Prokalcytonina PCT
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Prokalcytonina (PCT) to białko, które w zdrowym organizmie tarczyca wytwarza w śladowych ilościach jako prekursor kalcytoniny. W odpowiedzi na ciężkie zakażenia bakteryjne zaczynają ją jednak wytwarzać niemal wszystkie tkanki, a poziom we krwi szybko i wyraźnie rośnie. W zakażeniach wirusowych wzrost jest zwykle niewielki.
Dzięki temu PCT pomaga lekarzowi odróżnić ogólnoustrojowe zakażenie bakteryjne od wirusowego lub od stanu zapalnego bez infekcji, ocenić ciężkość zakażenia (w tym podejrzenie sepsy) oraz decydować o czasie trwania antybiotykoterapii. Badanie jest wykorzystywane przede wszystkim w szpitalach i przychodniach, gdzie wynik zestawia się z objawami, CRP i morfologią.
PCT nie rozstrzyga samodzielnie o rozpoznaniu: rośnie też po dużych operacjach, urazach, oparzeniach, w niektórych nowotworach (zwłaszcza raku rdzeniastym tarczycy) i w niewydolności nerek, a we wczesnej fazie zakażenia bywa jeszcze niska. Podejrzenie ciężkiej infekcji – wysoka gorączka z dreszczami, splątanie, duszność, spadek ciśnienia – wymaga pilnej pomocy lekarskiej.
Więcej informacji
Co oznacza wysoka prokalcytonina?
Najczęściej o ogólnoustrojowym zakażeniu bakteryjnym – im wyższa, tym zwykle cięższa infekcja. Wysoka PCT może jednak wynikać też z dużego urazu, operacji, oparzenia, wstrząsu, ostrego zapalenia trzustki, niewydolności nerek czy niektórych nowotworów. Wynik interpretuje lekarz w zestawieniu z objawami.
Czym różni się CRP od PCT?
CRP rośnie przy każdym stanie zapalnym – bakteryjnym, wirusowym czy niezakaźnym. PCT jest bardziej związana z zakażeniami bakteryjnymi i ich ciężkością. Lekarze często oznaczają oba parametry: CRP mówi, że jest zapalenie, PCT pomaga ocenić, czy stoi za nim poważna infekcja bakteryjna.
Co szybciej reaguje – CRP czy prokalcytonina?
PCT rośnie wcześniej (w ciągu kilku godzin od początku zakażenia) i szybciej spada, gdy infekcja wygasa. CRP zmienia się wolniej. Dlatego spadek PCT bywa wykorzystywany do oceny przebiegu zakażenia w trakcie leczenia.
PCT a morfologia – to samo?
Nie. W wynikach morfologii skrót PCT oznacza plateletokryt – parametr opisujący objętość płytek krwi. To zupełnie inne oznaczenie niż prokalcytonina. Prokalcytoninę zamawia się jako osobne badanie.
Czy prokalcytonina zastąpi wizytę u lekarza przy infekcji?
Nie. To badanie pomocnicze. Wysoka gorączka z dreszczami, przyspieszony oddech, splątanie, spadek ciśnienia czy wybroczyny na skórze mogą towarzyszyć ciężkiemu zakażeniu i wymagają pilnej pomocy (112 lub SOR), a nie badania w punkcie pobrań.
Jak przygotować się do badania?
Nie trzeba być na czczo – badanie można wykonać o dowolnej porze, unikając obfitego posiłku tuż przed pobraniem. Szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Przy pobraniu podaj przyjmowane antybiotyki.
Jak czytać wynik prokalcytoniny?
Laboratorium podaje zakres referencyjny, a lekarz ocenia wynik w kontekście objawów i dynamiki w kolejnych pomiarach. Spadek PCT w trakcie leczenia bywa jednym z sygnałów wygasania zakażenia. Bardzo wysoka prokalcytonina przy złym samopoczuciu wymaga pilnej oceny.
Badania powiązane z badaniem Prokalcytonina (PCT)
• Pakiet po infekcji: badania kontrolne po przebytej infekcji.
• Pakiet po infekcji rozszerzony: szersza kontrola po infekcji.
• CRP: wskaźnik stanu zapalnego.
• Morfologia krwi: leukocyty i obraz krwi.
• Interleukina 6: wczesny mediator stanu zapalnego.
• Kalcytonina: hormon tarczycy powstający z prokalcytoniny.
• OB: odczyn opadania krwinek, prosty wskaźnik stanu zapalnego.
• Fibrynogen: białko krzepnięcia i ostrej fazy.
• ASO: przeciwciała po zakażeniu paciorkowcem.
• Mononukleoza – test szybki: test na przeciwciała heterofilne w mononukleozie.
Przygotowanie do badania
- możesz iść na pobranie w ciągu dnia, nie musisz być na czczo. Unikaj pobrania materiału po obfitym posiłku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
