Całkowita tyroksyna (T4)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 2 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Tyroksyna (T4) to główny hormon tarczycy. We krwi prawie cała jest związana z białkami przenoszącymi, a badanie T4 całkowitej mierzy zarówno tę część, jak i niewielką frakcję wolną.
Tyroksynę całkowitą oznacza się w ocenie czynności tarczycy i w kontroli leczenia jej chorób, najczęściej obok TSH, a w razie wątpliwości także FT4.
Więcej informacji
T4 – co to za badanie?
Tarczyca wytwarza, magazynuje i wydziela dwa hormony: tyroksynę (T4) i trijodotyroninę (T3). Tyroksyny jest we krwi znacznie więcej. Przenoszą ją trzy białka: globulina wiążąca tyroksynę (TBG), prealbumina i albumina. Badanie T4 całkowitej obejmuje hormon związany z tymi białkami i niewielką frakcję wolną. W tkankach tyroksyna zamienia się w T3, która działa bezpośrednio na komórki.
T4 – kiedy wykonać badanie?
Badanie T4 całkowitej wykonuje się najczęściej:
• przy dolegliwościach, które mogą wiązać się z nadczynnością albo niedoczynnością tarczycy,
• w trakcie leczenia chorób tarczycy, do oceny jego efektów,
• przy chorobach podwzgórza lub przysadki, gdy samo TSH nie oddaje pracy tarczycy.
Zwykle oznacza się ją razem z TSH i T3. W codziennej praktyce częściej wybiera się FT4, bo mniej zależy od białek wiążących.
T4 – zakres referencyjny i interpretacja wyniku
Zakres referencyjny T4 znajdziesz na wyniku. Zależy od metody oznaczenia, a dodatkowo przesuwa się, gdy zmienia się ilość białek wiążących. Wynik zawsze czyta się obok TSH, a w razie wątpliwości obok FT4.
Wysokie T4 – możliwe przyczyny: towarzyszy nadczynności tarczycy, ale bywa też skutkiem większej ilości białek wiążących, gdy sama tarczyca pracuje prawidłowo. Tak dzieje się w ciąży, przy stosowaniu estrogenów, w tym tabletek antykoncepcyjnych, i przy niektórych chorobach wątroby. Wynik podnosi też lek z hormonem tarczycy przyjęty przed pobraniem.
Niskie T4 – możliwe przyczyny: towarzyszy niedoczynności tarczycy, także wtórnej, związanej z chorobą przysadki. Może też wynikać z niedoboru białek wiążących, np. przy utracie białka przez nerki, ciężkich chorobach albo stosowaniu androgenów i glikokortykosteroidów.
Pojedynczy wynik nie przesądza o chorobie; dalsze postępowanie ustala lekarz.
T4 – co może wpłynąć na wynik?
• Ilość białek wiążących: ciąża, estrogeny i tabletki antykoncepcyjne ją zwiększają, a androgeny, glikokortykosteroidy i ciężkie choroby zmniejszają.
• Leki, m.in. amiodaron, fenytoina i inne leki przeciwpadaczkowe, heparyna. Leki przyjmowane na stałe zgłoś lekarzowi; nie odstawiaj ich na własną rękę.
• Przygotowanie: badanie wykonuje się rano i na czczo. Szczegóły podaje sekcja „Przygotowanie” na tej karcie.
Badania powiązane z T4
• TSH: hormon przysadki, od którego zaczyna się ocena czynności tarczycy.
• Wolna tyroksyna (FT4): tylko wolna frakcja tyroksyny, mniej zależna od białek wiążących.
• Całkowita trójjodotyronina (T3): często oznaczana razem z T4.
• Przeciwciała przeciw receptorowi TSH (TRAb): oznaczane przy podejrzeniu choroby Gravesa-Basedowa.
• Przeciwciała anty-TPO: przy ocenie autoimmunologicznych chorób tarczycy.
• Przeciwciała anty-TG: często oznaczane w parze z anty-TPO.
• Odwrotna trójjodotyronina (rT3): nieaktywna postać T3, powstająca z tyroksyny.
• Pakiet tarczycowy: TSH, FT3 i FT4 z jednej próbki krwi.
Czym T4 różni się od FT4?
T4 całkowita to cała tyroksyna we krwi, FT4 tylko jej wolna część. Gdy białek wiążących przybywa, na przykład w ciąży, T4 całkowita rośnie, choć ilość hormonu dostępnego dla komórek może się nie zmieniać. FT4 jest na takie przesunięcia mniej wrażliwa.
Czy tabletki antykoncepcyjne zmieniają wynik T4?
Mogą. Estrogeny zawarte w części tabletek zwiększają ilość białek przenoszących tyroksynę, więc T4 całkowita bywa wtedy wyższa. Powiedz lekarzowi, że je stosujesz.
Biorę lek na tarczycę. Kiedy go przyjąć w dniu badania?
Tabletka z lewotyroksyną połknięta przed pobraniem może podnieść wynik. Zapytaj lekarza, czy w dniu badania przyjąć ją dopiero po pobraniu krwi.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
