BADANIE · HORMONY

Prolaktyna (PRL)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Badanie oznacza stężenie prolaktyny we krwi. Prolaktyna to hormon przysadki mózgowej, który przede wszystkim pobudza wytwarzanie mleka po porodzie, ale wpływa też na cykl miesiączkowy, płodność i libido – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Nadmiar prolaktyny, czyli hiperprolaktynemia, hamuje wydzielanie hormonów, które sterują jajnikami i jądrami. U kobiet może powodować nieregularne lub zatrzymane miesiączki, problemy z poczęciem i wyciek mleka z piersi poza okresem karmienia. U mężczyzn daje spadek libido, zaburzenia erekcji, a czasem powiększenie piersi. Prolaktyna rośnie fizjologicznie w ciąży i podczas karmienia, a przejściowo także po stresie, wysiłku czy stosunku.

Podwyższony wynik zwykle potwierdza się powtórnym oznaczeniem. Laboratorium może też sprawdzić obecność makroprolaktyny – dużej, mało aktywnej formy hormonu, która zawyża wynik, choć nie ma znaczenia klinicznego.

Więcej informacji

Za co odpowiada prolaktyna?

Najważniejszą rolą prolaktyny jest pobudzanie gruczołów mlekowych do wytwarzania mleka po porodzie. Poza tym wpływa na pracę jajników i jąder, układ odpornościowy i metabolizm. Jej wydzielanie hamuje dopamina, dlatego leki i stany zmieniające działanie dopaminy wpływają na poziom prolaktyny.

Jakie są objawy wysokiej prolaktyny?

• u kobiet – nieregularne, rzadkie lub zatrzymane miesiączki, trudności z zajściem w ciążę, wyciek mleka z piersi, spadek libido, suchość pochwy,
• u mężczyzn – spadek libido, zaburzenia erekcji, obniżona płodność, powiększenie piersi,
• przy dużym guzie przysadki – bóle głowy i zaburzenia widzenia.
Łagodnie podwyższona prolaktyna często nie daje żadnych objawów.

Jakie są przyczyny wysokiej prolaktyny?

• fizjologiczne – ciąża, karmienie piersią, stres, wysiłek, sen, stosunek, drażnienie brodawek,
• leki – m.in. przeciwpsychotyczne, przeciwwymiotne, niektóre przeciwdepresyjne i na nadciśnienie,
• niedoczynność tarczycy i niewydolność nerek,
• gruczolak przysadki wydzielający prolaktynę (prolactinoma),
• makroprolaktyna – forma zawyżająca wynik bez znaczenia dla zdrowia.
Leków nie odstawiaj samodzielnie – wynik omów z lekarzem.

Kiedy badać prolaktynę?

Przy zaburzeniach miesiączkowania, niepłodności, wycieku mleka z piersi, spadku libido i zaburzeniach erekcji, a także przy objawach guza przysadki. U kobiet miesiączkujących badanie wykonuje się zwykle w pierwszej fazie cyklu. U mężczyzn i po menopauzie termin nie ma znaczenia.

Jak przygotować się do badania prolaktyny?

Krew oddaje się rano, najlepiej 2–3 godziny po przebudzeniu, na czczo i po przespanej nocy – zgodnie z sekcją „Przygotowanie do badania”. Przed pobraniem odpocznij kilkanaście minut, bo stres i pośpiech podnoszą prolaktynę. Dzień wcześniej unikaj intensywnego wysiłku, stosunku i drażnienia brodawek.

Co to jest makroprolaktyna?

To połączenie prolaktyny z przeciwciałami, które tworzy duże cząsteczki. Są one słabo aktywne biologicznie, ale wolniej usuwane z krwi, więc zawyżają wynik badania. U osoby bez objawów z podwyższoną prolaktyną przed dalszą diagnostyką sprawdza się makroprolaktynę.

Jak czytać wynik?

Zakres odniesienia podaje laboratorium na wyniku; jest inny dla kobiet i mężczyzn. Niewielkie podwyższenie często wynika ze stresu przy pobraniu i w powtórnym badaniu jest prawidłowe. Znacznie podwyższony wynik wymaga oceny endokrynologa, który może zalecić rezonans przysadki.

Badania powiązane z badaniem Prolaktyna (PRL)

• Pakiet hormony kobiece – zaburzenia miesiączkowania: prolaktyna z hormonami cyklu.
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• Pakiet hormony dla mężczyzn: najważniejsze hormony męskie.
• Makroprolaktyna: przy podwyższonej prolaktynie bez objawów.
• TSH: niedoczynność tarczycy podnosi prolaktynę.
• Testosteron: u mężczyzn z obniżonym libido.
• LH: hormon przysadki odpowiedzialny m.in. za owulację.
• FSH: hormon przysadki sterujący pracą jajników i jąder.
• Estradiol: główny estrogen, hormon płciowy.
• Progesteron: hormon drugiej fazy cyklu i ciąży.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy