BADANIE · CHOROBY PRZEWODU POKARMOWEGO

Trzustkowa elastaza 1 w kale

MATERIAŁ
Kał
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
8 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Elastaza trzustkowa to jeden z enzymów, które trzustka wydziela do jelita, aby trawić białka. W przeciwieństwie do wielu innych enzymów prawie się nie rozkłada w drodze przez przewód pokarmowy, więc jej ilość w stolcu pokazuje, ile enzymów trawiennych produkuje trzustka.

Oznaczenie elastazy w kale to podstawowe badanie przy podejrzeniu niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki, czyli sytuacji, gdy trzustka wytwarza za mało enzymów, np. przy tłustych, obfitych stolcach i chudnięciu.

Więcej informacji

Elastaza trzustkowa – co to za badanie?

Trzustka ma dwie funkcje: wytwarza hormony, np. insulinę, oraz soki trawienne z enzymami. Elastaza 1 jest jednym z tych enzymów. Ponieważ w jelicie pozostaje niemal nienaruszona, jej stężenie w kale odzwierciedla zewnątrzwydzielniczą, czyli trawienną, pracę trzustki.

Kiedy zbadać elastazę w kale?

Badanie wykonuje się najczęściej:
• przy tłustych, obfitych, lśniących stolcach, wzdęciach i biegunkach po posiłkach,
• przy chudnięciu bez wyraźnej przyczyny i objawach niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach,
• u osób po zapaleniu trzustki lub z przewlekłymi chorobami trzustki,
• przy mukowiscydozie, cukrzycy typu 1 czy celiakii, gdy ocenia się trawienie.

Elastaza – norma i interpretacja wyniku

Według laboratorium:
• powyżej 200 µg/g stolca: prawidłowa czynność trawienna trzustki,
• 100–200 µg/g: obniżenie czynności łagodne lub umiarkowane,
• poniżej 100 µg/g: znaczne obniżenie czynności.
Niska elastaza – możliwe przyczyny: najczęściej przewlekłe zapalenie trzustki, rzadziej mukowiscydoza, cukrzyca typu 1, celiakia, zespół krótkiego jelita i inne rzadkie choroby.
Pojedynczy wynik nie przesądza o chorobie; dalsze postępowanie ustala lekarz.

Jak pobrać próbkę kału?

Według laboratorium wystarczy niewielka ilość kału, wielkości orzecha laskowego, pobrana łopatką do pojemnika (do około 1/4 wysokości). Próbka nie może mieć kontaktu z moczem ani wodą. Gdy stolec jest bardzo płynny, lepiej poczekać na bardziej uformowany, bo rozcieńczenie może zaniżyć wynik.

Co może wpłynąć na wynik?

• Bardzo płynny stolec, który rozcieńcza enzym i może zaniżyć wynik.
• Zanieczyszczenie próbki moczem lub wodą.
• Enzymy trzustkowe w kapsułkach nie wpływają na wynik; według laboratorium nie trzeba ich odstawiać.

Badania powiązane

• Pakiet celiakia IgA i IgG: przeciwciała w obu klasach.
• Pakiet monitorowanie diety bezglutenowej: kontrola przeciwciał w celiakii.
• Kalprotektyna w kale: marker stanu zapalnego jelit.
• Elastaza trzustkowa w surowicy: oznaczenie enzymu we krwi, wykorzystywane przy ostrym zapaleniu trzustki.
• Amylaza trzustkowa i lipaza: enzymy trzustkowe oznaczane we krwi.
• Przeciwciała tTG IgA: w kierunku celiakii, która może wpływać na trawienie.
• Glukoza: trzustka odpowiada też za regulację cukru.
• Kał – badanie ogólne i resztki pokarmowe: pokazuje niestrawione resztki pokarmu.
• Celiakia – pakiet diagnostyczny: przeciwciała stosowane w diagnostyce celiakii.
• Celiakia – pakiet z genetyką: przeciwciała i badanie genów HLA-DQ2/DQ8.

Czym różni się elastaza w kale od elastazy we krwi?

Elastaza w kale pokazuje, ile enzymów trzustka oddaje do jelita na co dzień. Elastaza we krwi rośnie, gdy trzustka jest w stanie ostrego zapalenia. To dwa badania do różnych pytań.

Czy elastazę bada się u dzieci?

Tak, oznaczenie w kale jest proste i nieinwazyjne, dlatego stosuje się je także u dzieci, np. przy podejrzeniu mukowiscydozy. Wynik ocenia pediatra.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • próbkę kału pobierz za pomocą łopatki w ilości na wysokość ok. 1/4 pojemnika

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy