Witamina D-25(OH)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Witamina D powstaje w skórze pod wpływem słońca albo trafia do organizmu z dietą i suplementami. Bierze udział m.in. w gospodarce wapniowej i budowie kości.
O jej zapasach najlepiej mówi stężenie 25(OH)D, czyli kalcydiolu, i właśnie je mierzy to badanie. Przydaje się szczególnie przed rozpoczęciem suplementacji i po kilku miesiącach jej stosowania.
Więcej informacji
Witamina D – co to za badanie?
Witamina D powstaje w skórze pod wpływem słońca albo trafia do organizmu z jedzeniem i suplementami. W wątrobie zamienia się w 25-hydroksywitaminę D, czyli 25(OH)D. Ta forma krąży we krwi tygodniami, dlatego najlepiej odzwierciedla zapasy. Aktywna postać, 1,25(OH)2D, nie nadaje się do oceny niedoboru i bada się ją w innych sytuacjach.
Kiedy zbadać witaminę D?
Według zaleceń laboratorium badanie wykonuje się:
• przed rozpoczęciem suplementacji, żeby lekarz lub farmaceuta mógł dobrać dawkę,
• po około 3 miesiącach przyjmowania suplementu, żeby sprawdzić jego efekt,
• u osób z większym ryzykiem niedoboru: z nadwagą, w ciąży, po 70. roku życia, z chorobami jelit, wątroby lub nerek, z chorobami autoimmunologicznymi, przy osteoporozie, przy diecie bez ryb i nabiału, przy rzadkim przebywaniu na słońcu.
Witamina D – norma i interpretacja wyniku
Zakresy stężenia 25(OH)D dla dorosłych (dane laboratorium):
• 0–10 ng/ml: ciężki niedobór,
• powyżej 10 do 20 ng/ml: znaczny niedobór,
• 20–30 ng/ml: stężenie niewystarczające (suboptymalne),
• 30–50 ng/ml: stężenie optymalne,
• powyżej 50 do 100 ng/ml: stężenie wysokie,
• powyżej 100 ng/ml: stężenie toksyczne.
Te same zakresy dotyczą kobiet i mężczyzn. Wynik bywa podawany w nmol/l (ok. 2,5 razy więcej niż w ng/ml) i wtedy zakresy są inne. Wynik u dziecka ocenia pediatra.
Niska witamina D – możliwe przyczyny: mało słońca, zwłaszcza od jesieni do wiosny, nadwaga, starszy wiek, dieta uboga w witaminę D, zaburzenia wchłaniania, choroby wątroby i nerek, niektóre leki.
Wysoka witamina D – możliwe przyczyny: najczęściej zbyt duże dawki suplementów.
Dawkę suplementu i ewentualne zmiany ustala lekarz lub farmaceuta.
Czy przed badaniem trzeba odstawić witaminę D?
Nie. Przed badaniem nie trzeba odstawiać suplementów witaminy D ani rutynowo przyjmowanych leków. Nie musisz też być na czczo, choć lepiej nie jeść obfitego posiłku tuż przed pobraniem. Laboratorium zaleca przyjść rano, po wypoczynku, około 30 minut wcześniej wypić szklankę wody i odpocząć kilkanaście minut przed pobraniem.
Co może wpłynąć na wynik?
• Suplementacja: dawka i regularność.
• Pora roku i słońce: wyniki są zwykle najwyższe pod koniec lata, najniższe pod koniec zimy.
• Masa ciała: przy otyłości część witaminy D gromadzi się w tkance tłuszczowej.
• Wiek, karnacja i filtry UV.
• Leki, np. przeciwpadaczkowe czy sterydy.
Badania powiązane
• Pakiet witaminy i minerały: witamina D razem z innymi witaminami i pierwiastkami.
• Wapń całkowity: witamina D zwiększa wchłanianie wapnia.
• Parathormon (PTH): hormon, którego poziom rośnie przy niedoborze witaminy D.
• Fosfor nieorganiczny: pierwiastek regulowany razem z wapniem.
• Fosfataza alkaliczna – frakcja kostna: marker przebudowy kości.
• Osteokalcyna: białko tworzone przy budowie kości.
• Witamina D 1,25(OH)2: aktywna forma witaminy D, oznaczana w szczególnych sytuacjach.
• Magnez: pierwiastek potrzebny do przemian witaminy D.
• Witamina B12: często oznaczana razem w badaniach niedoborów.
• Wapń zjonizowany: aktywna frakcja wapnia we krwi.
• ICTP: fragment kolagenu uwalniany przy rozpadzie kości.
• Pyrylinks-D: marker rozpadu kości oznaczany w moczu.
• Beta-CrossLaps (CTX): marker rozpadu tkanki kostnej.
Czym witamina D3 różni się od 25(OH)D?
Witamina D3 to forma, która powstaje w skórze i jest w większości suplementów. W organizmie zamienia się w 25(OH)D i właśnie tę postać mierzy badanie. Dlatego „badanie witaminy D3” i „badanie 25(OH)D” to to samo oznaczenie.
Jak często badać witaminę D?
Według laboratorium po dobraniu właściwej dawki zwykle wystarcza kontrola raz w roku, a po zmianie dawki po około 3 miesiącach. Terminy w swojej sytuacji ustal z lekarzem lub farmaceutą.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
