10 października 2026Strefa Wiedzy · Tarczyca6 min czytania

Badanie TRAb – po co się je wykonuje i jak czytać wynik

Badanie TRAb oznacza przeciwciała skierowane przeciw receptorowi TSH i jest związane przede wszystkim z chorobą Gravesa-Basedowa. Pomaga ustalić, dlaczego tarczyca pracuje zbyt intensywnie. Wyjaśniamy, kiedy się je wykonuje i jak czytać wynik.

Osoba w białym fartuchu i rękawiczkach trzymająca probówkę z napisem TSH Test i czerwony model tarczycy

Badanie TRAb oznacza we krwi przeciwciała skierowane przeciw receptorowi TSH na komórkach tarczycy. Są one związane przede wszystkim z chorobą Gravesa-Basedowa, jedną z przyczyn nadczynności tarczycy, i pomagają ustalić, skąd bierze się zbyt intensywna praca tego gruczołu. Przeciwciała te mogą pobudzać receptor, blokować go albo nie zmieniać jego pracy, dlatego wynik czyta się razem z TSH, hormonami tarczycy i objawami.

Co to jest badanie TRAb?

TRAb to przeciwciała skierowane przeciw receptorowi TSH. Receptor ten znajduje się na komórkach tarczycy, a przyłącza się do niego TSH, czyli hormon przysadki pobudzający tarczycę do pracy. Badanie oznacza we krwi przeciwciała, które przyłączają się do tego receptora.

Przeciwciała te powstają w autoimmunologicznych chorobach tarczycy. Według przeglądu opublikowanego w Endocrine Practice przeciwciała pobudzające receptor są swoistym markerem choroby Gravesa-Basedowa i odpowiadają za wiele jej objawów.

Choroba Gravesa-Basedowa a badanie TRAb

Choroba Gravesa-Basedowa jest autoimmunologiczną chorobą tarczycy i jedną z przyczyn nadczynności tarczycy. Odpowiadają za nią przeciwciała pobudzające receptor TSH, a badanie TRAb jest jednym z oznaczeń zalecanych do rozpoznawania tej choroby i odróżniania jej od innych przyczyn nadczynności. Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Tarczycowego (ETA) z 2018 roku omawiają to w dokumencie o postępowaniu w nadczynności w chorobie Gravesa-Basedowa. Przy rozpoznaniu uwzględnia się objawy, badania hormonów i badanie lekarskie, a wynik TRAb jest jednym z tych elementów.

Jak działają przeciwciała przeciw receptorowi TSH?

Przeciwciała przeciw receptorowi TSH nie są jednorodne. Mogą działać na trzy sposoby:

  • pobudzać receptor podobnie jak TSH i zwiększać pracę tarczycy,
  • blokować receptor i utrudniać działanie własnego TSH, co opisano m.in. u części osób z chorobą Hashimoto, u których mogą przyczyniać się do niedoczynności tarczycy,
  • przyłączać się do receptora bez wpływu na jego działanie.

W teście wiązania ten sam wynik liczbowy może więc odpowiadać przeciwciałom o różnym działaniu. Test wiązania pokazuje, że przeciwciała są obecne we krwi, a do rozróżnienia ich działania służą testy komórkowe. Wynik czyta się razem z objawami i pozostałymi badaniami.

Kiedy wykonuje się badanie TRAb?

Autorzy przeglądu w Endocrine Practice zalecają oznaczanie tych przeciwciał do szybkiego rozpoznania choroby Gravesa-Basedowa, do różnicowania przyczyn nadczynności tarczycy oraz w prowadzeniu osób z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy, zwłaszcza w ciąży i przy zmianach ocznych. Wytyczne ETA z 2018 roku zalecają oznaczenie TRAb w chorobie Gravesa-Basedowa, aby ją rozpoznać i odróżnić od innych przyczyn nadczynności, a także w ciąży.

Ciąża jest osobnym wskazaniem u kobiet z chorobą Gravesa-Basedowa lub inną autoimmunologiczną chorobą tarczycy. Przeciwciała przechodzą przez łożysko od połowy ciąży i mogą wpływać na tarczycę płodu oraz noworodka.

Badanie TRAb uzupełnia oznaczenia TSH i hormonów tarczycy.

Nadczynność tarczycy: TRAb a TSH, FT4 i FT3

TSH, FT4 i FT3 pokazują, jak intensywnie pracuje tarczyca. TRAb pomaga ustalić, dlaczego tak się dzieje.

Różne przyczyny nadczynności tarczycy leczy się w różny sposób, a wynik TSH może przy nich wyglądać podobnie. Dlatego TRAb oznacza się zwykle jako uzupełnienie, gdy wyniki hormonów są już znane.

Często myli się też różne przeciwciała tarczycowe. Anty-TPO i anty-TG są skierowane przeciw innym strukturom tarczycy niż TRAb i mają inne zastosowanie. Każde z tych badań odpowiada na inne pytanie, więc ich wyniki się uzupełniają. Różnice między nimi opisuje artykuł Anty-TPO a anty-TG.

