BADANIE · POZOSTAŁE BADANIA

Diagnostyka chorób glutenozależnych: celiakia, alergia i nieceliakalna nadwrażliwość na gluten

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
10 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
LICZBA BADAŃ
7 badań
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Siedem oznaczeń z krwi w tym pakiecie służy rozróżnieniu trzech odrębnych problemów związanych z glutenem: celiakii, alergii na pszenicę i nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten. Część celiakalną tworzą przeciwciała tTG IgA, DGP IgG, przeciwciała przeciw gliadynie IgG oraz całkowite IgA. Część alergiczną – IgE swoiste dla gliadyny i dwóch komponentów pszenicy: omega-5 gliadyny (Tri a 19) i białka LTP (Tri a 14).

Te trzy choroby mają podobne objawy – bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, zmęczenie, zmiany skórne – ale zupełnie inny mechanizm. Celiakia to choroba autoimmunologiczna uszkadzająca jelito cienkie i wymagająca dożywotniej diety bezglutenowej. Alergia na pszenicę to reakcja z udziałem IgE, często szybka, a czasem związana z wysiłkiem. Nieceliakalna nadwrażliwość nie ma swoistego markera i rozpoznaje się ją po wykluczeniu dwóch pozostałych.

Wiarygodny wynik w kierunku celiakii wymaga jedzenia glutenu w czasie poprzedzającym badanie. Osoby, które już wykluczyły gluten z diety, powinny przed badaniem omówić z lekarzem, czy i jak długo go spożywać.

Więcej informacji

Co obejmuje pakiet diagnostyki chorób glutenozależnych?

• celiakia: tTG IgA, DGP IgG, przeciwciała przeciw gliadynie IgG, IgA całkowite,
• alergia na pszenicę: gliadyna – IgE swoiste (f98), omega-5 gliadyna – rTri a 19, LTP pszenicy – rTri a 14.

Jak sprawdzić, czy mam nietolerancję glutenu?

Najpierw trzeba wykluczyć celiakię i alergię na pszenicę, bo te dwie choroby mają dobrze sprawdzone badania krwi. Do celiakii służą przeciwciała tTG IgA z całkowitym IgA, a przy niedoborze IgA – przeciwciała w klasie IgG. Alergię na pszenicę ocenia się badaniem IgE. Dopiero gdy oba kierunki są ujemne, a objawy ustępują po odstawieniu glutenu i wracają po jego ponownym wprowadzeniu, lekarz może rozpoznać nieceliakalną nadwrażliwość.

Czym różni się celiakia od alergii na gluten?

Celiakia to choroba autoimmunologiczna: gluten uruchamia reakcję, która niszczy kosmki jelita cienkiego. Objawy narastają powoli, a nieleczona prowadzi do niedoborów i innych powikłań. Alergia na pszenicę to reakcja alergiczna z udziałem IgE – objawy, takie jak pokrzywka, obrzęk, duszność czy biegunka, pojawiają się zwykle szybko po zjedzeniu. Alergię można wyrosnąć, celiakia trwa całe życie.

Po co komponenty omega-5 gliadyna i LTP?

Omega-5 gliadyna (Tri a 19) wiąże się z ciężkimi reakcjami na pszenicę, w tym z anafilaksją wywołaną wysiłkiem po posiłku – objawy pojawiają się tylko wtedy, gdy po jedzeniu nastąpi intensywny ruch. LTP pszenicy (Tri a 14) wiąże się z reakcjami na mąkę, także wziewnymi, np. u piekarzy. Oba komponenty dokładniej opisują ryzyko niż ekstrakt całej pszenicy.

Czy przeciwciała przeciw gliadynie IgG są wiarygodne?

Przeciwciała przeciw natywnej gliadynie IgG to starszy test, który bywa dodatni także u osób bez celiakii. Aktualne zalecenia europejskich towarzystw nie przewidują ich w diagnostyce celiakii – podstawą są tTG IgA i DGP. W pakiecie mają znaczenie pomocnicze, a ich izolowany wynik dodatni nie oznacza choroby.

Czy przed badaniem trzeba jeść gluten?

Tak, jeśli badanie ma ocenić celiakię. Przeciwciała powstają tylko wtedy, gdy gluten trafia do jelita, więc na diecie bezglutenowej wynik może być fałszywie ujemny. Jeśli gluten był już wykluczony, o jego ponownym wprowadzeniu przed badaniem i czasie trwania takiej próby decyduje lekarz.

Jak czytać wyniki?

Dodatnie tTG IgA lub DGP przy prawidłowym IgA całkowitym przemawiają za celiakią, którą potwierdza się zwykle biopsją jelita lub – u dzieci przy bardzo wysokich wynikach – kolejnymi badaniami krwi. Dodatnie IgE dla komponentów pszenicy wskazują na uczulenie, które alergolog ocenia w zestawieniu z objawami.

Badania powiązane z badaniem Diagnostyka chorób glutenozależnych: celiakia, alergia i nieceliakalna nadwrażliwość na gluten

• Pakiet monitorowanie diety bezglutenowej: kontrola po rozpoznaniu celiakii.
• Pakiet celiakia IgA i IgG: przeciwciała w obu klasach.
• Pakiet stan zapalny jelit: markery zapalenia jelit w kale i krwi.
• Celiakia – pakiet diagnostyczny: sama część celiakalna.
• Celiakia – pakiet diagnostyczny z genetyką: z badaniem HLA-DQ2/DQ8.
• Nietolerancja laktozy – test wodorowo-metanowy: przy wzdęciach po nabiale.
• Kalprotektyna w kale: marker stanu zapalnego jelit.
• Elastaza trzustkowa w kale: miara wydzielania enzymów trawiennych trzustki.
• Anty-tTG IgA: podstawowe przeciwciała w diagnostyce celiakii.
• Ocena mikroflory jelitowej: badanie składu bakterii jelitowych w kale.

W pakiecie

  • P/c przeciw gliadynie-IgG
  • Immunoglobulina Ig A w surowicy
  • P/c przeciw deamidowanym peptydom gliadyny Ig G
  • P/c przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgA (tTG IgA)
  • NGliadyn Pszenica , gliadyna (F-98) IgE swoiste
  • RTri a 14 Pszenica zwyczajna (F-433) IgE swoiste

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy