10 października 2026Strefa Wiedzy · Tarczyca6 min czytania

Anty-TPO i anty-TG – co to za badania i co oznacza wynik

Anty-TPO i anty-TG to przeciwciała skierowane przeciwko różnym białkom tarczycy. Pokazują tło autoimmunologiczne, a pracę gruczołu opisują TSH i hormony tarczycy. Anty-TG służy też do oceny, czy przeciwciała nie zakłócają oznaczenia tyreoglobuliny.

Dłonie trzymające różowy papierowy model tarczycy na jasnoróżowym tle

Anty-TPO to przeciwciała skierowane przeciw peroksydazie tarczycowej, enzymowi biorącemu udział w wytwarzaniu hormonów tarczycy, a anty-TG to przeciwciała przeciw tyreoglobulinie, białku produkowanemu w tarczycy. Obecność przeciwciał wiąże się z autoimmunizacją tarczycy, między innymi z chorobą Hashimoto. Dodatni wynik lekarz zestawia z TSH, hormonami tarczycy, objawami i wcześniejszymi badaniami. Granice podane na wydruku zależą od metody oznaczania, więc liczby z dwóch różnych laboratoriów bywają trudne do porównania.

Czym różni się anty-TPO od anty-TG?

Oba badania mierzą autoprzeciwciała, czyli przeciwciała skierowane przeciwko własnym białkom organizmu. Różni je białko, które rozpoznają.

Anty-TPO wiążą się z peroksydazą tarczycową, enzymem uczestniczącym w wytwarzaniu hormonów w komórkach tarczycy. Anty-TG wiążą się z tyreoglobuliną, białkiem produkowanym w tarczycy, na którym powstają jej hormony i w którym są magazynowane. Przegląd poświęcony przeciwciałom tarczycowym opisuje jedne i drugie jako wskaźniki autoimmunizacji tarczycy.

W praktyce służą do różnych celów. Według autorów tego przeglądu anty-TPO najczęściej służą do wskazania osób z wyższym ryzykiem rozwoju niedoczynności tarczycy wymagającej leczenia, a także pomagają w rozpoznaniu zapalenia tarczycy o podłożu immunologicznym. Anty-TG wymieniają przede wszystkim jako badanie towarzyszące oznaczeniu tyreoglobuliny.

Anty-TPO a choroba Hashimoto

Anty-TPO najczęściej oznacza się przy ocenie tarczycy pod kątem autoimmunologicznego zapalenia, którego częstą postacią jest choroba Hashimoto. Wysokie anty-TPO jest wskazówką, którą ocenia się razem z TSH, FT4, obrazem USG i objawami, bo u części osób przeciwciała występują bez choroby. Rozpoznanie Hashimoto opiera się na zestawie tych informacji, a nie na jednej liczbie.

Po co oznacza się anty-TG razem z tyreoglobuliną?

Oznaczenie tyreoglobuliny jest podstawą obserwacji osób po leczeniu zróżnicowanego raka tarczycy. Europejski konsensus ekspertów poświęcony temu badaniu opisuje je jako wymagające starannej interpretacji, a przeciwciała przeciw tyreoglobulinie wskazuje jako jedno z głównych źródeł zakłóceń.

Przeciwciało wiąże się z tym samym białkiem, które test ma zmierzyć, dlatego wynik tyreoglobuliny może być zafałszowany. Anty-TG oznacza się więc w tej sytuacji po to, żeby ocenić, czy wynik tyreoglobuliny nadaje się do interpretacji.

Ujemny wynik anty-TG zmniejsza prawdopodobieństwo takiego zakłócenia. W sprawie oznaczania wysokoczułej tyreoglobuliny i anty-TG grupa ekspercka sformułowała 53 praktyczne, stopniowane zalecenia.

Kiedy wykonuje się oba badania, a kiedy jedno?

Zakres badań zależy od pytania, na które ma odpowiedzieć. Przy ocenie autoimmunizacji tarczycy każde z tych badań ma inną rolę. W dużym amerykańskim badaniu populacyjnym NHANES III anty-TPO wiązało się istotnie z niedoczynnością i nadczynnością tarczycy, a anty-TG występujące bez anty-TPO nie wiązało się istotnie z chorobą tarczycy. Po leczeniu raka tarczycy anty-TG wykonuje się razem z tyreoglobuliną i ma wtedy inne zadanie.

Przeciwciała opisują tło autoimmunologiczne, pracę tarczycy pokazują TSH i FT4, a przy podejrzeniu nadczynności o podłożu immunologicznym oznacza się także przeciwciała przeciw receptorowi TSH (TRAb). TRAb to osobne badanie, skierowane przeciw receptorowi dla TSH, a nie przeciw peroksydazie ani tyreoglobulinie. Część tych oznaczeń można wykonać z jednego pobrania w pakiecie tarczycowym rozszerzonym. Badania hormonalne tarczycy opisuje szerzej artykuł o TSH, FT3 i FT4.

Dlaczego norma anty-TPO zależy od laboratorium i metody?

Górna granica referencyjna dla anty-TPO zależy od metody oznaczania, bo testy różnych producentów dają liczby, których nie da się wprost porównać. Jeśli więc wynik anty-TPO różni się od wcześniejszego, jedną z możliwych przyczyn jest zmiana laboratorium albo metody. Zakres referencyjny dla danej metody jest wydrukowany na wyniku.

