Aldosteron
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 4 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Aldosteron to hormon wytwarzany przez korę nadnerczy. Działa głównie na nerki: zwiększa zatrzymywanie sodu i wody oraz wydalanie potasu z moczem. W ten sposób uczestniczy w regulacji objętości krwi, ciśnienia tętniczego i stężenia potasu. Jego wydzielanie kontroluje przede wszystkim układ renina–angiotensyna–aldosteron oraz stężenie potasu we krwi.
Najważniejszym wskazaniem do badania jest podejrzenie pierwotnego hiperaldosteronizmu – nadmiernego, niezależnego od reniny wydzielania aldosteronu przez nadnercza, zwykle przez gruczolak lub obustronny przerost. To częsta, a rzadko rozpoznawana przyczyna nadciśnienia. Lekarze szukają jej szczególnie przy nadciśnieniu opornym na leczenie, nadciśnieniu z niskim potasem, u młodych osób z nadciśnieniem, przy przypadkowo znalezionym w badaniach obrazowych guzie nadnercza oraz gdy w rodzinie wcześnie wystąpił udar.
Sam aldosteron ma ograniczone znaczenie – w praktyce ocenia się go razem z reniną, wyliczając wskaźnik aldosteron/renina.
Więcej informacji
Za co odpowiada aldosteron?
Reguluje gospodarkę sodem, potasem i wodą. Gdy objętość krwi lub ciśnienie spada, nerki wydzielają reninę, która ostatecznie pobudza nadnercza do produkcji aldosteronu. Ten zatrzymuje sód i wodę, podnosząc ciśnienie, i zwiększa wydalanie potasu.
Czy aldosteron podnosi ciśnienie?
Tak – przez zatrzymywanie sodu i wody. Przewlekły nadmiar aldosteronu prowadzi do nadciśnienia, często trudnego do kontroli lekami, a także może obniżać potas i sprzyjać uszkodzeniu serca i nerek niezależnie od samego ciśnienia.
Co powoduje wysoki poziom aldosteronu?
• pierwotny hiperaldosteronizm – gruczolak lub przerost nadnerczy,
• wtórny hiperaldosteronizm – np. przy lekach moczopędnych, niewydolności serca, marskości wątroby, zwężeniu tętnicy nerkowej,
• dieta uboga w sól, odwodnienie,
• ciąża,
• pozycja stojąca i wysiłek przed pobraniem.
Dlaczego aldosteron bada się razem z reniną?
W pierwotnym hiperaldosteronizmie aldosteron jest wysoki, a renina zahamowana; we wtórnym – oba są podwyższone. Dopiero zestawienie obu wyników, czyli wskaźnik aldosteron/renina, pozwala lekarzowi ocenić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka. Wynik dodatni wymaga potwierdzenia testami czynnościowymi u endokrynologa.
Jakie leki wpływają na wynik?
Na aldosteron i reninę wpływa wiele leków stosowanych w nadciśnieniu – m.in. leki moczopędne, inhibitory ACE, sartany, beta-blokery, antagoniści aldosteronu – a także środki antykoncepcyjne i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Nie odstawiaj ich samodzielnie: ewentualne zmiany leczenia przed badaniem ustala lekarz, bo nagłe odstawienie może być niebezpieczne.
Co pobudza wydzielanie aldosteronu?
Renina i angiotensyna (np. przy spadku ciśnienia lub objętości krwi), wysoki potas, mała ilość soli w diecie oraz pionowa pozycja ciała. Niski potas hamuje wydzielanie aldosteronu, dlatego lekarz często zaleca wyrównanie potasu przed badaniem.
Jak przygotować się do badania?
Rano, po przespanej nocy – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Przygotowanie (leki, dieta, pozycja przy pobraniu) ustal wcześniej z lekarzem kierującym na badanie.
Jak czytać wynik?
Zakres aldosteronu zależy od metody i pozycji ciała podczas pobrania – na wyniku często widać, czy dotyczy pozycji leżącej czy stojącej. Sam aldosteron ma ograniczone znaczenie: lekarz ocenia go razem z reniną, potasem i lekami, wyliczając wskaźnik aldosteron/renina.
Badania powiązane z badaniem Aldosteron
• Pakiet nadciśnienie: badania przy nadciśnieniu.
• Wskaźnik aldosteron/renina: podstawowe badanie przesiewowe.
• Renina: oceniana razem z aldosteronem.
• Potas: niski potas przemawia za nadmiarem aldosteronu.
• Sód: główny elektrolit płynu pozakomórkowego.
• Aktywność reninowa osocza: enzym nerek regulujący ciśnienie krwi i gospodarkę sodem.
• Kortyzol: hormon stresu wytwarzany w nadnerczach.
• ACTH: hormon przysadki, który pobudza nadnercza do wytwarzania kortyzolu.
• DHEA-S: androgen wytwarzany głównie w nadnerczach.
• DHEA: hormon nadnerczy, prekursor hormonów płciowych.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