Przygotowanie do badania TRAb

Informacje o pobraniu krwi i ewentualnych zaleceniach przed badaniem są na karcie badania TRAb. Przy odczytywaniu wyniku przydaje się też informacja o przyjmowanych lekach tarczycowych i wcześniejszym leczeniu.

Co oznacza wynik TRAb i jak go czytać?

Na wydruku znajdują się nazwa testu, jednostka i zakres referencyjny podany dla tego testu. Przeciwciała oznacza się dwoma rodzajami testów, wiązania albo komórkowymi, a każdy mierzy co innego i ma własną jednostkę. Od tego, jaki test wykonano, zależy więc, czy wynik można zestawić z poprzednim.

Wynik dodatni w teście wiązania oznacza, że przeciwciała są obecne we krwi. To, czy receptor pobudzają, czy blokują, pomaga ustalić test komórkowy i obraz kliniczny. Wynik ocenia endokrynolog razem z TSH, hormonami tarczycy, badaniem ultrasonograficznym tarczycy i objawami.

Wynik ujemny również czyta się razem z innymi badaniami. Utrzymujące się objawy są powodem do konsultacji z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Co to jest badanie TRAb?

To oznaczenie przeciwciał skierowanych przeciw receptorowi TSH na komórkach tarczycy. Przeciwciała pobudzające ten receptor są swoistym markerem choroby Gravesa-Basedowa.

Jakie są normy TRAb?

Zakres referencyjny podaje laboratorium na wyniku, osobno dla zastosowanego testu. Przy TRAb jest to szczególnie ważne, bo przeciwciała oznacza się dwoma rodzajami testów, wiązania i komórkowymi, a każdy ma własną jednostkę i zakres.

Czy dodatni wynik TRAb oznacza chorobę Gravesa-Basedowa?

Przeciwciała pobudzające receptor TSH są swoistym markerem choroby Gravesa-Basedowa. Dodatni wynik w teście wiązania potwierdza obecność przeciwciał, a to, czy receptor pobudzają, czy blokują, ustala się dalej. Chorobę tarczycy rozpoznaje się na podstawie zestawu badań i objawów, a wynik ocenia endokrynolog.

Czy anty-TSHR to to samo co TRAb?

Tak, to inna nazwa badania przeciwciał przeciw receptorowi TSH. Na wynikach może też pojawić się skrót TBII, który oznacza test wiązania. Nazwa testu, jednostka i zakres referencyjny podane na wydruku pokazują, jaki test wykonano.

Kiedy wykonuje się badanie TRAb?

Badanie wykonuje się przy rozpoznawaniu choroby Gravesa-Basedowa, w różnicowaniu przyczyn nadczynności tarczycy oraz w prowadzeniu autoimmunologicznych chorób tarczycy, zwłaszcza w ciąży i przy zmianach ocznych.

Czy badanie TRAb wykonuje się na czczo?

Wymagania dotyczące pobrania, w tym ewentualnej przerwy w jedzeniu, podaje karta badania TRAb.

Dlaczego mój wynik TRAb różni się od poprzedniego z innego laboratorium?

Laboratoria mogą stosować test wiązania albo test komórkowy. Testy te mierzą co innego, a wyniki podają w różnych jednostkach i z własnym zakresem referencyjnym. Nazwa testu i jednostka są na wydruku, a najłatwiej porównać wyniki z tego samego testu.

Źródła

  • Kahaly GJ, Diana T, Olivo PD. TSH Receptor Antibodies: Relevance & Utility. Endocrine Practice. 2020;26(1):97–106. DOI: 10.4158/EP-2019-0363
  • Kahaly GJ. Management of Graves Thyroidal and Extrathyroidal Disease: An Update. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2020;105(12):3704–3720. DOI: 10.1210/clinem/dgaa646
  • Kahaly GJ, Bartalena L, Hegedüs L, Leenhardt L, Poppe K, Pearce SH. 2018 European Thyroid Association Guideline for the Management of Graves' Hyperthyroidism. European Thyroid Journal. 2018;7(4):167–186. DOI: 10.1159/000490384
  • van Trotsenburg ASP. Management of neonates born to mothers with thyroid dysfunction, and points for attention during pregnancy. Best Practice & Research Clinical Endocrinology & Metabolism. 2020;34(4):101437. DOI: 10.1016/j.beem.2020.101437
Polecane badania

Sprawdź to u siebie

Badania powiązane z tym tematem. Krew pobierzesz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekaże Ci laboratorium.

Zobacz wszystkie pakiety

Treści w Strefie Wiedzy mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji z lekarzem. Badania kupujesz u nas, krew pobierasz w punkcie ALAB, a gotowy wynik przekazuje Ci laboratorium.