P/c przeciw jądrowe ANA (wykrywanie metoda IIFT + miano)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 10 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA) to autoprzeciwciała skierowane przeciw składnikom jąder własnych komórek. Ich obecność może towarzyszyć chorobom autoimmunologicznym, zwłaszcza układowym chorobom tkanki łącznej.
Badanie, często określane jako ANA1, wykonuje się metodą immunofluorescencji pośredniej (IIFT), uznawaną za podstawową metodę przesiewową. Wynik podaje miano, czyli największe rozcieńczenie surowicy, przy którym przeciwciała są jeszcze widoczne, oraz typ świecenia.
Niskie miano zdarza się też u zdrowych osób, dlatego znaczenie ma dopiero zestawienie wyniku z objawami.
Więcej informacji
ANA – co to za badanie?
Układ odpornościowy czasem wytwarza przeciwciała przeciw własnym tkankom. ANA celują w białka i kwasy nukleinowe jąder komórkowych. W badaniu surowicę nakłada się na specjalne komórki (HEp-2) i ogląda pod mikroskopem fluorescencyjnym: jeśli przeciwciała są obecne, jądra świecą, a wzór świecenia i miano opisuje się na wyniku.
Kiedy wykonać badanie ANA?
Badanie wykonuje się najczęściej:
• przy bólach i obrzękach stawów, wysypkach nasilających się po słońcu, owrzodzeniach jamy ustnej,
• przy suchości oczu i ust, objawie Raynauda (bielenie palców na zimnie), osłabieniu mięśni,
• przy długotrwałych stanach podgorączkowych i przewlekłym zmęczeniu bez wyraźnej przyczyny,
• gdy w rodzinie występują choroby autoimmunologiczne.
Te objawy mają wiele przyczyn i same niczego nie przesądzają.
ANA – miano i interpretacja wyniku
Według laboratorium:
• miano poniżej 1:160 uznaje się zwykle za niskie lub graniczne; takie wyniki mają też zdrowi ludzie, częściej z wiekiem, a także kobiety w ciąży czy osoby po infekcji,
• miano 1:160 i wyższe uznaje się za istotne klinicznie.
Im wyższe miano, tym więcej przeciwciał. Typ świecenia (np. homogenny, ziarnisty) podpowiada lekarzowi, jakie dalsze badania wybrać.
Dodatnie ANA – możliwe przyczyny: układowe choroby tkanki łącznej, np. toczeń, twardzina czy zespół Sjögrena, ale też infekcje wirusowe, niektóre leki, autoimmunologiczne choroby tarczycy i wątroby. Około 5% zdrowych osób ma ANA w niskim mianie.
Dodatni wynik nie oznacza choroby; dalsze postępowanie ustala lekarz.
Co może wpłynąć na wynik?
• Wiek: miano ANA naturalnie rośnie z wiekiem.
• Niedawna infekcja, zwłaszcza wirusowa.
• Ciąża.
• Leki, m.in. niektóre leki na arytmię, przeciwpadaczkowe, moczopędne, antybiotyki, statyny i leki biologiczne. Powiedz o nich lekarzowi.
• Silna ekspozycja na słońce.
Badania powiązane
• Pakiet reumatyczny: podstawowe badania reumatologiczne.
• Pakiet reumatologiczny podstawowy: badania przy bólach i obrzękach stawów.
• Test immunoblot ANA/ENA: określa, przeciw którym konkretnym antygenom skierowane są przeciwciała; zwykle drugi krok po dodatnim ANA.
• Panel ANA-ENA – skrining: przesiewowe oznaczenie przeciwciał przeciw antygenom jądrowym.
• Przeciwciała przeciw dsDNA: oznaczane przy podejrzeniu tocznia.
• Przeciwciała anty-CCP: przy ocenie reumatoidalnego zapalenia stawów.
• Czynnik reumatoidalny (RF): klasyczny marker chorób reumatycznych.
• Odczyn Biernackiego (OB) i CRP: ogólne wskaźniki stanu zapalnego.
• Morfologia krwi: choroby autoimmunologiczne mogą zmieniać obraz krwi.
• Przeciwciała anty-TPO: autoimmunologiczne choroby tarczycy często współistnieją z innymi.
Co to jest ANA1, ANA2 i ANA3?
To nazwy używane przez laboratoria dla kolejnych kroków diagnostyki. ANA1 to zwykle przesiewowe badanie metodą immunofluorescencji, takie jak to. Kolejne oznaczenia, np. immunoblot, sprawdzają przeciwciała przeciw konkretnym antygenom i wykonuje się je najczęściej po dodatnim wyniku przesiewowym.
Czy na badanie ANA trzeba być na czczo?
Nie. Na pobranie możesz przyjść o dowolnej porze dnia, unikając tylko obfitego posiłku tuż przed badaniem. Szklanka wody wypita około 30 minut wcześniej i chwila odpoczynku ułatwiają pobranie.
Przygotowanie do badania
- możesz iść na pobranie w ciągu dnia, nie musisz być na czczo. Unikaj pobrania materiału po obfitym posiłku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
