Hemoglobina glikowana (HbA1c) metodą HPLC
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Hemoglobina glikowana (HbA1c) to frakcja hemoglobiny, do której trwale przyłączyła się glukoza. Ponieważ krwinki czerwone żyją około trzech miesięcy, odsetek HbA1c odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi z ostatnich 2–3 miesięcy. To jedno z podstawowych badań w rozpoznawaniu cukrzycy i w ocenie skuteczności jej leczenia.
W tym badaniu HbA1c oznacza się metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC). Metoda rozdziela poszczególne frakcje hemoglobiny i należy do metod referencyjnych, z którymi porównuje się inne testy. Pozwala też zauważyć nieprawidłowe warianty hemoglobiny – np. hemoglobinę S, C czy E – oraz podwyższoną hemoglobinę płodową, które mogą zafałszować wynik HbA1c oznaczanej innymi metodami.
Badanie HPLC jest szczególnie przydatne, gdy wynik standardowej HbA1c nie zgadza się z pomiarami glukozy, u osób pochodzących z rejonów, gdzie częściej występują warianty hemoglobiny, oraz przy chorobach krwi. Na HbA1c wpływają też stany skracające lub wydłużające życie krwinek czerwonych – niedokrwistość, krwawienia, przetoczenia krwi czy ciąża. Wynik ocenia się razem z glukozą.
Więcej informacji
Co to jest HPLC?
To wysokosprawna chromatografia cieczowa – metoda laboratoryjna, która rozdziela składniki próbki na podstawie ich właściwości chemicznych. W przypadku HbA1c rozdziela poszczególne frakcje hemoglobiny, dzięki czemu pomiar jest bardzo dokładny.
Czym różni się HbA1c metodą HPLC od zwykłej HbA1c?
Obie pokazują średni poziom cukru z ostatnich miesięcy. HPLC dodatkowo „widzi” nietypowe warianty hemoglobiny, które w niektórych innych metodach zaniżają lub zawyżają wynik. Dla większości osób wyniki obu metod są porównywalne.
Kiedy wybrać HbA1c metodą HPLC?
• gdy wynik HbA1c nie pasuje do pomiarów glukozy z glukometru lub krwi,
• przy znanych lub podejrzewanych wariantach hemoglobiny (np. talasemii, anemii sierpowatej),
• u osób pochodzących z Afryki, basenu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu czy Azji, gdzie warianty występują częściej,
• gdy lekarz chce porównywać wyniki uzyskane metodą referencyjną.
Czy do badania trzeba być na czczo?
Nie. HbA1c odzwierciedla średnią z kilku miesięcy, więc ostatni posiłek nie zmienia wyniku. Szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”.
Co wpływa na wynik HbA1c?
Wszystko, co zmienia długość życia krwinek czerwonych: niedokrwistość z niedoboru żelaza (może zawyżać), krwawienia, hemoliza czy niedawne przetoczenie krwi (mogą zaniżać), a także ciąża i zaawansowana choroba nerek. Lekarz powinien o nich wiedzieć.
Badania powiązane z badaniem Hemoglobina glikowana (HbA1c) metodą HPLC
• Pakiet cukrzycowy: podstawowe badania w kierunku cukrzycy.
• Pakiet ryzyko cukrzycy: badania oceniające gospodarkę cukrową.
• Wskaźnik insulinooporności HOMA-IR: liczony z glukozy i insuliny na czczo.
• Krzywa cukrowa (OGTT): test obciążenia glukozą.
• Krzywa cukrowa i insulinowa: glukoza i insulina po obciążeniu.
• Hemoglobina glikowana (HbA1c): standardowe oznaczenie HbA1c.
• Glukoza: stężenie cukru w chwili pobrania.
• Elektroforeza hemoglobin: ocena wariantów hemoglobiny.
• Morfologia krwi: niedokrwistość wpływająca na wynik HbA1c.
• Insulina: hormon obniżający poziom cukru, często oznaczany razem z glukozą.
Przygotowanie do badania
Szczegółowe przygotowanie potwierdzi laboratorium przed realizacją.
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
