BADANIE · CHOROBY PRZEWODU POKARMOWEGO

Endotoksyna (LPS)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
10 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Endotoksyny to składniki ściany komórkowej bakterii Gram-ujemnych, takich jak pałeczki okrężnicy (E. coli), Klebsiella czy Salmonella. Ich główną częścią jest lipopolisacharyd (LPS). Endotoksyna uwalnia się, gdy bakterie się namnażają lub rozpadają, i silnie pobudza układ odpornościowy do reakcji zapalnej. Duże ilości LPS we krwi występują w ciężkich zakażeniach i sepsie.

Większość bakterii Gram-ujemnych w organizmie żyje w jelicie, a prawidłowa bariera jelitowa ogranicza przenikanie LPS do krwi. Dlatego niewielki wzrost endotoksyny we krwi (tzw. endotoksemia metaboliczna) bywa opisywany w badaniach naukowych w związku ze zwiększoną przepuszczalnością jelit, otyłością czy dietą bogatą w tłuszcze. To jednak obszar wciąż badany – nie ma ustalonych zaleceń, kiedy i u kogo wykonywać to oznaczenie poza sytuacjami szpitalnymi.

Badanie oznacza stężenie endotoksyny we krwi. Wynik nie wskazuje źródła LPS ani przyczyny jego obecności i ocenia się go razem z objawami i innymi badaniami – np. markerami stanu zapalnego czy zonuliną.

Więcej informacji

Czym jest endotoksyna?

To lipopolisacharyd (LPS) – składnik zewnętrznej błony bakterii Gram-ujemnych. Uwalnia się głównie przy rozpadzie bakterii i działa jak silny sygnał alarmowy dla układu odpornościowego.

Jaka jest różnica między egzotoksyną a endotoksyną?

Egzotoksyny to białka, które żywe bakterie aktywnie wydzielają na zewnątrz – np. toksyna tężcowa czy błonicza. Endotoksyny są częścią budowy ściany bakterii Gram-ujemnych i uwalniają się głównie, gdy bakterie się rozpadają.

Co to jest endotoksemia?

Obecność endotoksyny we krwi. W ciężkiej postaci towarzyszy sepsie i wymaga leczenia szpitalnego. Łagodną, przewlekłą postać opisuje się w badaniach nad otyłością, cukrzycą typu 2 i przepuszczalnością jelit – jej znaczenie kliniczne nie jest jeszcze ustalone.

Co oznacza obecność LPS we krwi?

Że do krwiobiegu przeniknęły składniki bakterii Gram-ujemnych. Przyczyną może być zakażenie, ale też np. zwiększona przepuszczalność jelit. Sam wynik nie wskazuje przyczyny – ocenia go lekarz razem z objawami i innymi badaniami.

Czy posiłek wpływa na wynik?

Może – zwłaszcza obfity, tłusty posiłek przejściowo zwiększa przenikanie LPS z jelita do krwi. Dlatego do badania przygotuj się dokładnie według sekcji „Przygotowanie do badania”.

Badania powiązane z badaniem Endotoksyna (LPS) we krwi

• Pakiet po infekcji: badania kontrolne po przebytej infekcji.
• Pakiet po infekcji rozszerzony: szersza kontrola po infekcji.
• Pakiet celiakia IgA i IgG: przeciwciała w obu klasach.
• Zonulina we krwi: białko związane ze szczelnością bariery jelitowej.
• Zonulina w kale: ta sama ocena w próbce kału.
• CRP: marker stanu zapalnego.
• Prokalcytonina (PCT): marker zakażenia bakteryjnego.
• Kalprotektyna w kale: marker zapalenia jelit.
• Celiakia – pakiet diagnostyczny: przeciwciała stosowane w diagnostyce celiakii.
• Celiakia – pakiet z genetyką: przeciwciała i badanie genów HLA-DQ2/DQ8.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy