BADANIE · BADANIA PODSTAWOWE

Gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

GGTP, zwana też GGT lub gamma-GT, to enzym obecny w błonach komórek wątroby i dróg żółciowych, a także trzustki i nerek. Jego aktywność we krwi rośnie przy zastoju żółci, uszkodzeniu wątroby oraz w odpowiedzi na alkohol i niektóre leki, które pobudzają jego wytwarzanie.

To jedno z najczulszych badań wątrobowych – reaguje wcześnie, ale nie wskazuje przyczyny. Wzrost GGTP często towarzyszy regularnemu piciu alkoholu, stłuszczeniu wątroby, otyłości i cukrzycy, kamicy i zapaleniu dróg żółciowych, a także przyjmowaniu leków przeciwpadaczkowych. Zestawiony z fosfatazą alkaliczną pomaga ustalić, czy jej podwyższenie pochodzi z wątroby, czy z kości.

Oznaczenie GGTP wykonuje się w ramach prób wątrobowych, przy podejrzeniu chorób dróg żółciowych i w ocenie spożycia alkoholu. Sam podwyższony wynik nie dowodzi nadużywania alkoholu – podobne wyniki mają osoby ze stłuszczeniem wątroby, które nie piją.

Więcej informacji

GGTP – co to za badanie?

To oznaczenie aktywności gamma-glutamylotranspeptydazy w surowicy. Wynik pokazuje, czy wątroba i drogi żółciowe są obciążone lub podrażnione. GGTP nie występuje w kościach, dlatego pomaga rozstrzygnąć, skąd pochodzi podwyższona fosfataza alkaliczna.

Co podnosi GGTP?

• alkohol – nawet umiarkowane, regularne picie,
• stłuszczenie wątroby, otyłość, cukrzyca,
• zastój żółci: kamica, zapalenie i zwężenie dróg żółciowych,
• wirusowe i autoimmunologiczne zapalenia wątroby,
• leki pobudzające enzymy wątrobowe, np. karbamazepina, fenytoina, fenobarbital,
• choroby trzustki, niewydolność serca.

Czy GGTP pokazuje picie alkoholu?

GGTP często rośnie u osób pijących regularnie, dlatego bywa wykorzystywana w ocenie spożycia alkoholu. Nie jest jednak testem na alkohol: u części pijących pozostaje prawidłowa, a podwyższają ją też choroby niezwiązane z piciem. Dokładniejszym wskaźnikiem przewlekłego picia jest CDT.

Po jakim czasie niepicia alkoholu spada GGTP?

Jeśli wzrost wynikał z alkoholu, aktywność GGTP zwykle zaczyna wyraźnie spadać po kilku tygodniach abstynencji, a jej powrót do zakresu referencyjnego może trwać 1–2 miesiące lub dłużej. Utrzymujący się wzrost mimo abstynencji wymaga szukania innej przyczyny.

Czy GGTP to marker nowotworowy?

Nie. GGTP może być podwyższona m.in. przy guzach lub przerzutach w wątrobie, które utrudniają odpływ żółci, ale znacznie częściej przyczyny są łagodne. Badanie nie jest testem w kierunku raka.

Jak obniżyć GGTP?

Postępowanie zależy od przyczyny ustalonej przez lekarza – inne jest przy alkoholu, inne przy kamicy czy lekach. Ponieważ GGTP odzwierciedla m.in. styl życia, jej spadek w kolejnych badaniach bywa dobrym sygnałem zmian.

Jak przygotować się do badania?

Szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania” – rano, na czczo. Kilka dni wcześniej nie pij alkoholu i podaj przy pobraniu przyjmowane leki, zwłaszcza przeciwpadaczkowe.

Jaka jest norma GGTP?

U mężczyzn zakres GGTP jest zwykle wyższy niż u kobiet. Wynik czyta się razem z ALT, AST i fosfatazą alkaliczną: ten zestaw pokazuje, czy chodzi raczej o drogi żółciowe, czy o same komórki wątroby. Kilka dni bez alkoholu przed badaniem pozwala uniknąć zawyżonego wyniku.

Badania powiązane z badaniem Gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP)

• Pakiet wątrobowy rozszerzony: szerszy panel wątrobowy.
• Pakiet wątrobowy podstawowy: próby wątrobowe w jednym zamówieniu.
• Fosfataza alkaliczna (ALP): drogi żółciowe i kości.
• ALT: uszkodzenie komórek wątroby.
• Bilirubina całkowita: odpływ żółci.
• Cholinoesteraza: enzym wytwarzany w wątrobie.
• Bilirubina bezpośrednia: frakcja bilirubiny przetworzona w wątrobie.
• Bilirubina pośrednia: frakcja bilirubiny przed przetworzeniem w wątrobie.
• AST: enzym obecny w wątrobie, mięśniach i sercu.
• Kwasy żółciowe: oceniane m.in. przy świądzie w ciąży i chorobach wątroby.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy