BADANIE · POZOSTAŁE BADANIA

Kalcytonina

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
3 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Kalcytonina to hormon wytwarzany przez komórki C tarczycy. Nieznacznie obniża poziom wapnia we krwi, ale jej pomiar służy głównie do oceny tych komórek.

Najczęściej oznacza się ją przy ocenie guzków tarczycy, po leczeniu raka rdzeniastego tarczycy i u osób, w których rodzinie ten nowotwór występował. Nie należy jej mylić z prokalcytoniną, którą bada się przy infekcjach.

Więcej informacji

Kalcytonina – co to za badanie?

Komórki C (okołopęcherzykowe) stanowią niewielką część tarczycy i wytwarzają kalcytoninę. Hormon nieznacznie obniża poziom wapnia we krwi, ale u dorosłych jego rola w gospodarce wapniowej jest niewielka. Badanie mierzy stężenie kalcytoniny w surowicy. Ponieważ z komórek C wywodzi się rak rdzeniasty tarczycy, kalcytonina służy jako jego marker.

Kiedy wykonać badanie kalcytoniny?

Badanie kalcytoniny wykonuje się najczęściej:
• przy ocenie guzków tarczycy, razem z USG i TSH,
• po leczeniu raka rdzeniastego tarczycy, w terminach ustalonych przez lekarza,
• u członków rodzin osób z rakiem rdzeniastym lub zespołem MEN2,
• gdy lekarz ocenia rzadkie guzy neuroendokrynne.
Badanie nie służy do oceny pracy tarczycy, tę mierzą TSH i hormony tarczycy.

Kalcytonina – norma i interpretacja wyniku

Zakres referencyjny kalcytoniny zależy od metody i od płci: u mężczyzn jest zwykle wyższy niż u kobiet. Laboratorium podaje go na wyniku.
Podwyższona kalcytonina – możliwe przyczyny: oprócz zmian w tarczycy wywodzących się z komórek C, w tym raka rdzeniastego, niewielki wzrost bywa przy przewlekłej chorobie nerek, autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy, podwyższonym wapniu, paleniu tytoniu i stosowaniu leków zmniejszających kwas żołądkowy. Rzadziej wynik zakłócają przeciwciała heterofilne.
Niska kalcytonina: zwykle nie ma znaczenia klinicznego; bywa po usunięciu tarczycy.
Pojedynczy wynik nie przesądza o chorobie; dalsze postępowanie ustala lekarz.

Jak przygotować się do badania kalcytoniny?

Według zaleceń laboratorium krew pobiera się rano, po nocnym wypoczynku. Jeśli palisz albo przyjmujesz leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego, powiedz o tym lekarzowi, który będzie oceniał wynik.

Co może wpłynąć na wynik?

• Palenie tytoniu, które może podwyższać kalcytoninę.
• Leki z grupy inhibitorów pompy protonowej, np. omeprazol czy pantoprazol.
• Przewlekła choroba nerek i podwyższony wapń we krwi.
• Płeć: u mężczyzn wyniki są zwykle wyższe.

Badania powiązane

• Pakiet tarczycowy: TSH, FT3 i FT4 z jednej próbki krwi.
• Pakiet tarczycowy rozszerzony: hormony tarczycy oraz anty-TPO i anty-TG.
• Pakiet tarczycowy maximum: hormony, przeciwciała i witamina D.
• TSH: podstawowe badanie czynności tarczycy, zwykle wykonywane razem przy guzkach.
• Antygen karcynoembrionalny (CEA): marker oznaczany obok kalcytoniny w kontroli raka rdzeniastego.
• Parathormon (PTH): hormon przytarczyc, główny regulator wapnia we krwi.
• Wapń całkowity i wapń zjonizowany: poziom pierwiastka, na który wpływa kalcytonina.
• Chromogranina A: marker guzów neuroendokrynnych.
• Przeciwciała anty-TPO: przy autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy.
• Prokalcytonina (PCT): inne badanie, oznaczane przy podejrzeniu ciężkich infekcji bakteryjnych.

Kalcytonina a parathormon: czym się różnią?

Oba hormony wpływają na wapń, ale działają przeciwnie i pochodzą z różnych gruczołów. Parathormon z przytarczyc podnosi poziom wapnia i jest jego głównym regulatorem. Kalcytonina z tarczycy go nieznacznie obniża, a w badaniach ma znaczenie głównie jako marker komórek C.

Czy przy Hashimoto bada się kalcytoninę?

Nie rutynowo. Przy autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy kalcytonina bywa nieznacznie podwyższona, a badanie wykonuje się zwykle wtedy, gdy w tarczycy są guzki. O jego potrzebie decyduje lekarz prowadzący.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • po całonocnym wypoczynku
  • przed pobraniem unikaj stresu
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy