BADANIE · HORMONY

Aldosteron

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
4 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Aldosteron to hormon wytwarzany przez korę nadnerczy. Działa głównie na nerki: zwiększa zatrzymywanie sodu i wody oraz wydalanie potasu z moczem. W ten sposób uczestniczy w regulacji objętości krwi, ciśnienia tętniczego i stężenia potasu. Jego wydzielanie kontroluje przede wszystkim układ renina–angiotensyna–aldosteron oraz stężenie potasu we krwi.

Najważniejszym wskazaniem do badania jest podejrzenie pierwotnego hiperaldosteronizmu – nadmiernego, niezależnego od reniny wydzielania aldosteronu przez nadnercza, zwykle przez gruczolak lub obustronny przerost. To częsta, a rzadko rozpoznawana przyczyna nadciśnienia. Lekarze szukają jej szczególnie przy nadciśnieniu opornym na leczenie, nadciśnieniu z niskim potasem, u młodych osób z nadciśnieniem, przy przypadkowo znalezionym w badaniach obrazowych guzie nadnercza oraz gdy w rodzinie wcześnie wystąpił udar.

Sam aldosteron ma ograniczone znaczenie – w praktyce ocenia się go razem z reniną, wyliczając wskaźnik aldosteron/renina.

Więcej informacji

Za co odpowiada aldosteron?

Reguluje gospodarkę sodem, potasem i wodą. Gdy objętość krwi lub ciśnienie spada, nerki wydzielają reninę, która ostatecznie pobudza nadnercza do produkcji aldosteronu. Ten zatrzymuje sód i wodę, podnosząc ciśnienie, i zwiększa wydalanie potasu.

Czy aldosteron podnosi ciśnienie?

Tak – przez zatrzymywanie sodu i wody. Przewlekły nadmiar aldosteronu prowadzi do nadciśnienia, często trudnego do kontroli lekami, a także może obniżać potas i sprzyjać uszkodzeniu serca i nerek niezależnie od samego ciśnienia.

Co powoduje wysoki poziom aldosteronu?

• pierwotny hiperaldosteronizm – gruczolak lub przerost nadnerczy,
• wtórny hiperaldosteronizm – np. przy lekach moczopędnych, niewydolności serca, marskości wątroby, zwężeniu tętnicy nerkowej,
• dieta uboga w sól, odwodnienie,
• ciąża,
• pozycja stojąca i wysiłek przed pobraniem.

Dlaczego aldosteron bada się razem z reniną?

W pierwotnym hiperaldosteronizmie aldosteron jest wysoki, a renina zahamowana; we wtórnym – oba są podwyższone. Dopiero zestawienie obu wyników, czyli wskaźnik aldosteron/renina, pozwala lekarzowi ocenić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka. Wynik dodatni wymaga potwierdzenia testami czynnościowymi u endokrynologa.

Jakie leki wpływają na wynik?

Na aldosteron i reninę wpływa wiele leków stosowanych w nadciśnieniu – m.in. leki moczopędne, inhibitory ACE, sartany, beta-blokery, antagoniści aldosteronu – a także środki antykoncepcyjne i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Nie odstawiaj ich samodzielnie: ewentualne zmiany leczenia przed badaniem ustala lekarz, bo nagłe odstawienie może być niebezpieczne.

Co pobudza wydzielanie aldosteronu?

Renina i angiotensyna (np. przy spadku ciśnienia lub objętości krwi), wysoki potas, mała ilość soli w diecie oraz pionowa pozycja ciała. Niski potas hamuje wydzielanie aldosteronu, dlatego lekarz często zaleca wyrównanie potasu przed badaniem.

Jak przygotować się do badania?

Rano, po przespanej nocy – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Przygotowanie (leki, dieta, pozycja przy pobraniu) ustal wcześniej z lekarzem kierującym na badanie.

Jak czytać wynik?

Zakres aldosteronu zależy od metody i pozycji ciała podczas pobrania – na wyniku często widać, czy dotyczy pozycji leżącej czy stojącej. Sam aldosteron ma ograniczone znaczenie: lekarz ocenia go razem z reniną, potasem i lekami, wyliczając wskaźnik aldosteron/renina.

Badania powiązane z badaniem Aldosteron

• Pakiet nadciśnienie: badania przy nadciśnieniu.
• Wskaźnik aldosteron/renina: podstawowe badanie przesiewowe.
• Renina: oceniana razem z aldosteronem.
• Potas: niski potas przemawia za nadmiarem aldosteronu.
• Sód: główny elektrolit płynu pozakomórkowego.
• Aktywność reninowa osocza: enzym nerek regulujący ciśnienie krwi i gospodarkę sodem.
• Kortyzol: hormon stresu wytwarzany w nadnerczach.
• ACTH: hormon przysadki, który pobudza nadnercza do wytwarzania kortyzolu.
• DHEA-S: androgen wytwarzany głównie w nadnerczach.
• DHEA: hormon nadnerczy, prekursor hormonów płciowych.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy