BADANIE · HORMONY

Dehydroepiandrosteron (DHEA)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
3 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

DHEA (dehydroepiandrosteron) to hormon steroidowy wytwarzany głównie przez nadnercza, w mniejszym stopniu przez jajniki i jądra. Sam działa słabo, ale w tkankach przekształca się w silniejsze androgeny, takie jak testosteron, oraz w estrogeny. Najwyższe stężenia osiąga u młodych dorosłych, a z wiekiem stopniowo maleje.

We krwi krąży w dwóch postaciach: wolnej (DHEA) i jako siarczan (DHEA-S). Wolny DHEA ma krótki czas półtrwania i wyraźny rytm dobowy ze szczytem w godzinach porannych, dlatego jego stężenie bardziej się waha. DHEA-S jest stabilny i to on jest częściej oznaczany w rutynowej diagnostyce. Oznaczenie wolnego DHEA bywa uzupełnieniem przy diagnostyce nadmiaru androgenów u kobiet (trądzik, nadmierne owłosienie, zaburzenia miesiączkowania), chorób nadnerczy i przedwczesnego dojrzewania u dzieci.

DHEA jest też dostępny jako suplement, często reklamowany jako „hormon młodości”. Jego przyjmowanie zmienia wyniki badań hormonalnych i powinno być omówione z lekarzem – skuteczność w spowalnianiu starzenia nie została potwierdzona.

Więcej informacji

DHEA czy DHEA-S – które badanie wybrać?

W większości sytuacji lekarze oznaczają DHEA-S – siarczan jest stabilny w ciągu dnia i dobrze odzwierciedla wytwarzanie androgenów przez nadnercza. Wolny DHEA zmienia się w ciągu doby i bywa oznaczany pomocniczo, np. w diagnostyce rzadszych zaburzeń nadnerczy. Jeśli nie masz zaleceń lekarza, częściej przydatne jest DHEA-S.

Kiedy zbadać DHEA?

• przy objawach nadmiaru androgenów u kobiet: trądziku, nadmiernym owłosieniu, łysieniu typu męskiego, nieregularnych miesiączkach,
• w diagnostyce chorób nadnerczy, m.in. wrodzonego przerostu nadnerczy,
• przy przedwczesnym dojrzewaniu u dzieci,
• w kontroli osób przyjmujących DHEA jako suplement lub lek.

Co oznacza wysokie DHEA?

Może wynikać z nadmiernej pracy nadnerczy, wrodzonego przerostu nadnerczy, zespołu policystycznych jajników, rzadko guza nadnercza. Wzrost powoduje też suplementacja DHEA i silny stres. Interpretację ułatwia porównanie z DHEA-S, testosteronem i 17-OH-progesteronem.

Jakie są objawy niedoboru DHEA?

Niskie DHEA występuje naturalnie u osób starszych. Wyraźny niedobór towarzyszy niewydolności nadnerczy (np. w chorobie Addisona) i niedoczynności przysadki – wtedy dominują objawy niedoboru kortyzolu. U kobiet może się wiązać z obniżonym libido i suchością skóry, ale objawy są niespecyficzne.

Czy suplementy DHEA pomagają?

Badania nie potwierdziły, by DHEA spowalniał starzenie czy poprawiał formę u zdrowych osób. W ściśle określonych sytuacjach, np. niewydolności nadnerczy u kobiet, bywa stosowany przez lekarzy. Suplementacja zmienia stężenia androgenów i estrogenów, dlatego decyzję podejmuje się z lekarzem.

Jak przygotować się do badania?

Rano, na czczo, po odpoczynku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Ze względu na rytm dobowy DHEA ważna jest poranna godzina pobrania. Suplementy DHEA, sterydy i antykoncepcję podaj przy pobraniu.

Jak czytać wynik DHEA?

Prawidłowe DHEA zależy od wieku i płci – najwyższe jest u młodych dorosłych i z latami spada. Ze względu na rytm dobowy wynik porównuje się tylko z pomiarami z podobnej, porannej godziny. Przy objawach nadmiaru androgenów lekarz zestawia go z DHEA-S i testosteronem.

Badania powiązane z badaniem Dehydroepiandrosteron (DHEA)

• Pakiet PCOS: diagnostyka hiperandrogenizmu.
• Pakiet hormony dla kobiet: najważniejsze hormony kobiece.
• DHEA-S: stabilny wskaźnik androgenów nadnerczowych.
• Testosteron: główny androgen.
• Androstendion: kolejny androgen nadnerczy i jajników.
• Testosteron wolny: frakcja testosteronu niezwiązana z białkami.
• 17-OH progesteron: hormon nadnerczy i jajników, prekursor kortyzolu.
• ACTH: hormon przysadki, który pobudza nadnercza do wytwarzania kortyzolu.
• Kortyzol: hormon stresu wytwarzany w nadnerczach.
• Aldosteron: hormon nadnerczy regulujący poziom sodu i potasu.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy