Dehydroepiandrosteron (DHEA)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 3 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
DHEA (dehydroepiandrosteron) to hormon steroidowy wytwarzany głównie przez nadnercza, w mniejszym stopniu przez jajniki i jądra. Sam działa słabo, ale w tkankach przekształca się w silniejsze androgeny, takie jak testosteron, oraz w estrogeny. Najwyższe stężenia osiąga u młodych dorosłych, a z wiekiem stopniowo maleje.
We krwi krąży w dwóch postaciach: wolnej (DHEA) i jako siarczan (DHEA-S). Wolny DHEA ma krótki czas półtrwania i wyraźny rytm dobowy ze szczytem w godzinach porannych, dlatego jego stężenie bardziej się waha. DHEA-S jest stabilny i to on jest częściej oznaczany w rutynowej diagnostyce. Oznaczenie wolnego DHEA bywa uzupełnieniem przy diagnostyce nadmiaru androgenów u kobiet (trądzik, nadmierne owłosienie, zaburzenia miesiączkowania), chorób nadnerczy i przedwczesnego dojrzewania u dzieci.
DHEA jest też dostępny jako suplement, często reklamowany jako „hormon młodości”. Jego przyjmowanie zmienia wyniki badań hormonalnych i powinno być omówione z lekarzem – skuteczność w spowalnianiu starzenia nie została potwierdzona.
Więcej informacji
DHEA czy DHEA-S – które badanie wybrać?
W większości sytuacji lekarze oznaczają DHEA-S – siarczan jest stabilny w ciągu dnia i dobrze odzwierciedla wytwarzanie androgenów przez nadnercza. Wolny DHEA zmienia się w ciągu doby i bywa oznaczany pomocniczo, np. w diagnostyce rzadszych zaburzeń nadnerczy. Jeśli nie masz zaleceń lekarza, częściej przydatne jest DHEA-S.
Kiedy zbadać DHEA?
• przy objawach nadmiaru androgenów u kobiet: trądziku, nadmiernym owłosieniu, łysieniu typu męskiego, nieregularnych miesiączkach,
• w diagnostyce chorób nadnerczy, m.in. wrodzonego przerostu nadnerczy,
• przy przedwczesnym dojrzewaniu u dzieci,
• w kontroli osób przyjmujących DHEA jako suplement lub lek.
Co oznacza wysokie DHEA?
Może wynikać z nadmiernej pracy nadnerczy, wrodzonego przerostu nadnerczy, zespołu policystycznych jajników, rzadko guza nadnercza. Wzrost powoduje też suplementacja DHEA i silny stres. Interpretację ułatwia porównanie z DHEA-S, testosteronem i 17-OH-progesteronem.
Jakie są objawy niedoboru DHEA?
Niskie DHEA występuje naturalnie u osób starszych. Wyraźny niedobór towarzyszy niewydolności nadnerczy (np. w chorobie Addisona) i niedoczynności przysadki – wtedy dominują objawy niedoboru kortyzolu. U kobiet może się wiązać z obniżonym libido i suchością skóry, ale objawy są niespecyficzne.
Czy suplementy DHEA pomagają?
Badania nie potwierdziły, by DHEA spowalniał starzenie czy poprawiał formę u zdrowych osób. W ściśle określonych sytuacjach, np. niewydolności nadnerczy u kobiet, bywa stosowany przez lekarzy. Suplementacja zmienia stężenia androgenów i estrogenów, dlatego decyzję podejmuje się z lekarzem.
Jak przygotować się do badania?
Rano, na czczo, po odpoczynku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Ze względu na rytm dobowy DHEA ważna jest poranna godzina pobrania. Suplementy DHEA, sterydy i antykoncepcję podaj przy pobraniu.
Jak czytać wynik DHEA?
Prawidłowe DHEA zależy od wieku i płci – najwyższe jest u młodych dorosłych i z latami spada. Ze względu na rytm dobowy wynik porównuje się tylko z pomiarami z podobnej, porannej godziny. Przy objawach nadmiaru androgenów lekarz zestawia go z DHEA-S i testosteronem.
Badania powiązane z badaniem Dehydroepiandrosteron (DHEA)
• Pakiet PCOS: diagnostyka hiperandrogenizmu.
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• DHEA-S: stabilny wskaźnik androgenów nadnerczowych.
• Testosteron: główny androgen.
• Androstendion: kolejny androgen nadnerczy i jajników.
• Testosteron wolny: frakcja testosteronu niezwiązana z białkami.
• 17-OH progesteron: hormon nadnerczy i jajników, prekursor kortyzolu.
• ACTH: hormon przysadki, który pobudza nadnercza do wytwarzania kortyzolu.
• Kortyzol: hormon stresu wytwarzany w nadnerczach.
• Aldosteron: hormon nadnerczy regulujący poziom sodu i potasu.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
