BADANIE · HORMONY

Siarczan dehydroepiandrostendionu (DHEA-S)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Badanie oznacza we krwi stężenie DHEA-S, czyli siarczanu dehydroepiandrosteronu. To najobficiej występujący hormon steroidowy we krwi, wytwarzany niemal wyłącznie przez korę nadnerczy. Organizm przekształca go w silniejsze androgeny i estrogeny, dlatego DHEA-S jest dobrym wskaźnikiem produkcji androgenów przez nadnercza.

Badanie wykonuje się najczęściej u kobiet z objawami nadmiaru męskich hormonów – nadmiernym owłosieniem, trądzikiem, łysieniem typu męskiego czy nieregularnymi miesiączkami – aby ustalić, czy ich źródłem są jajniki, czy nadnercza. Przydaje się też w diagnostyce zaburzeń dojrzewania u dzieci, wrodzonego przerostu nadnerczy oraz rzadkich guzów nadnerczy.

Więcej informacji

Za co odpowiada DHEA-S?

DHEA-S jest magazynem, z którego tkanki wytwarzają aktywne androgeny, takie jak testosteron, i estrogeny. U kobiet nadnercza są ważnym źródłem androgenów, wpływających na owłosienie, libido i skórę. U mężczyzn DHEA-S ma mniejsze znaczenie, bo większość testosteronu wytwarzają jądra.

Czym różni się DHEA od DHEA-S?

DHEA to hormon w postaci wolnej, który szybko krąży i zmienia się w ciągu dnia. DHEA-S to jego forma połączona z siarczanem – stabilna, długo utrzymująca się we krwi i występująca w znacznie większym stężeniu. Dlatego do oceny pracy nadnerczy zwykle bada się DHEA-S. Oba oznaczenia są dostępne osobno.

Kiedy badać DHEA-S u kobiet?

Przy nadmiernym owłosieniu na twarzy i ciele, uporczywym trądziku, przerzedzaniu włosów na czubku głowy, nieregularnych miesiączkach i podejrzeniu PCOS – najczęściej razem z testosteronem, SHBG, androstendionem i 17-OH-progesteronem. Pobranie u kobiet miesiączkujących zaleca się zwykle w pierwszej fazie cyklu.

Co oznacza podwyższone DHEA-S?

Może wskazywać, że źródłem nadmiaru androgenów są nadnercza, np. w nieklasycznej postaci wrodzonego przerostu nadnerczy. Łagodnie podwyższone DHEA-S zdarza się także w PCOS. Bardzo wysokie stężenia, zwłaszcza z szybko narastającymi objawami, wymagają pilnej diagnostyki w kierunku guza nadnercza.

Co oznacza niskie DHEA-S?

Najczęściej jest naturalnym skutkiem wieku – po 30. roku życia stężenie stopniowo spada. Niskie DHEA-S występuje też przy przyjmowaniu leków sterydowych, które hamują pracę nadnerczy, oraz przy niedoczynności nadnerczy lub przysadki. W takich sytuacjach ocenia się je razem z kortyzolem.

Czy stres wpływa na DHEA-S?

Krótkotrwały stres ma niewielki wpływ na DHEA-S, bo jest to hormon stabilny. Przewlekłe obciążenie i choroby mogą natomiast zmieniać proporcję między kortyzolem a DHEA-S. Popularne wnioski o „wyczerpaniu nadnerczy” na podstawie tego wyniku nie są uznanym rozpoznaniem medycznym.

Jak czytać wynik?

Zakresy odniesienia zależą od płci i przede wszystkim od wieku – laboratorium podaje je na wyniku w przedziałach wiekowych. Ten sam wynik może być prawidłowy u dwudziestolatki i podwyższony u kobiety po menopauzie.

Badania powiązane z badaniem Siarczan dehydroepiandrostendionu (DHEA-S)

• Pakiet PCOS: diagnostyka zespołu policystycznych jajników.
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• Pakiet hormony dla mężczyzn: najważniejsze hormony męskie.
• Pakiet hormony kobiece rozszerzony: szerszy panel hormonów kobiecych.
• Pakiet hormony męskie rozszerzony: testosteron, DHEA-S i estradiol.
• Testosteron: główny wskaźnik androgenów.
• 17-OH-progesteron: przy podejrzeniu wrodzonego przerostu nadnerczy.
• Androstendion: androgen z jajników i nadnerczy.
• Testosteron wolny: frakcja testosteronu niezwiązana z białkami.
• ACTH: hormon przysadki, który pobudza nadnercza do wytwarzania kortyzolu.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy