leki hormonalne są jedną z informacji potrzebnych przy omawianiu wyniku.
Jak czytać wynik AMH?
Zakres referencyjny dla zastosowanej metody znajdziesz na wydruku wyniku. Zależy on od metody oznaczenia i od wieku, dlatego tabele z internetu i normy z innego laboratorium mogą nie pasować do Twojego wyniku.
Wynik AMH pokazuje, jak duża jest rezerwa jajnikowa, i jest punktem wyjścia do rozmowy z lekarzem o planach dotyczących ciąży. Przy leczeniu niepłodności wynik jest jedną z informacji, na podstawie których planuje się stymulację. U młodej kobiety z rzadkimi miesiączkami lub ich brakiem bardzo niski wynik jest jedną z informacji, które lekarz uwzględnia przy ocenie ryzyka przedwczesnego wygasania czynności jajników.
Najczęstsze pytania
Co to jest badanie AMH?
To oznaczenie we krwi hormonu antymüllerowskiego, wytwarzanego przez komórki otaczające małe pęcherzyki w jajniku. Jego stężenie jest wskaźnikiem rezerwy jajnikowej, czyli zapasu pęcherzyków, i z wiekiem się obniża.
Czy z niskim AMH można zajść w ciążę?
W badaniu 750 kobiet w wieku 30–44 lat, które nie miały problemów z płodnością i starały się o dziecko najwyżej od trzech miesięcy, odsetek ciąż przy niskim AMH był podobny jak przy wyniku w normie. Ten wniosek dotyczy kobiet o takiej charakterystyce, a w leczeniu niepłodności AMH służy przede wszystkim do planowania stymulacji. Wynik omawia się z lekarzem razem z wiekiem i planami.
Czy badanie AMH trzeba wykonać w określonym dniu cyklu?
Zwykle nie, bo stężenie AMH zmienia się w cyklu tylko nieznacznie. Badanie nie wymaga też bycia na czczo.
Jakie jest AMH przy PCOS i czy wysokie AMH oznacza ten zespół?
Wysokie AMH często towarzyszy temu zespołowi, ale samo nie wystarcza do rozpoznania. Według wytycznych z 2023 roku u dorosłych AMH może zastąpić USG w ocenie, czy jajniki mają obraz policystyczny. Rozpoznanie u dorosłych wymaga jednak co najmniej dwóch z trzech kryteriów i wykluczenia innych przyczyn, a u nastolatek AMH nie jest do tego zalecane.
Czy AMH pozwala przewidzieć menopauzę?
AMH pozwala oszacować wiek menopauzy orientacyjnie: niższe stężenie w danym wieku wiązało się z wcześniejszą menopauzą. U kobiet przed 40. rokiem życia przedziały szacunków obejmowały od 2 do 12 lat, a dokładność rosła, gdy menopauza była blisko.
Przy jakim wyniku AMH można zajść w ciążę?
Szansę na ciążę ocenia się na podstawie wielu informacji, takich jak wiek i dotychczasowy przebieg starań, a AMH jest jedną z nich i opisuje zapas pęcherzyków. W badaniu kobiet w wieku 30–44 lat, które nie miały wcześniej problemów z płodnością, odsetek ciąż przy niskim AMH był podobny jak przy wyniku w normie. Wynik omawia się z lekarzem w kontekście wieku i planów.
Co może zmieniać wynik AMH?
Przede wszystkim wiek, bo AMH z czasem się obniża. Według ASRM wynik może być niższy także przy antykoncepcji hormonalnej, a wyższy bywa w zespole policystycznych jajników. Znaczenie ma również metoda oznaczania, dlatego do porównań najlepiej nadają się wyniki z tego samego laboratorium.
Źródła
- Nelson SM, Davis SR, Kalantaridou S i wsp. Anti-Müllerian hormone for the diagnosis and prediction of menopause: a systematic review. Human Reproduction Update. 2023;29(3):327–346. DOI: 10.1093/humupd/dmac045
- Steiner AZ, Pritchard D, Stanczyk FZ i wsp. Association Between Biomarkers of Ovarian Reserve and Infertility Among Older Women of Reproductive Age. JAMA. 2017;318(14):1367–1376. DOI: 10.1001/jama.2017.14588
- The ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation; Bosch E, Broer S, Griesinger G i wsp. ESHRE guideline: ovarian stimulation for IVF/ICSI. Human Reproduction Open. 2020;2020(2):hoaa009. DOI: 10.1093/hropen/hoaa009
- Teede HJ, Tay CT, Laven JJE i wsp. Recommendations From the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2023;108(10):2447–2469. DOI: 10.1210/clinem/dgad463
- Panay N, Anderson RA, Bennie A i wsp.; ESHRE, ASRM, CREWHIRL and IMS Guideline Group on POI. Evidence-based guideline: premature ovarian insufficiency. Human Reproduction Open. 2024;2024(4):hoae065. DOI: 10.1093/hropen/hoae065
- Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Testing and interpreting measures of ovarian reserve: a committee opinion. Fertility and Sterility. 2020;114(6):1151–1157. DOI: 10.1016/j.fertnstert.2020.09.134
Sprawdź to u siebie
Badania powiązane z tym tematem. Krew pobierzesz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekaże Ci laboratorium.
Zobacz wszystkie pakietyTreści w Strefie Wiedzy mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem. Badania kupujesz u nas, krew pobierasz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekazuje Ci laboratorium.

