C1 inhibitor (aktywność)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 6 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Inhibitor C1-esterazy (C1-INH) to białko, które hamuje układ dopełniacza oraz układ kinin – szlak wytwarzający bradykininę, substancję zwiększającą przepuszczalność naczyń. Gdy C1-inhibitora brakuje albo działa on nieprawidłowo, nadmiar bradykininy wywołuje napady obrzęków. Tak przebiega dziedziczny obrzęk naczynioruchowy (HAE) – rzadka choroba, w której nawracają obrzęki skóry, ścian jelit i gardła, bez pokrzywki i świądu.
Pomiar aktywności pokazuje, jak sprawnie C1-inhibitor działa, a nie tylko ile go jest. Badanie wykonuje się przy nawracających obrzękach bez pokrzywki, napadach silnego bólu brzucha z obrzękiem jelit, obrzękach po zabiegach stomatologicznych, a także u krewnych osób z rozpoznanym HAE. Wynik ocenia się razem ze składową C4 dopełniacza, która w HAE zwykle jest obniżona. Obrzęk gardła, języka lub trudności w oddychaniu wymagają natychmiastowej pomocy – dzwoń pod 112.
Więcej informacji
Co to jest dziedziczny obrzęk naczynioruchowy?
To rzadka choroba genetyczna, w której z powodu niedoboru lub złego działania C1-inhibitora nawracają obrzęki skóry (np. twarzy, dłoni, stóp), błony śluzowej jelit (z silnym bólem brzucha) i gardła. Obrzękom nie towarzyszą pokrzywka ani świąd, a leki przeciwhistaminowe zwykle nie pomagają.
Dlaczego bada się aktywność, a nie tylko stężenie?
W części przypadków (tzw. typ II) stężenie C1-inhibitora jest prawidłowe, ale samo białko nie działa jak należy. Tę postać choroby widać dopiero w pomiarze aktywności.
Jakie są przyczyny niedoboru C1-inhibitora?
Najczęściej wrodzony wariant genu SERPING1, dziedziczony od jednego z rodziców. Rzadziej niedobór jest nabyty – np. przy chorobach limfoproliferacyjnych lub autoimmunologicznych, zwykle u osób dorosłych bez rodzinnej historii obrzęków.
Kiedy bada się C1-inhibitor?
Przy nawracających obrzękach bez pokrzywki, powtarzających się silnych bólach brzucha o niejasnej przyczynie, obrzękach po zabiegach stomatologicznych oraz u krewnych chorych na HAE – według decyzji alergologa lub immunologa.
Badania powiązane z badaniem C1-inhibitor – aktywność
• C4 – składowa dopełniacza: w HAE zwykle obniżona.
• C1q: pomaga odróżnić nabyty niedobór C1-inhibitora od wrodzonego.
• Tryptaza: pomaga odróżnić obrzęk alergiczny od bradykininowego.
• Morfologia krwi: ogólna ocena krwi.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
