BADANIE · HORMONY

Makroprolaktyna

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
11 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Prolaktyna krąży we krwi w kilku postaciach. Większość to postać aktywna, ale u części osób dominuje makroprolaktyna – duże kompleksy prolaktyny połączonej z przeciwciałami. Makroprolaktyna jest biologicznie mało aktywna i wolno usuwana z krwi, więc gromadzi się i podnosi wynik zwykłego badania prolaktyny, nie dając przy tym objawów nadmiaru hormonu.

Badanie pozwala ocenić, jaka część podwyższonej prolaktyny to makroprolaktyna. Jest szczególnie przydatne, gdy badanie pokazało wysoką prolaktynę, a nie ma typowych objawów hiperprolaktynemii – zaburzeń miesiączkowania, wycieku mleka z piersi, spadku libido czy niepłodności. Makroprolaktynemia jest częsta i zwykle niegroźna, a jej rozpoznanie pozwala uniknąć niepotrzebnych badań obrazowych przysadki.

Jeśli po odjęciu makroprolaktyny pozostała aktywna prolaktyna jest nadal podwyższona, lekarz szuka innych przyczyn – leków, niedoczynności tarczycy, ciąży czy zmian w przysadce. Laboratoria podają zwykle zarówno odsetek makroprolaktyny, jak i stężenie prolaktyny aktywnej (monomerycznej).

Więcej informacji

Co oznacza podwyższona makroprolaktyna?

Że znaczna część prolaktyny we krwi to postać mało aktywna. Taki stan – makroprolaktynemia – zwykle nie daje objawów i nie wymaga leczenia. Wysoki wynik prolaktyny może więc nie oznaczać prawdziwej hiperprolaktynemii.

Kiedy zbadać makroprolaktynę?

• gdy prolaktyna jest podwyższona, a brak typowych objawów,
• gdy objawy nie pasują do wysokości prolaktyny,
• przed badaniem obrazowym przysadki przy podwyższonej prolaktynie – według zaleceń lekarza,
• gdy prolaktyna utrzymuje się wysoko mimo braku innych przyczyn.

Makroprolaktyna a prolaktyna – czym się różnią?

Prolaktyna w zwykłym badaniu to suma wszystkich postaci hormonu. Badanie makroprolaktyny pozwala oddzielić duże, mało aktywne kompleksy od aktywnej prolaktyny. O objawach i leczeniu decyduje stężenie aktywnej frakcji.

Co może podnosić prolaktynę oprócz makroprolaktyny?

Ciąża i karmienie piersią, stres, sen, wysiłek, stosunek płciowy, drażnienie brodawek, niektóre leki (m.in. przeciwpsychotyczne, przeciwwymiotne, niektóre przeciwdepresyjne), niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek i zmiany w przysadce.

Czy przy Hashimoto prolaktyna bywa wysoka?

Może być – przy niedoczynności tarczycy podwyższone TRH pobudza wydzielanie prolaktyny. Dlatego przy wysokiej prolaktynie lekarze sprawdzają też TSH.

Jak przygotować się do badania?

Rano, 2–3 godziny po przebudzeniu, po spokojnej nocy i odpoczynku przed pobraniem – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Leki, zwłaszcza psychiatryczne i hormonalne, podaj przy pobraniu.

Jak czytać wynik makroprolaktyny?

Laboratorium zwykle podaje odsetek makroprolaktyny i stężenie prolaktyny aktywnej (monomerycznej). O znaczeniu wyniku decyduje głównie to drugie oznaczenie – jeśli jest prawidłowe, wysoka prolaktyna całkowita najczęściej wynika z makroprolaktyny i nie wymaga leczenia.

Badania powiązane z badaniem Makroprolaktyna

• Pakiet hormony kobiece – zaburzenia miesiączkowania: hormony przy zaburzeniach cyklu.
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• Pakiet hormony kobiece rozszerzony: szerszy panel hormonów kobiecych.
• Pakiet PCOS: hormony oceniane przy podejrzeniu PCOS.
• Prolaktyna: badanie podstawowe.
• TSH: niedoczynność tarczycy podnosi prolaktynę.
• Estradiol: ocena pracy jajników.
• Kortyzol: hormon stresu wytwarzany w nadnerczach.
• ACTH: hormon przysadki, który pobudza nadnercza do wytwarzania kortyzolu.
• Aldosteron: hormon nadnerczy regulujący poziom sodu i potasu.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy