Tryptaza
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 10 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Tryptaza to enzym magazynowany w ziarnistościach komórek tucznych (mastocytów) – komórek odpornościowych obecnych w skórze, błonach śluzowych i tkankach wokół naczyń. Komórki tuczne uwalniają tryptazę razem z histaminą, gdy dochodzi do silnej reakcji alergicznej. W przeciwieństwie do histaminy tryptaza utrzymuje się we krwi dłużej, dlatego lepiej nadaje się do potwierdzenia, że taka reakcja miała miejsce.
Oznaczenie przydaje się w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, pobranie krwi wkrótce po reakcji anafilaktycznej – np. po użądleniu, leku czy pokarmie – pozwala potwierdzić aktywację komórek tucznych, co jest ważne przy niejasnym przebiegu reakcji. Po drugie, oznaczenie tzw. tryptazy podstawowej, czyli w okresie bez objawów, pomaga w diagnostyce mastocytozy i ocenie ryzyka ciężkich reakcji, np. u osób uczulonych na jad owadów przed rozpoczęciem odczulania.
Podwyższona tryptaza podstawowa występuje w mastocytozie, ale także w dziedzicznej alfa-tryptazemii – częstej, zwykle łagodnej cesze genetycznej – oraz w niektórych chorobach krwi i niewydolności nerek.
Więcej informacji
Kiedy pobrać krew na tryptazę po reakcji alergicznej?
Według zaleceń laboratorium próbkę do potwierdzenia aktywacji komórek tucznych pobiera się możliwie szybko – od 15 minut do 3 godzin od pierwszych objawów. Podwyższoną tryptazę zwykle da się wykazać do około 6 godzin, a po 24–48 godzinach wraca ona do poziomu wyjściowego. Ostra reakcja anafilaktyczna wymaga jednak w pierwszej kolejności natychmiastowej pomocy medycznej (112), a krew pobiera się zwykle na SOR.
Co to jest tryptaza podstawowa?
To stężenie tryptazy w okresie bez objawów – co najmniej 24–48 godzin po całkowitym ustąpieniu reakcji. Porównanie wyniku z czasu reakcji z poziomem podstawowym pozwala lekarzowi ocenić, czy doszło do istotnej aktywacji komórek tucznych. Poziom podstawowy ma też znaczenie w diagnostyce mastocytozy.
Tryptaza a uczulenie na jad owadów
U osób po ciężkiej reakcji na użądlenie osy lub pszczoły podwyższona tryptaza podstawowa wiąże się z większym ryzykiem kolejnych groźnych reakcji. Dlatego alergolodzy oznaczają ją przed rozpoczęciem odczulania na jad i przy kwalifikacji do dalszego postępowania.
Jakie są objawy mastocytozy?
Mastocytoza to choroba, w której komórki tuczne gromadzą się w skórze lub narządach wewnętrznych. Może dawać brązowawe plamy na skórze, które po potarciu pokrzywkowo się uwypuklają, napadowe zaczerwienienie twarzy, świąd, biegunki, bóle kości, spadki ciśnienia i ciężkie reakcje anafilaktyczne. Rozpoznanie stawia lekarz na podstawie badań skóry, krwi, a czasem szpiku.
Co oznacza wysoka tryptaza podstawowa?
Może towarzyszyć mastocytozie, ale częściej wynika z dziedzicznej alfa-tryptazemii – cechy genetycznej występującej u kilku procent ludzi, zwykle łagodnej. Wyższe stężenia spotyka się też w przewlekłej chorobie nerek i niektórych chorobach krwi. O dalszej diagnostyce decyduje alergolog lub hematolog.
Jak przygotować się do badania?
Nie trzeba być na czczo – badanie można wykonać o dowolnej porze, unikając obfitego posiłku tuż przed pobraniem. Szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Zanotuj datę i godzinę ewentualnej reakcji alergicznej.
Jak czytać wynik tryptazy?
Zakres tryptazy podaje laboratorium. Najwięcej mówi porównanie wyniku z czasu reakcji alergicznej z poziomem podstawowym, oznaczonym po 24–48 godzinach od ustąpienia objawów. Wysoka tryptaza podstawowa wymaga oceny alergologa lub hematologa.
Badania powiązane z badaniem Tryptaza
• Pakiet ryzyko anafilaksji: ocena ryzyka ciężkich reakcji.
• Pakiet alergika na start: pierwszy przegląd najczęstszych alergenów.
• Pakiet alergiczny mieszany: alergeny pokarmowe i wziewne razem.
• Pakiet alergiczny pokarmowy: najczęstsze alergeny pokarmowe.
• Pakiet alergiczny atopowy: alergeny typowe dla atopii.
• Histamina: mediator uwalniany razem z tryptazą.
• Jad osy – IgE swoiste: przy uczuleniu na jad.
• Morfologia krwi: uzupełnienie przy podejrzeniu chorób krwi.
• DAO: enzym rozkładający histaminę z pożywienia.
• Alergia pokarmowa – panel: IgE na najczęstsze alergeny pokarmowe.
Przygotowanie do badania
- możesz iść na pobranie w ciągu dnia, nie musisz być na czczo. Unikaj pobrania materiału po obfitym posiłku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