Co oznacza wynik anty-TPO i anty-TG?

Przy porównywaniu nowego wyniku z poprzednim znaczenie mają nazwa laboratorium i metoda podane na obu wydrukach. Jeśli się różnią, różnica w liczbach może wynikać z samej metody. Przydaje się też informacja, czy hormony i przeciwciała oznaczono z jednej próbki, bo tylko wtedy opisują ten sam moment.

Przeciwciała tarczycowe stwierdza się również u osób, które nie zgłaszają choroby tarczycy. W dużym amerykańskim badaniu populacyjnym z lat 90. (NHANES III) dodatnie anty-TPO miała około jedna dziesiąta takich osób, podobnie anty-TG. Przeciwciała występowały częściej u kobiet i rosła ich częstość z wiekiem.

Obecność przeciwciał oznacza, że układ odpornościowy reaguje na białka tarczycy, a o pracy tarczycy informują TSH i hormony. Znaczenie dodatniego wyniku ocenia lekarz razem z hormonami, obrazem USG, przyjmowanymi lekami i objawami.

Najczęstsze pytania

Czym różni się anty-TPO od anty-TG?

Anty-TPO to przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej, enzymowi biorącemu udział w wytwarzaniu hormonów. Anty-TG to przeciwciała przeciw tyreoglobulinie, białku, na którym powstają i w którym są magazynowane hormony tarczycy. Oba są wskaźnikami autoimmunizacji tarczycy, ale mają różne zastosowania.

Czy trzeba wykonywać oba badania naraz?

To zależy od celu badania. Przy ocenie autoimmunizacji tarczycy każde z badań ma inną rolę, więc nie zawsze oznacza się je razem. Anty-TG oznaczane razem z tyreoglobuliną służy przede wszystkim ocenie, czy wynik tyreoglobuliny nie jest zakłócony.

Dlaczego wynik anty-TPO różni się od poprzedniego z innego laboratorium?

Górna granica referencyjna dla anty-TPO zależy od metody. Testy różnych producentów mogą dawać różne liczby, dlatego liczby z różnych laboratoriów nie zawsze da się wprost porównać.

Czy obecność przeciwciał oznacza chorobę tarczycy?

Dodatni wynik pokazuje reakcję układu odpornościowego skierowaną przeciw białkom tarczycy. Przeciwciała stwierdza się też u części osób, które nie zgłaszają choroby tarczycy, dlatego ich znaczenie zależy od TSH, FT4 i obrazu klinicznego.

Co oznacza wysokie anty-TPO?

Wysokie anty-TPO oznacza, że układ odpornościowy wytwarza przeciwciała przeciw enzymowi tarczycy. Takie przeciwciała wiążą się z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy, w tym chorobą Hashimoto, a pracę gruczołu opisują TSH i FT4. Znaczenie wyniku zależy od TSH, FT4, obrazu USG i objawów, a ocenia je lekarz.

Co jest ważniejsze – anty-TPO czy anty-TG?

Oba badania odpowiadają na inne pytania. Przy ocenie autoimmunizacji tarczycy częściej wykorzystuje się anty-TPO, a anty-TG jest przede wszystkim badaniem towarzyszącym oznaczeniu tyreoglobuliny. W badaniu NHANES III anty-TG występujące bez anty-TPO nie wiązało się istotnie z chorobą tarczycy.

Jaki wynik anty-TPO wskazuje na Hashimoto?

Granica dodatniego wyniku zależy od metody i jest podana na wydruku z laboratorium. Rozpoznanie choroby Hashimoto opiera się na przeciwciałach razem z TSH, hormonami tarczycy, USG i objawami, a stawia je lekarz, dlatego odpowiedzią nie jest jedna liczba.

Źródła

  • Dwivedi SN, Kalaria T, Buch H. Thyroid autoantibodies. Journal of Clinical Pathology. 2023;76(1):19–28. DOI: 10.1136/jcp-2022-208290
  • Tozzoli R i wsp. The upper reference limit for thyroid peroxidase autoantibodies is method-dependent: A collaborative study with biomedical industries. Clinica Chimica Acta. 2016;452:61–65. DOI: 10.1016/j.cca.2015.10.025
  • Giovanella L i wsp. Thyroglobulin and thyroglobulin antibody: an updated clinical and laboratory expert consensus. European Journal of Endocrinology. 2023;189(2):R11–R27. DOI: 10.1093/ejendo/lvad109
  • Favresse J, Burlacu MC, Maiter D, Gruson D. Interferences With Thyroid Function Immunoassays: Clinical Implications and Detection Algorithm. Endocrine Reviews. 2018;39(5):830–850. DOI: 10.1210/er.2018-00119
  • Paczkowska K i wsp. Laboratory interference in the thyroid function test. Endokrynologia Polska. 2020;71(6):551–560. DOI: 10.5603/EP.a2020.0079
  • Hollowell JG i wsp. Serum TSH, T4, and thyroid antibodies in the United States population (1988 to 1994): National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES III). Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2002;87(2):489–499. DOI: 10.1210/jcem.87.2.8182
Polecane badania

Sprawdź to u siebie

Badania powiązane z tym tematem. Krew pobierzesz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekaże Ci laboratorium.

Zobacz wszystkie pakiety

Treści w Strefie Wiedzy mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem. Badania kupujesz u nas, krew pobierasz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekazuje Ci laboratorium.