Wolna trijodotyronina (FT3)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Wolna trijodotyronina (FT3) to niezwiązana z białkami postać T3, hormonu tarczycy o najsilniejszym działaniu. W większości powstaje w tkankach z tyroksyny i wpływa m.in. na tempo przemiany materii i wytwarzanie ciepła.
FT3 oznacza się przede wszystkim wtedy, gdy trzeba sprawdzić, czy tarczyca nie pracuje za mocno, oraz w trakcie leczenia nadczynności. Wynik zwykle ocenia się razem z TSH i FT4.
Więcej informacji
FT3 – co to za badanie?
Trijodotyronina (T3) działa na komórki najsilniej ze wszystkich hormonów tarczycy: wpływa m.in. na tempo przemiany materii i wytwarzanie ciepła. Tarczyca wytwarza tylko jej część, około 80% powstaje w tkankach z tyroksyny (T4). We krwi większość T3 jest związana z białkami, a badanie FT3 mierzy wolną, niezwiązaną frakcję. W przeciwieństwie do T3 całkowitej nie zależy ona w dużym stopniu od ilości białek wiążących.
FT3 – kiedy wykonać badanie?
FT3 nie jest badaniem pierwszego wyboru, zwykle dokłada się je do TSH i FT4. Badanie FT3 wykonuje się najczęściej:
• gdy TSH jest obniżone, a FT4 nie wyjaśnia wyniku, bo zdarza się, że rośnie głównie T3,
• przy ocenie i kontroli leczenia nadczynności tarczycy, np. w chorobie Gravesa-Basedowa,
• u osób przyjmujących amiodaron, gdy lekarz ocenia wpływ leku na tarczycę,
• przy ocenie zmian hormonów tarczycy w przebiegu ciężkiej choroby.
Przy podejrzeniu niedoczynności tarczycy zwykle wystarczają TSH i FT4.
FT3 – zakres referencyjny i interpretacja wyniku
Zakres referencyjny FT3 podaje laboratorium na wyniku i zależy on od metody oznaczenia. Wynik zawsze czyta się razem z TSH i FT4.
Wysokie FT3 – możliwe przyczyny: towarzyszy nadczynności tarczycy, np. w chorobie Gravesa-Basedowa albo przy nadczynnych guzkach; bywa, że FT3 rośnie wcześniej lub bardziej niż FT4. Może też wynikać z przyjmowania leków z hormonami tarczycy.
Niskie FT3 – możliwe przyczyny: bywa przy niedoczynności tarczycy, ale często obniża się w ciężkich chorobach, po urazach i operacjach, przy głodówce i niedożywieniu, także wtedy, gdy tarczyca pracuje prawidłowo (tzw. zespół niskiej T3). Obniżają je też niektóre leki, np. glikokortykosteroidy, beta-blokery czy amiodaron.
Pojedynczy wynik nie przesądza o chorobie; dalsze postępowanie ustala lekarz.
FT3 – co może wpłynąć na wynik?
• Stan organizmu: ostra infekcja, uraz, ciężka choroba, długotrwała głodówka lub bardzo restrykcyjna dieta mogą obniżyć FT3.
• Leki: m.in. amiodaron, glikokortykosteroidy, beta-blokery, heparyna. Nie odstawiaj ich bez porozumienia z lekarzem, ale wspomnij o nich przy ocenie wyniku.
• Lek z lewotyroksyną (lek z lewotyroksyną): laboratorium zaleca przyjąć go dopiero po pobraniu krwi.
• Suplementy z biotyną albo jodem w dużych dawkach mogą zaburzyć wyniki badań tarczycy; przed biotyną ostrzega amerykańska FDA.
Badania powiązane z FT3
• Pakiet tarczycowy: TSH, FT3 i FT4 z jednej próbki krwi.
• TSH: hormon przysadki sterujący pracą tarczycy, podstawowe badanie w ocenie jej czynności.
• Wolna tyroksyna (FT4): wolna postać głównego hormonu wytwarzanego przez tarczycę.
• Przeciwciała przeciw receptorowi TSH (TRAb): oznaczane przy podejrzeniu choroby Gravesa-Basedowa.
• Przeciwciała anty-TPO: oznaczane przy ocenie autoimmunologicznych chorób tarczycy.
• Przeciwciała anty-TG: przeciwciała przeciw tyreoglobulinie, oznaczane zwykle w parze z anty-TPO.
• Pakiet tarczycowy rozszerzony: TSH, FT3, FT4 oraz przeciwciała anty-TPO i anty-TG.
• Całkowita trójjodotyronina (T3): łączne stężenie T3, wolnej i związanej z białkami.
• Tyreoglobulina: białko wytwarzane przez tarczycę, magazyn do produkcji jej hormonów.
• Odwrotna trójjodotyronina (rT3): nieaktywna postać T3, która powstaje z T4; oznaczana m.in. przy ocenie zespołu niskiej T3.
Czym FT3 różni się od FT4?
FT4 to wolna tyroksyna, którą tarczyca wydziela w największej ilości. FT3 to wolna trijodotyronina, w większości powstająca z tyroksyny już poza tarczycą i działająca silniej. Wyniki obu badań zwykle ocenia się obok siebie i obok TSH.
Dlaczego FT3 bywa niskie przy prawidłowym TSH?
W czasie ciężkiej choroby, po operacji albo przy głodówce organizm ogranicza przemianę T4 w aktywną T3, żeby oszczędzać energię. FT3 spada wtedy, choć sama tarczyca nie musi być chora. Lekarz ocenia taki wynik w kontekście Twojego stanu ogólnego.
Czy można zbadać samo FT3?
Można, ale samo FT3 trudno ocenić bez TSH i FT4. Wszystkie trzy hormony z jednej próbki krwi obejmuje pakiet tarczycowy.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku; w dniu badania pij tylko czystą, niegazowaną wodę
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- lek z lewotyroksyną (np. Euthyrox, Letrox) przyjmij po pobraniu krwi; w sprawie innych leków skonsultuj się z lekarzem
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
