Cystatyna C
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 2 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Cystatyna C to niewielkie białko wytwarzane w stałym tempie przez wszystkie komórki jądrzaste organizmu. Swobodnie przechodzi przez filtr nerkowy i jest rozkładana w nerkach, dlatego jej poziom we krwi zależy głównie od tego, jak sprawnie nerki filtrują krew. Dzięki temu jest dobrym wskaźnikiem pracy nerek, alternatywnym wobec kreatyniny.
Główna przewaga cystatyny C polega na tym, że w niewielkim stopniu zależy od masy mięśniowej, diety mięsnej i suplementów kreatyny. Dlatego jest szczególnie przydatna u osób, u których kreatynina może dawać mylący obraz: bardzo umięśnionych, sportowców przyjmujących kreatynę, osób szczupłych, starszych, po amputacjach, z niedożywieniem czy chorobami mięśni. Na podstawie cystatyny C – samej lub razem z kreatyniną – wylicza się eGFR, a wytyczne zalecają takie potwierdzenie, gdy wynik z kreatyniny jest graniczny.
Więcej informacji
Co oznacza cystatyna C?
Jej stężenie we krwi odzwierciedla zdolność nerek do filtrowania krwi. Wyższa cystatyna C zwykle oznacza słabszą filtrację, choć – jak każdy wskaźnik – może być zmieniona także z innych przyczyn. Wynik pozwala wyliczyć eGFR.
Cystatyna C czy kreatynina – co lepsze?
Kreatynina jest tańsza i podstawowa, ale zależy od masy mięśniowej. Cystatyna C jest od mięśni prawie niezależna, dlatego lepiej sprawdza się u osób o nietypowej budowie ciała lub diecie. Najdokładniejszy eGFR daje wzór łączący oba wskaźniki – stąd zalecenie, by przy granicznym wyniku kreatyniny dołożyć cystatynę C.
Kiedy zbadać cystatynę C?
• gdy eGFR z kreatyniny jest graniczny lub budzi wątpliwości,
• u sportowców, osób bardzo umięśnionych i przyjmujących kreatynę,
• u osób szczupłych, starszych, niedożywionych, po amputacjach,
• przed dawkowaniem leków wydalanych przez nerki, gdy liczy się dokładność,
• w kontroli przewlekłej choroby nerek.
Co może podwyższać cystatynę C poza nerkami?
Nadczynność tarczycy, leczenie dużymi dawkami sterydów, palenie tytoniu, otyłość i przewlekłe stany zapalne. Niedoczynność tarczycy może ją z kolei obniżać. Lekarz bierze to pod uwagę przy interpretacji.
Czy cystatyna C pokaże wczesną chorobę nerek?
Pomaga dokładniej ocenić filtrację, także we wczesnych stadiach, ale nie zastępuje badania moczu na obecność albuminy. Uszkodzenie nerek często najpierw widać właśnie w moczu – stąd wskaźnik albumina/kreatynina w moczu (ACR).
Jak przygotować się do badania?
Rano, po przespanej nocy i krótkim odpoczynku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Leki, zwłaszcza sterydy i hormony tarczycy, podaj przy pobraniu.
Jaka jest norma cystatyny C?
Zakres cystatyny C zależy od metody, a lekarz ocenia głównie wyliczony z niej eGFR – najlepiej razem z eGFR z kreatyniny. Gdy oba wyniki różnią się wyraźnie, u osób o nietypowej masie mięśniowej bardziej miarodajny bywa ten z cystatyny C.
Badania powiązane z badaniem Cystatyna C
• Wskaźnik albumina/kreatynina w moczu: wczesne uszkodzenie nerek.
• Pakiet badań nerkowy: zestaw badań nerek.
• Pakiet nerkowy (ALAB): parametry krwi i moczu oceniające nerki.
• Kreatynina: podstawowy wskaźnik nerkowy.
• Mocznik: drugi klasyczny parametr nerkowy.
• Klirens kreatyniny: ocena filtracji nerkowej z krwi i dobowej zbiórki moczu.
• Kwas moczowy: końcowy produkt przemiany puryn.
• Badanie ogólne moczu: podstawowa ocena moczu i osadu.
• Potas: elektrolit ważny dla pracy serca i mięśni.
• Sód: główny elektrolit płynu pozakomórkowego.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
