BADANIE · CHOROBY WĄTROBY

Ceruloplazmina

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Ceruloplazmina powstaje w wątrobie i przenosi większość miedzi krążącej we krwi. Uczestniczy też w przemianach żelaza – umożliwia jego wiązanie z transferyną – i należy do białek ostrej fazy, więc jej stężenie rośnie w stanach zapalnych i infekcjach.

Główne zastosowanie badania to diagnostyka choroby Wilsona – rzadkiej, dziedzicznej choroby, w której miedź nie jest prawidłowo usuwana z organizmu i gromadzi się w wątrobie, mózgu i rogówce. U większości chorych ceruloplazmina jest obniżona. Ceruloplazminę oznacza się przy niewyjaśnionym uszkodzeniu wątroby u dzieci i młodych dorosłych, przy objawach neurologicznych (drżenie, zaburzenia mowy i ruchów) lub psychiatrycznych o niejasnej przyczynie oraz u rodzeństwa osób z rozpoznaną chorobą Wilsona. Rzadziej służy do oceny niedoboru miedzi i bardzo rzadkiego zespołu Menkesa.

Wynik wymaga ostrożnej interpretacji: niska ceruloplazmina występuje także przy niedożywieniu, utracie białek i ciężkich chorobach wątroby, a stany zapalne, ciąża i estrogeny mogą ją podnieść – nawet u osób z chorobą Wilsona. Do rozpoznania potrzeba kilku badań, w tym oznaczenia miedzi w moczu dobowym i badania okulistycznego.

Więcej informacji

Co to za badanie – ceruloplazmina?

To oznaczenie stężenia białka, które wiąże i przenosi miedź we krwi. Wynik pomaga lekarzowi ocenić gospodarkę miedzią, przede wszystkim przy podejrzeniu choroby Wilsona.

Co oznacza zbyt niski poziom ceruloplazminy?

Może wskazywać na chorobę Wilsona, ale też na niedobór miedzi (np. po operacjach bariatrycznych lub przy długim przyjmowaniu dużych dawek cynku), niedożywienie, utratę białek w zespole nerczycowym czy ciężkie choroby wątroby. Część nosicieli jednej kopii zmienionego genu ma łagodnie obniżoną ceruloplazminę bez choroby.

Co oznacza wysoki poziom ceruloplazminy?

Najczęściej stan zapalny lub infekcję, ciążę, stosowanie estrogenów (w tym antykoncepcji hormonalnej), choroby wątroby z zastojem żółci lub niektóre nowotwory. Wysoki wynik zwykle nie ma samodzielnego znaczenia diagnostycznego.

Kiedy podejrzewa się chorobę Wilsona?

Przy niewyjaśnionym podwyższeniu prób wątrobowych lub uszkodzeniu wątroby u dzieci i młodych dorosłych, przy drżeniu, zaburzeniach mowy, ruchów i nastroju o niejasnej przyczynie, przy niedokrwistości hemolitycznej oraz u rodzeństwa chorych. Okulista może zobaczyć w oku charakterystyczny pierścień Kaysera-Fleischera.

Czy prawidłowa ceruloplazmina wyklucza chorobę Wilsona?

Nie. U części chorych – zwłaszcza w stanie zapalnym, w ciąży czy przy stosowaniu estrogenów – stężenie bywa prawidłowe. Dlatego lekarz łączy wynik z oznaczeniem miedzi w moczu dobowym, badaniem okulistycznym, a czasem z badaniem genetycznym genu ATP7B.

Jak przygotować się do badania?

Rano, po przespanej nocy i odpoczynku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Poinformuj o ciąży, antykoncepcji hormonalnej i suplementach cynku lub miedzi.

Jaka jest norma ceruloplazminy?

Zakres ceruloplazminy podaje laboratorium; u dzieci normy są inne niż u dorosłych. Ponieważ stany zapalne, ciąża i estrogeny ją podnoszą, prawidłowy wynik nie wyklucza choroby Wilsona. Przy podejrzeniu tej choroby lekarz łączy go z miedzią w moczu dobowym i badaniem okulistycznym.

Badania powiązane z badaniem Ceruloplazmina

• Miedź w surowicy: oceniana razem z ceruloplazminą.
• Choroba Wilsona – badanie genu ATP7B: potwierdzenie genetyczne.
• ALT: ocena uszkodzenia wątroby.
• Cynk: nadmiar cynku obniża miedź.
• Selen: pierwiastek ważny dla tarczycy i odporności.
• Proteinogram: rozdział białek krwi na frakcje.
• Albumina: główne białko krwi wytwarzane w wątrobie.
• Białko całkowite: suma białek krwi, głównie albumin i globulin.
• Haptoglobina: białko wiążące wolną hemoglobinę.
• Glutation: jeden z głównych przeciwutleniaczy organizmu.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy