BADANIE · HORMONY

Progesteron

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Progesteron to hormon płciowy wytwarzany u kobiet głównie przez ciałko żółte – strukturę, która powstaje w jajniku po owulacji. Przygotowuje błonę śluzową macicy do zagnieżdżenia zarodka, a jeśli dojdzie do ciąży, pomaga ją utrzymać, zanim tę funkcję przejmie łożysko. W mniejszych ilościach wytwarzają go nadnercza, także u mężczyzn.

Stężenie progesteronu zmienia się w trakcie cyklu: w pierwszej połowie jest niskie, a po owulacji wyraźnie rośnie. Dlatego oznaczenie w środku fazy lutealnej – zwykle około 7 dni po owulacji, czyli w regularnym 28-dniowym cyklu około 21. dnia – służy do potwierdzenia, że owulacja nastąpiła. Progesteron oznacza się przy staraniach o ciążę, nieregularnych lub skąpych miesiączkach, plamieniach przed miesiączką, w diagnostyce poronień i czasem we wczesnej ciąży.

Więcej informacji

Za co odpowiada ten hormon u kobiet?

Przygotowuje endometrium do przyjęcia zarodka, wycisza skurcze macicy, podtrzymuje wczesną ciążę i wpływa na gruczoły piersiowe. Lekko podnosi też temperaturę ciała po owulacji – na tym opiera się obserwacja cyklu metodą termiczną.

W którym dniu cyklu badać progesteron?

Aby sprawdzić, czy doszło do owulacji, progesteron bada się w środku fazy lutealnej – około 7 dni po owulacji. W regularnym cyklu 28-dniowym to mniej więcej 21. dzień, a w cyklu dłuższym lub krótszym odpowiednio później lub wcześniej (np. ok. 7 dni przed spodziewaną miesiączką). Termin najlepiej ustalić z lekarzem.

Po czym poznać, że ma się niski progesteron?

Objawy są niecharakterystyczne: nieregularne lub skąpe miesiączki, plamienia przed miesiączką, krótka druga faza cyklu, trudności z zajściem w ciążę. Niski wynik może też wynikać z badania w nieodpowiednim dniu cyklu lub cyklu bez owulacji – co zdarza się okazjonalnie także u zdrowych kobiet.

Co może obniżać progesteron?

• cykle bezowulacyjne, np. w PCOS, przy dużym stresie, niedowadze, intensywnym treningu,
• zaburzenia tarczycy i hiperprolaktynemia,
• okres okołomenopauzalny,
• antykoncepcja hormonalna (hamuje owulację).

Co może oznaczać wysoki wynik?

Najczęściej fazę lutealną lub ciążę – zwłaszcza mnogą. Rzadziej torbiel ciałka żółtego, przyjmowanie preparatów progesteronu lub choroby nadnerczy. Wysoki progesteron może dawać tkliwość piersi, wzdęcia i senność.

Badanie w ciąży

We wczesnej ciąży progesteron bywa oznaczany przy plamieniach lub poronieniach w wywiadzie, choć jego przydatność w przewidywaniu przebiegu ciąży jest ograniczona. Pojedynczy pomiar ocenia lekarz razem z beta-hCG i USG. Preparaty progesteronu w ciąży stosuje się tylko z zalecenia lekarza.

Progesteron u mężczyzn

U mężczyzn progesteron występuje w małych ilościach i oznacza się go rzadko – głównie w diagnostyce chorób nadnerczy.

Jak przygotować się do badania?

Szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Zanotuj pierwszy dzień ostatniej miesiączki i dzień cyklu w dniu pobrania, a przyjmowane leki hormonalne podaj przy pobraniu.

Jak czytać wynik progesteronu?

Laboratorium podaje osobne zakresy dla fazy folikularnej, lutealnej, menopauzy i ciąży. Dlatego przy pobraniu zapisz dzień cyklu – bez tej informacji wynik trudno porównać z właściwym zakresem. Niski progesteron w środku fazy lutealnej potwierdza się w kolejnym cyklu.

Badania powiązane z badaniem Progesteron

• Pakiet hormony kobiece – prawidłowa owulacja: ocena owulacji.
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• Pakiet hormony kobiece rozszerzony: szerszy panel hormonów kobiecych.
• Pakiet PCOS: hormony oceniane przy podejrzeniu PCOS.
• Pakiet hormony kobiece – menopauza: hormony oceniane w okresie okołomenopauzalnym.
• Estradiol: drugi główny hormon jajnikowy.
• Prolaktyna: częsta przyczyna zaburzeń cyklu.
• Beta-hCG: potwierdzenie ciąży.
• LH: hormon przysadki odpowiedzialny m.in. za owulację.
• FSH: hormon przysadki sterujący pracą jajników i jąder.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy