Globulina wiążąca hormony płciowe (SHBG)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 2 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
SHBG to białko wytwarzane przez wątrobę, które wiąże we krwi hormony płciowe – przede wszystkim testosteron i estradiol. Hormon związany z SHBG jest nieaktywny, a działa tylko jego wolna część. Dlatego stężenie SHBG pomaga ocenić, ile testosteronu czy estradiolu faktycznie może działać w tkankach.
Poziom SHBG zależy od wielu czynników. Obniża go otyłość, insulinooporność, cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy i nadmiar androgenów – niskie SHBG jest typowe m.in. dla zespołu policystycznych jajników. Podwyższają go estrogeny, w tym antykoncepcja hormonalna i ciąża, nadczynność tarczycy, choroby wątroby oraz starszy wiek u mężczyzn.
Badanie wykonuje się najczęściej razem z testosteronem – u mężczyzn przy objawach niedoboru, u kobiet przy objawach nadmiaru androgenów. Z wyników testosteronu i SHBG lekarz może wyliczyć testosteron wolny lub wskaźnik wolnych androgenów.
Więcej informacji
Co oznacza wynik SHBG?
SHBG mówi, jaka część hormonów płciowych jest związana i nieaktywna. Sam wynik nie jest rozpoznaniem – nabiera znaczenia razem z testosteronem lub estradiolem. Przy wysokim SHBG nawet prawidłowy testosteron całkowity może oznaczać mało hormonu wolnego, a przy niskim – odwrotnie.
Co oznacza niskie SHBG?
Niskie SHBG zwiększa ilość wolnego testosteronu. U kobiet może nasilać objawy nadmiaru androgenów: trądzik, nadmierne owłosienie, zaburzenia cyklu. Często towarzyszy otyłości, insulinooporności i cukrzycy typu 2, a także niedoczynności tarczycy i PCOS. Niskie SHBG bywa też sygnałem zwiększonego ryzyka metabolicznego.
Co oznacza wysokie SHBG?
Wysokie SHBG wiąże więcej testosteronu, przez co jego aktywna część maleje. U mężczyzn może to dawać objawy niedoboru mimo prawidłowego testosteronu całkowitego. SHBG rośnie z wiekiem, przy antykoncepcji hormonalnej, w ciąży, przy nadczynności tarczycy, chorobach wątroby, niedożywieniu i u osób z bardzo niską masą ciała.
Kiedy najlepiej badać SHBG?
Rano, na czczo, razem z testosteronem – zgodnie z sekcją „Przygotowanie do badania”. U kobiet miesiączkujących najczęściej w pierwszej fazie cyklu. Antykoncepcję hormonalną, leki na tarczycę i inne hormony należy podać przy pobraniu, bo wyraźnie zmieniają wynik.
SHBG u mężczyzn – kiedy ma znaczenie?
Przede wszystkim przy podejrzeniu niedoboru testosteronu, zwłaszcza u starszych mężczyzn i przy otyłości, gdy testosteron całkowity jest graniczny. SHBG pozwala wtedy ocenić, ile hormonu jest aktywne, i uniknąć błędnych wniosków na podstawie samego testosteronu całkowitego.
Jak wylicza się testosteron wolny?
Na podstawie stężeń testosteronu całkowitego i SHBG, czasem także albuminy, za pomocą wzoru. U kobiet często stosuje się wskaźnik wolnych androgenów (FAI), czyli stosunek testosteronu do SHBG. Wyliczenie i jego interpretację przeprowadza lekarz lub laboratorium.
Jak czytać wynik?
Zakres odniesienia podaje laboratorium na wyniku; zależy od płci i wieku. Wynik ocenia się zawsze razem z hormonami płciowymi, masą ciała i stanem tarczycy.
Badania powiązane z badaniem Globulina wiążąca hormony płciowe (SHBG)
• Pakiet PCOS: niskie SHBG jest typowe dla PCOS.
• Wskaźnik insulinooporności (HOMA-IR): insulinooporność obniża SHBG.
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• Pakiet hormony dla mężczyzn: najważniejsze hormony męskie.
• Pakiet hormony kobiece rozszerzony: szerszy panel hormonów kobiecych.
• Pakiet hormony kobiece – menopauza: hormony oceniane w okresie okołomenopauzalnym.
• Pakiet hormony męskie rozszerzony: testosteron, DHEA-S i estradiol.
• Testosteron: najczęściej oznaczany razem z SHBG.
• Testosteron wolny: bezpośredni pomiar aktywnej frakcji.
• Estradiol: główny estrogen, hormon płciowy.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
