Kalcytonina
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 3 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Kalcytonina to hormon wytwarzany przez komórki C tarczycy. Nieznacznie obniża poziom wapnia we krwi, ale jej pomiar służy głównie do oceny tych komórek.
Najczęściej oznacza się ją przy ocenie guzków tarczycy, po leczeniu raka rdzeniastego tarczycy i u osób, w których rodzinie ten nowotwór występował. Nie należy jej mylić z prokalcytoniną, którą bada się przy infekcjach.
Więcej informacji
Kalcytonina – co to za badanie?
Komórki C (okołopęcherzykowe) stanowią niewielką część tarczycy i wytwarzają kalcytoninę. Hormon nieznacznie obniża poziom wapnia we krwi, ale u dorosłych jego rola w gospodarce wapniowej jest niewielka. Badanie mierzy stężenie kalcytoniny w surowicy. Ponieważ z komórek C wywodzi się rak rdzeniasty tarczycy, kalcytonina służy jako jego marker.
Kiedy wykonać badanie kalcytoniny?
Badanie kalcytoniny wykonuje się najczęściej:
• przy ocenie guzków tarczycy, razem z USG i TSH,
• po leczeniu raka rdzeniastego tarczycy, w terminach ustalonych przez lekarza,
• u członków rodzin osób z rakiem rdzeniastym lub zespołem MEN2,
• gdy lekarz ocenia rzadkie guzy neuroendokrynne.
Badanie nie służy do oceny pracy tarczycy, tę mierzą TSH i hormony tarczycy.
Kalcytonina – norma i interpretacja wyniku
Zakres referencyjny kalcytoniny zależy od metody i od płci: u mężczyzn jest zwykle wyższy niż u kobiet. Laboratorium podaje go na wyniku.
Podwyższona kalcytonina – możliwe przyczyny: oprócz zmian w tarczycy wywodzących się z komórek C, w tym raka rdzeniastego, niewielki wzrost bywa przy przewlekłej chorobie nerek, autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy, podwyższonym wapniu, paleniu tytoniu i stosowaniu leków zmniejszających kwas żołądkowy. Rzadziej wynik zakłócają przeciwciała heterofilne.
Niska kalcytonina: zwykle nie ma znaczenia klinicznego; bywa po usunięciu tarczycy.
Pojedynczy wynik nie przesądza o chorobie; dalsze postępowanie ustala lekarz.
Jak przygotować się do badania kalcytoniny?
Według zaleceń laboratorium krew pobiera się rano, po nocnym wypoczynku. Jeśli palisz albo przyjmujesz leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego, powiedz o tym lekarzowi, który będzie oceniał wynik.
Co może wpłynąć na wynik?
• Palenie tytoniu, które może podwyższać kalcytoninę.
• Leki z grupy inhibitorów pompy protonowej, np. omeprazol czy pantoprazol.
• Przewlekła choroba nerek i podwyższony wapń we krwi.
• Płeć: u mężczyzn wyniki są zwykle wyższe.
Badania powiązane
• Pakiet tarczycowy: TSH, FT3 i FT4 z jednej próbki krwi.
• Pakiet tarczycowy rozszerzony: hormony tarczycy oraz anty-TPO i anty-TG.
• Pakiet tarczycowy maximum: hormony, przeciwciała i witamina D.
• TSH: podstawowe badanie czynności tarczycy, zwykle wykonywane razem przy guzkach.
• Antygen karcynoembrionalny (CEA): marker oznaczany obok kalcytoniny w kontroli raka rdzeniastego.
• Parathormon (PTH): hormon przytarczyc, główny regulator wapnia we krwi.
• Wapń całkowity i wapń zjonizowany: poziom pierwiastka, na który wpływa kalcytonina.
• Chromogranina A: marker guzów neuroendokrynnych.
• Przeciwciała anty-TPO: przy autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy.
• Prokalcytonina (PCT): inne badanie, oznaczane przy podejrzeniu ciężkich infekcji bakteryjnych.
Kalcytonina a parathormon: czym się różnią?
Oba hormony wpływają na wapń, ale działają przeciwnie i pochodzą z różnych gruczołów. Parathormon z przytarczyc podnosi poziom wapnia i jest jego głównym regulatorem. Kalcytonina z tarczycy go nieznacznie obniża, a w badaniach ma znaczenie głównie jako marker komórek C.
Czy przy Hashimoto bada się kalcytoninę?
Nie rutynowo. Przy autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy kalcytonina bywa nieznacznie podwyższona, a badanie wykonuje się zwykle wtedy, gdy w tarczycy są guzki. O jego potrzebie decyduje lekarz prowadzący.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- po całonocnym wypoczynku
- przed pobraniem unikaj stresu
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
