Mukowiscydoza - Identyfikacja 700 mutacji i wariantów genu CFTR (eksony 4, 8, 11, 12, 14, 20, 23 i 24), w tym 16 mutacji najczęściej występujących w populacji polskiej
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 28 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Mukowiscydoza to choroba genetyczna dziedziczona recesywnie: choruje osoba, która odziedziczyła zmieniony gen CFTR od obojga rodziców. Gen ten koduje kanał chlorkowy w błonach komórek. Gdy nie działa prawidłowo, śluz w drogach oddechowych, trzustce i innych narządach staje się gęsty i lepki. W Polsce co kilkudziesiąta osoba jest bezobjawowym nosicielem zmiany w genie CFTR.
Badanie sprawdza w próbce krwi około 700 wariantów genu CFTR w wybranych odcinkach (eksonach), w tym 16 najczęstszych w populacji polskiej, m.in. wariant F508del. Wykonuje się je przy podejrzeniu mukowiscydozy – zwykle po nieprawidłowym teście potowym lub wyniku badania przesiewowego noworodka – a także w ocenie nosicielstwa: u krewnych chorych, u partnerów nosicieli, przy niepłodności męskiej związanej z brakiem nasieniowodów oraz w niektórych przypadkach przewlekłego zapalenia trzustki.
Badanie nie obejmuje całego genu, dlatego wynik bez stwierdzonych wariantów zmniejsza, ale nie wyklucza całkowicie nosicielstwa ani choroby. Rozpoznanie mukowiscydozy opiera się na teście potowym i obrazie klinicznym, a wynik badania genetycznego najlepiej omówić z lekarzem genetykiem.
Więcej informacji
Jak sprawdzić, czy ma się mukowiscydozę?
Podstawą rozpoznania jest test potowy, który mierzy stężenie chlorków w pocie, razem z obrazem klinicznym. Badanie genu CFTR potwierdza przyczynę i pomaga w doborze leczenia. U noworodków w Polsce mukowiscydoza jest objęta badaniem przesiewowym.
Czy zdrowi rodzice mogą mieć dziecko chore na mukowiscydozę?
Tak – jeśli oboje są bezobjawowymi nosicielami zmienionego genu CFTR. W każdej ciąży takiej pary ryzyko choroby u dziecka wynosi 1 do 4. Dlatego badanie nosicielstwa proponuje się zwłaszcza osobom z mukowiscydozą w rodzinie i ich partnerom.
Czy mukowiscydoza jest od urodzenia?
Tak, to choroba wrodzona – zmiany w genie występują od początku życia. Objawy mogą pojawić się już u noworodka (np. niedrożność smółkowa) albo później – jako przewlekłe infekcje płuc, zaburzenia trawienia i słabe przybieranie na wadze.
Jakie są pierwsze oznaki mukowiscydozy?
Słony smak skóry, przewlekły kaszel i nawracające zapalenia oskrzeli i płuc, obfite, tłuste stolce, słabe przybieranie na wadze mimo dobrego apetytu. U dorosłych łagodniejsze postacie mogą objawiać się m.in. niepłodnością męską czy zapaleniem trzustki.
Co oznacza wynik bez stwierdzonych wariantów?
Że w badanym zakresie genu nie znaleziono zmian. Ponieważ badanie nie obejmuje całego genu CFTR, ryzyko nosicielstwa jest wtedy wyraźnie mniejsze, ale nie zerowe. Przy silnym podejrzeniu choroby lekarz genetyk może zaproponować badanie rozszerzone.
Jak przygotować się do badania?
Nie trzeba być na czczo – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Przed pobraniem trzeba podpisać deklarację świadomej zgody na badanie genetyczne.
Badania powiązane z badaniem Mukowiscydoza – badanie genu CFTR (700 wariantów)
• Pakiet niepłodność męska – kariotyp, AZF, CFTR: badania genetyczne przy niepłodności.
• Mukowiscydoza – MLPA genu CFTR: duże delecje i duplikacje w genie.
• Mukowiscydoza i niepłodność – NGS genu CFTR: szersza analiza genu.
• Elastaza trzustkowa w kale: ocena wydzielania enzymów trzustki.
• SMA – SMN1 i SMN2 (MLPA): badanie rdzeniowego zaniku mięśni i nosicielstwa.
• SMA – sekwencja genu SMN1: drobne zmiany w genie SMN1.
• Dystrofia miotoniczna – badanie genetyczne: geny DMPK i CNBP.
• Hemochromatoza – NGS 5 genów: szeroka analiza genetyczna nadmiaru żelaza.
• Hemochromatoza – mutacje genu HFE: badanie genetyczne w kierunku dziedzicznego nadmiaru żelaza.
• HLA-DQ2/DQ8 – badanie genetyczne: geny predyspozycji do celiakii.
Przygotowanie do badania
- możesz iść na pobranie w ciągu dnia, nie musisz być na czczo. Unikaj pobrania materiału po obfitym posiłku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
