BADANIE · BADANIA PODSTAWOWE

Ferrytyna

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Ferrytyna to białko, które magazynuje żelazo głównie w wątrobie, śledzionie i szpiku. Jej stężenie we krwi odzwierciedla wielkość zapasów żelaza w organizmie.

To podstawowe badanie przy podejrzeniu niedoboru lub nadmiaru żelaza i przy niedokrwistości. Najczęściej wykonuje się je razem z morfologią krwi i żelazem.

Więcej informacji

Ferrytyna – co to za badanie?

Ferrytyna działa jak magazyn: wiąże żelazo i oddaje je, gdy organizm go potrzebuje, np. do wytwarzania hemoglobiny. Niewielka jej część przechodzi do krwi, a to stężenie dobrze odpowiada ilości zmagazynowanego żelaza. Dzięki temu ferrytyna pozwala ocenić zapasy, zanim spadnie hemoglobina w morfologii.

Ferrytyna – kiedy wykonać badanie?

Badanie ferrytyny wykonuje się najczęściej:
• gdy w morfologii hemoglobina jest niska albo krwinki czerwone są małe,
• przy przewlekłym zmęczeniu, wypadaniu włosów czy łamliwości paznokci,
• u kobiet z obfitymi miesiączkami, w ciąży i u osób na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej,
• u regularnych krwiodawców i osób trenujących wyczynowo,
• przy chorobach jelit utrudniających wchłanianie żelaza,
• przy podejrzeniu nadmiaru żelaza, np. hemochromatozy,
• w kontroli leczenia preparatami żelaza.

Ferrytyna – zakres referencyjny i interpretacja wyniku

Zakresy referencyjne ferrytyny zależą od płci i wieku, a obowiązującą normę laboratorium podaje na wyniku. Dokładne granice zależą od metody, wieku i płci, dlatego wiążący jest zakres wydrukowany na Twoim wyniku (µg/l to to samo co ng/ml).
Niska ferrytyna – możliwe przyczyny: jest jednym z najczulszych wskaźników wyczerpania zapasów żelaza. Towarzyszy utracie krwi, np. przy obfitych miesiączkach, krwawieniach z przewodu pokarmowego lub częstym oddawaniu krwi, niedoborom w diecie i zaburzeniom wchłaniania, np. w celiakii.
Wysoka ferrytyna – możliwe przyczyny: nie zawsze oznacza nadmiar żelaza. Ferrytyna jest tzw. białkiem ostrej fazy i rośnie w infekcjach i stanach zapalnych. Podnoszą ją też choroby wątroby, nadużywanie alkoholu, otyłość i zespół metaboliczny, a także nadmiar żelaza, np. w hemochromatozie, po wielokrotnych przetoczeniach krwi albo przy nadmiernej suplementacji.
Pojedynczy wynik nie przesądza o chorobie; dalsze postępowanie ustala lekarz.

Ferrytyna – co może wpłynąć na wynik?

• Infekcja i stan zapalny podnoszą ferrytynę i mogą ukryć niedobór żelaza. Gdy to możliwe, lepiej nie badać się w trakcie ostrej infekcji.
• Preparaty żelaza: przyjmowane przed badaniem zawyżają wynik; powiedz lekarzowi, że je stosujesz.
• Alkohol oraz choroby wątroby zwiększają stężenie ferrytyny.
• Ciąża: zapasy żelaza zwykle się w niej zmniejszają.
• Przygotowanie: zalecenia dla tego badania to pobranie rano, na czczo, czyli 8–12 godzin po ostatnim posiłku, po wypoczynku.

Badania powiązane z ferrytyną

• Pakiet anemia i zmęczenie: morfologia, ferrytyna, żelazo i transferyna w jednym zamówieniu.
• Morfologia krwi: hemoglobina i krwinki czerwone, zwykle pierwsze badanie przy podejrzeniu niedokrwistości.
• Żelazo w surowicy: ilość żelaza krążącego we krwi.
• Transferyna: białko transportujące żelazo do tkanek.
• TIBC: całkowita zdolność krwi do wiązania żelaza.
• UIBC: wolne miejsca wiązania żelaza na transferynie.
• Białko C-reaktywne (CRP): pomaga ocenić, czy wysoka ferrytyna nie wynika ze stanu zapalnego.
• Witamina B12 i kwas foliowy: inne niedobory, które mogą obniżać hemoglobinę.

Czy ferrytyna jest ważniejsza niż żelazo?

Przy ocenie niedoboru zwykle tak, bo pokazuje zapasy, a nie chwilowe stężenie. Najwięcej mówią jednak oba wyniki razem z morfologią.

Dlaczego ferrytyna bywa wysoka przy niedoborze żelaza?

W stanie zapalnym organizm wytwarza więcej ferrytyny niezależnie od zapasów żelaza. Wynik może być wtedy w zakresie albo wyższy mimo niedoboru. Dlatego lekarz czasem dokłada CRP albo powtarza badanie po ustąpieniu infekcji.

Czy można badać ferrytynę w ciąży?

Tak, ferrytyna jest często oznaczana w ciąży, bo zapotrzebowanie na żelazo wtedy rośnie. Wynik omów z lekarzem prowadzącym ciążę.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy