Beta-karoten
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 10 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Beta-karoten to pomarańczowy barwnik roślinny z grupy karotenoidów, obecny m.in. w marchwi, dyni, batatach, morelach i ciemnozielonych warzywach liściastych. W organizmie część beta-karotenu przekształca się w witaminę A, dlatego nazywa się go prowitaminą A. Działa też jako przeciwutleniacz.
Badanie oznacza stężenie beta-karotenu we krwi. Odzwierciedla ono głównie spożycie produktów bogatych w karotenoidy w ostatnim czasie oraz zdolność jelit do wchłaniania tłuszczów, bo beta-karoten jest rozpuszczalny w tłuszczach. Dlatego bywa oznaczany przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania – np. w celiakii, przewlekłych chorobach trzustki czy mukowiscydozie – a także przy żółtawym zabarwieniu skóry dłoni i stóp (karotenodermii), gdy trzeba je odróżnić od żółtaczki.
Ponieważ stężenie szybko zmienia się pod wpływem diety, przed badaniem przez co najmniej 12 godzin nie należy jeść produktów bogatych w karotenoidy – marchwi, brzoskwiń i innych owoców oraz zielonych warzyw. Beta-karoten to nie to samo co witamina A – jej zapasy ocenia się badaniem retinolu.
Więcej informacji
Czy beta-karoten to to samo co witamina A?
Nie. Beta-karoten to roślinny barwnik, z którego organizm w miarę potrzeb wytwarza witaminę A. Zapasy samej witaminy A ocenia się badaniem retinolu we krwi.
W czym jest najwięcej beta-karotenu?
W marchwi, batatach, dyni, morelach, mango, a także w ciemnozielonych warzywach – szpinaku, jarmużu czy brokułach, w których zielony chlorofil przykrywa pomarańczowy kolor karotenu.
Jakie są objawy nadmiaru karotenu?
Najbardziej widocznym objawem jest żółtopomarańczowe zabarwienie skóry, zwłaszcza dłoni i stóp – tzw. karotenodermia. W odróżnieniu od żółtaczki białka oczu pozostają białe. Zmiana ustępuje po ograniczeniu produktów bogatych w karoten, ale żółknięcie skóry zawsze wymaga konsultacji z lekarzem.
Kiedy zbadać beta-karoten?
• przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania tłuszczów (przewlekła biegunka, tłuszczowe stolce),
• przy żółtawym zabarwieniu skóry, by odróżnić karotenodermię od żółtaczki,
• przy ocenie diety ubogiej w warzywa i owoce – według decyzji lekarza lub dietetyka klinicznego.
Jak przygotować się do badania?
Przyjdź rano i przez co najmniej 12 godzin nie jedz marchwi, owoców i zielonych warzyw – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”.
Badania powiązane z badaniem Beta-karoten we krwi
• Pakiet witaminy i minerały: zestaw podstawowych witamin i pierwiastków.
• Pakiet witaminy i odporność: witaminy i pierwiastki ważne dla odporności.
• Witamina A (retinol): zapasy witaminy A w organizmie.
• Witamina E: inna witamina rozpuszczalna w tłuszczach.
• Bilirubina całkowita: pomaga odróżnić żółtaczkę od karotenodermii.
• Elastaza trzustkowa w kale: ocena trawienia tłuszczów.
• Witamina C: przeciwutleniacz potrzebny m.in. do wytwarzania kolagenu.
• Celiakia – pakiet diagnostyczny: przeciwciała stosowane w diagnostyce celiakii.
• Witamina D-25(OH): podstawowy wskaźnik zaopatrzenia w witaminę D.
• Celiakia – pakiet z genetyką: przeciwciała i badanie genów HLA-DQ2/DQ8.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
