17-OH progesteron
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 3 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
17-OH-progesteron (17-hydroksyprogesteron) to hormon steroidowy powstający w nadnerczach i gonadach jako etap pośredni w wytwarzaniu kortyzolu i androgenów. Sam nie ma dużego znaczenia biologicznego, ale jego stężenie mówi wiele o tym, czy przemiany hormonów w nadnerczach przebiegają prawidłowo.
Najważniejsze wskazanie do badania to diagnostyka wrodzonego przerostu nadnerczy – grupy dziedzicznych chorób, w których z powodu niedoboru enzymu (najczęściej 21-hydroksylazy) nadnercza wytwarzają za mało kortyzolu, a za dużo androgenów. Ciężką postać rozpoznaje się w Polsce dzięki badaniom przesiewowym noworodków. Łagodniejsza, nieklasyczna postać ujawnia się później – u kobiet może dawać objawy podobne do PCOS: nadmierne owłosienie, trądzik, nieregularne miesiączki i kłopoty z płodnością.
17-OH-progesteron to inny hormon niż progesteron – tych badań nie należy mylić.
Więcej informacji
Co to jest badanie 17-OH-progesteronu?
To oznaczenie we krwi hormonu pośredniego, z którego nadnercza wytwarzają kortyzol. Gdy na dalszym etapie brakuje enzymu, 17-OH-progesteron się gromadzi – dlatego jego wysokie stężenie jest typowe dla wrodzonego przerostu nadnerczy.
Czy progesteron to to samo co 17-OH-progesteron?
Nie. Progesteron to hormon ciałka żółtego, ważny w cyklu i ciąży. 17-OH-progesteron to związek pośredni w przemianach hormonów nadnerczy, oznaczany w innych wskazaniach. Wyniki tych badań nie są wymienne.
Co oznacza wysoki 17-OH-progesteron?
Najczęściej podejrzenie wrodzonego przerostu nadnerczy, zwłaszcza postaci nieklasycznej. Łagodny wzrost bywa też w fazie lutealnej cyklu, w ciąży, w PCOS i rzadko przy guzach nadnerczy. Gdy wynik jest graniczny, endokrynolog może zalecić test z ACTH lub badanie genetyczne.
Kiedy zbadać 17-OH-progesteron?
• u kobiet z nadmiernym owłosieniem, trądzikiem i nieregularnymi miesiączkami – zwłaszcza gdy objawy pojawiły się wcześnie,
• przy podejrzeniu PCOS, aby wykluczyć nieklasyczny przerost nadnerczy,
• przy niepłodności z zaburzeniami owulacji,
• przy przedwczesnym dojrzewaniu u dzieci,
• w kontroli leczenia wrodzonego przerostu nadnerczy.
17-OH-progesteron a ciąża
W ciąży stężenie fizjologicznie rośnie, więc wynik interpretuje się inaczej. U kobiet z rozpoznanym wrodzonym przerostem nadnerczy, które planują ciążę, badanie bywa elementem kontroli prowadzonej przez endokrynologa.
Jak przygotować się do badania?
Rano, na czczo, po odpoczynku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Kobiety miesiączkujące zwykle badają się między 2. a 5. dniem cyklu. Leki sterydowe i hormonalne podaj przy pobraniu.
Jak czytać wynik?
Zakres 17-OH-progesteronu zależy od płci, wieku, fazy cyklu i metody. Wynik z fazy lutealnej bywa fałszywie podwyższony, dlatego tak ważny jest termin pobrania. Przy granicznym wyniku endokrynolog może zalecić test z ACTH.
Badania powiązane z badaniem 17-OH-progesteron
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• Pakiet hormony kobiece rozszerzony: szerszy panel hormonów kobiecych.
• Androstendion: androgen podwyższony w przeroście nadnerczy.
• DHEA-S: androgen nadnerczowy.
• Kortyzol: hormon, którego wytwarzanie zaburza przerost nadnerczy.
• ACTH: hormon przysadki sterujący nadnerczami.
• Testosteron wolny: frakcja testosteronu niezwiązana z białkami.
• Testosteron: główny androgen, hormon płciowy.
• Aldosteron: hormon nadnerczy regulujący poziom sodu i potasu.
• Renina: enzym regulujący ciśnienie, oceniany razem z aldosteronem.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
