BADANIE · BADANIA PODSTAWOWE

ASO (test ilościowy)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

ASO to miano antystreptolizyny O – przeciwciał, które organizm wytwarza po zakażeniu paciorkowcami beta-hemolizującymi grupy A (Streptococcus pyogenes). Te bakterie wywołują m.in. anginę paciorkowcową, płonicę (szkarlatynę) i niektóre zakażenia skóry. Przeciwciała pojawiają się po około tygodniu od zakażenia, osiągają szczyt po kilku tygodniach i stopniowo maleją przez kolejne miesiące.

Badanie ASO pokazuje więc przebyte, a nie trwające zakażenie. Służy przede wszystkim do potwierdzenia niedawnej infekcji paciorkowcowej u osób z jej możliwymi powikłaniami – gorączką reumatyczną (bólem i obrzękiem stawów, zapaleniem serca) lub kłębuszkowym zapaleniem nerek (krwiomoczem, obrzękami) – które mogą wystąpić kilka tygodni po anginie.

ASO nie nadaje się do rozpoznawania anginy: w ostrej fazie zakażenia wynik jest często jeszcze prawidłowy. Do tego służą szybki test antygenowy lub posiew wymazu z gardła. Podwyższone ASO bez objawów nie wymaga leczenia antybiotykiem – często utrzymuje się długo po przebytej infekcji lub wynika z bezobjawowego nosicielstwa.

Więcej informacji

Co pokazuje to badanie?

Wynik określa stężenie przeciwciał przeciw streptolizynie O – toksynie paciorkowców grupy A. Podwyższone miano wskazuje, że organizm zetknął się z tymi bakteriami w ostatnich tygodniach lub miesiącach. Nie wskazuje, gdzie było zakażenie ani czy wciąż trwa.

Co oznacza wysoki wynik ASO?

Najczęściej niedawno przebytą anginę paciorkowcową, płonicę lub zakażenie skóry. Wysokie ASO może też utrzymywać się u nosicieli paciorkowców i u dzieci w wieku szkolnym, które często się z nimi stykają. Samo w sobie nie jest chorobą i nie jest wskazaniem do antybiotyku – liczy się obraz kliniczny.

Kiedy badać ASO?

• przy podejrzeniu gorączki reumatycznej – bólach i obrzękach wędrujących po stawach, objawach ze strony serca kilka tygodni po anginie,
• przy podejrzeniu popaciorkowcowego zapalenia nerek – krwiomoczu, obrzękach, nadciśnieniu,
• rzadziej przy nawracających infekcjach gardła, na zalecenie lekarza.

Czy ASO pokaże anginę?

Nie. W pierwszych dniach anginy przeciwciała zwykle nie zdążą się pojawić, a podwyższone ASO może pochodzić z dawnego zakażenia. Do rozpoznania anginy paciorkowcowej służy szybki test antygenowy lub posiew wymazu z gardła wykonany u lekarza.

Wynik u dzieci

U dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym miano ASO jest często wyższe niż u dorosłych, bo częściej przechodzą infekcje paciorkowcowe. Dlatego wynik u dziecka ocenia się w odniesieniu do wieku i objawów. Pojedyncze podwyższone ASO u zdrowego dziecka zwykle nie wymaga działań.

Czy badanie trzeba powtarzać?

Czasem lekarz poleca dwa oznaczenia w odstępie 2–4 tygodni – wzrost miana pomiędzy nimi lepiej potwierdza świeże zakażenie niż pojedynczy wynik. Kontrolne badania ASO u osób bez objawów zwykle nie są potrzebne.

Czy ASO robi się na czczo?

Nie trzeba być na czczo – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Wystarczy unikać obfitego posiłku tuż przed pobraniem.

Jak czytać wynik ASO?

Prawidłowe miano ASO zależy od wieku – u dzieci szkolnych bywa wyższe niż u dorosłych. Pojedyncze podwyższone ASO u zdrowej osoby zwykle nie wymaga działań; większe znaczenie ma wzrost miana w dwóch badaniach wykonanych w odstępie kilku tygodni przy objawach ze strony stawów lub nerek.

Badania powiązane z badaniem ASO (test ilościowy)

• Pakiet po infekcji: kontrola po przebytej chorobie.
• Pakiet po infekcji rozszerzony: szersza kontrola po infekcji.
• Pakiet reumatyczny: podstawowe badania reumatologiczne.
• CRP: aktywność stanu zapalnego.
• OB: przy podejrzeniu gorączki reumatycznej.
• Badanie ogólne moczu: przy podejrzeniu zapalenia nerek.
• Kwas moczowy: końcowy produkt przemiany puryn.
• Czynnik reumatoidalny (RF): przeciwciała oceniane w diagnostyce chorób stawów.
• Anty-CCP: przeciwciała oceniane w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów.
• Morfologia krwi: podstawowa ocena krwinek czerwonych, białych i płytek.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • możesz iść na pobranie w ciągu dnia, nie musisz być na czczo. Unikaj pobrania materiału po obfitym posiłku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy