Bezpośredni test antyglobulinowy (BTA)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Bezpośredni test antyglobulinowy (BTA), nazywany bezpośrednim odczynem Coombsa, sprawdza, czy na powierzchni krwinek czerwonych pacjenta są przyczepione przeciwciała lub składniki dopełniacza. Takie „opłaszczenie” sprawia, że krwinki są szybciej niszczone – dochodzi do hemolizy, czyli ich rozpadu, i niedokrwistości.
Badanie wykonuje się przede wszystkim przy podejrzeniu niedokrwistości hemolitycznej o podłożu immunologicznym – gdy obniżonej hemoglobinie towarzyszą podwyższona bilirubina, LDH i retikulocyty oraz obniżona haptoglobina. Wykorzystuje się je także po przetoczeniu krwi przy podejrzeniu reakcji poprzetoczeniowej, u noworodków przy podejrzeniu choroby hemolitycznej oraz przy podejrzeniu hemolizy wywołanej lekami.
BTA nie jest badaniem wykonywanym rutynowo w ciąży – u kobiet ciężarnych oznacza się pośredni test antyglobulinowy (PTA), który szuka przeciwciał w surowicy matki. Dodatni BTA zdarza się też u części zdrowych osób bez hemolizy, dlatego wynik ocenia lekarz razem z morfologią i parametrami rozpadu krwinek.
Więcej informacji
Co to jest test antyglobulinowy?
To badanie, w którym do krwinek czerwonych dodaje się odczynnik z przeciwciałami przeciw ludzkim immunoglobulinom (antyglobulinę). Jeśli na krwinkach są przyczepione przeciwciała lub dopełniacz, krwinki zlepiają się – test jest dodatni. Wersja bezpośrednia bada krwinki pacjenta, pośrednia – jego surowicę.
Co oznacza dodatni wynik BTA u dorosłych?
Że krwinki czerwone są opłaszczone przeciwciałami lub dopełniaczem. Przy objawach hemolizy przemawia to za jej immunologicznym tłem – np. autoimmunologicznym, polekowym lub poprzetoczeniowym. Dodatni BTA bez cech rozpadu krwinek bywa przypadkowym znaleziskiem i wymaga oceny lekarza.
Co oznacza ujemny wynik BTA?
Że nie stwierdzono przeciwciał ani dopełniacza na krwinkach. Przy hemolizie przemawia to za przyczyną nieimmunologiczną, choć rzadko zdarzają się postaci hemolizy autoimmunologicznej z ujemnym testem standardowym.
BTA a PTA – czym się różnią?
BTA (bezpośredni) sprawdza przeciwciała przyczepione do krwinek pacjenta. PTA (pośredni) szuka wolnych przeciwciał w surowicy – wykonuje się go m.in. w ciąży i przed przetoczeniem krwi. To dwa różne badania o różnych wskazaniach.
Kiedy wykonuje się bezpośredni odczyn Coombsa?
• przy podejrzeniu niedokrwistości hemolitycznej,
• przy żółtaczce i niedokrwistości o niejasnej przyczynie,
• po przetoczeniu krwi przy podejrzeniu reakcji,
• u noworodków z żółtaczką, gdy podejrzewa się chorobę hemolityczną,
• przy podejrzeniu hemolizy wywołanej lekami.
Jak przygotować się do badania?
Rano, po przespanej nocy – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Przyjmowane leki i niedawne przetoczenia krwi podaj przy pobraniu.
Badania powiązane z badaniem Bezpośredni test antyglobulinowy (BTA, odczyn Coombsa)
• Pakiet anemia i zmęczenie: morfologia, żelazo i witaminy w jednym zamówieniu.
• Pakiet anemii rozszerzony: szersza ocena gospodarki żelazem i witaminami.
• Pakiet niedobór żelaza: parametry gospodarki żelazem.
• Pośredni test antyglobulinowy (PTA): przeciwciała w surowicy, m.in. w ciąży.
• Morfologia krwi: ocena niedokrwistości.
• Retikulocyty: odpowiedź szpiku na rozpad krwinek.
• Haptoglobina: spada przy hemolizie.
• Żelazo: stężenie żelaza we krwi.
• Ferrytyna: białko magazynujące żelazo, miara jego zapasów.
• Transferyna: białko przenoszące żelazo we krwi.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
