BADANIE · BADANIA PODSTAWOWE

Badanie ogólne moczu

MATERIAŁ
Mocz
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Badanie ogólne moczu to jedno z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych. Ocenia wygląd moczu, jego właściwości chemiczne i, w razie potrzeby, osad, czyli elementy widoczne pod mikroskopem.

Wynik daje informacje o pracy nerek i dróg moczowych, a pośrednio także o gospodarce cukrowej i pracy wątroby. Badanie robi się profilaktycznie, w ciąży, przy cukrzycy i nadciśnieniu, a także przy pieczeniu w trakcie oddawania moczu, częstym parciu na pęcherz czy bólu w okolicy lędźwiowej.

Więcej informacji

Badanie ogólne moczu – co obejmuje?

Badanie składa się z dwóch części:
• ocena fizyczna i chemiczna: barwa, przejrzystość, ciężar właściwy, odczyn (pH), a także obecność białka, glukozy, ciał ketonowych, bilirubiny, urobilinogenu, azotynów, leukocytów i krwi,
• osad moczu (ocena mikroskopowa): komórki nabłonka, krwinki białe i czerwone, wałeczki, bakterie, grzyby, kryształy i śluz.

Kiedy wykonać badanie moczu?

• przy pieczeniu lub bólu przy oddawaniu moczu, częstym parciu na pęcherz, zmianie barwy moczu,
• przy bólu w okolicy lędźwiowej lub podbrzusza,
• profilaktycznie, w ramach badań kontrolnych,
• w ciąży, na początku i w kolejnych trymestrach,
• przy cukrzycy i nadciśnieniu, do kontroli nerek,
• przy gorączce bez jasnej przyczyny.

Badanie ogólne moczu – normy i interpretacja wyniku

W prawidłowym moczu:
• barwa słomkowa do ciemnożółtej, przejrzystość – mocz klarowny,
• ciężar właściwy zwykle 1,010–1,030 g/ml – pokazuje, jak nerki zagęszczają mocz; wyższy bywa przy odwodnieniu, niższy przy piciu dużych ilości płynów,
• pH zwykle 5,0–7,5,
• białko, glukoza, ciała ketonowe, bilirubina, azotyny – nieobecne,
• leukocyty w osadzie 0–5 w polu widzenia (u kobiet do 10), erytrocyty 0–3,
• nabłonki pojedyncze, bakterie i grzyby nieobecne, kryształy pojedyncze.
Wiążący jest zakres wydrukowany na Twoim wyniku.
Odchylenia – możliwe przyczyny: leukocyty i azotyny często towarzyszą zakażeniu dróg moczowych; krew – zakażeniu, kamicy, chorobom nerek, a także miesiączce; białko – chorobom nerek, ale też gorączce i dużemu wysiłkowi; glukoza – najczęściej cukrzycy; ciała ketonowe – głodówce, diecie niskowęglowodanowej lub rozregulowanej cukrzycy.

Jak pobrać mocz do badania?

Według instrukcji laboratorium:
• pobierz pierwszy poranny mocz, po co najmniej 4 godzinach od poprzedniego oddania (najlepiej po nocy),
• umyj ręce, a potem okolice cewki moczowej wodą z mydłem i osusz jednorazowym ręcznikiem papierowym,
• pierwszą niewielką porcję moczu oddaj do toalety,
• nie przerywając strumienia, oddaj 50–100 ml moczu do czystego pojemnika, a resztę do toalety,
• przelej mocz do probówki transportowej (do około ¾ objętości) i szczelnie ją zakręć,
• dostarcz próbkę do punktu pobrań jak najszybciej, najlepiej w ciągu 2 godzin; jeśli to niemożliwe, przechowuj ją w lodówce, maksymalnie do 4 godzin.
Probówkę transportową i pojemnik możesz bezpłatnie dostać w punkcie pobrań.

Jak przygotować się do badania moczu?

• Nie zmieniaj diety i pij tyle co zwykle – zbyt duża ilość płynów rozcieńcza mocz.
• Przez dobę przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku, który może przejściowo zwiększyć ilość białka w moczu.
• W przeddzień badania powstrzymaj się od aktywności seksualnej.
• Buraki czy niektóre witaminy z grupy B mogą zmienić barwę moczu, co ma znaczenie przy odczytywaniu wyniku.
Na badanie moczu nie trzeba być na czczo.

Czy można zrobić badanie moczu w czasie okresu?

Lepiej nie. Laboratorium zaleca, by nie wykonywać badania w czasie miesiączki oraz przez 2 dni przed nią i 2 dni po niej, bo krew z dróg rodnych może dać fałszywie dodatni wynik na obecność krwi i leukocytów. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy lekarz prosi o pilne badanie.

Nabłonki płaskie i bakterie w moczu – co oznaczają?

Pojedyncze nabłonki płaskie to częsty i zwykle nieistotny wynik – komórki złuszczają się z cewki moczowej i okolic narządów płciowych. Liczne nabłonki płaskie i bakterie w osadzie najczęściej wynikają z zanieczyszczenia próbki: pobrania moczu bez umycia albo z pierwszego strumienia, lub z moczu, który zbyt długo stał w temperaturze pokojowej. Bakterie mogą też towarzyszyć zakażeniu dróg moczowych, zwłaszcza gdy w wyniku są również leukocyty i azotyny. Czy to zakażenie i jaka bakteria je wywołała, pokazuje dopiero posiew moczu.

Badanie ogólne moczu a posiew moczu

Badanie ogólne opisuje skład moczu i może sugerować zakażenie. Posiew moczu to osobne badanie mikrobiologiczne: pokazuje, czy w moczu namnażają się bakterie, jakie to są gatunki i na jakie antybiotyki są wrażliwe. Do posiewu mocz oddaje się do jałowego pojemnika, a wynik jest gotowy po kilku dniach.

Badania powiązane z badaniem Badanie ogólne moczu

• Pakiet nerkowy: zestaw badań krwi i moczu oceniających nerki.
• Wskaźnik albumina/kreatynina (ACR): albumina w moczu w przeliczeniu na kreatyninę.
• Pakiet cukrzycowy: glukoza, HbA1c, insulina i krzywa cukrowa.
• Pakiet nerkowy: podstawowe parametry pracy nerek.
• Posiew moczu: identyfikuje bakterie i ich wrażliwość na antybiotyki.
• Kreatynina i mocznik: podstawowa ocena pracy nerek z krwi.
• Glukoza: przy obecności cukru w moczu.
• Białko w dobowej zbiórce moczu: dokładny pomiar utraty białka.
• Morfologia krwi: często wykonywana razem z badaniem moczu.
• PSA całkowity: u mężczyzn z dolegliwościami przy oddawaniu moczu.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • zbierz pierwszy mocz poranny, ze środkowego strumienia

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy