BADANIE · BADANIA PODSTAWOWE

Cholesterol całkowity

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Cholesterol to tłuszcz niezbędny do budowy błon komórkowych, wytwarzania hormonów płciowych, kortyzolu, witaminy D i kwasów żółciowych. Większość wytwarza wątroba, reszta pochodzi z pożywienia. We krwi krąży w cząsteczkach lipoprotein – głównie LDL i HDL – a cholesterol całkowity to suma wszystkich tych frakcji.

Sam wynik całkowity mówi o ryzyku sercowo-naczyniowym mniej, niż się wydaje. Ten sam wynik może mieć osoba z wysokim HDL i niskim LDL oraz osoba z odwrotnym układem, a ryzyko obu jest różne. Dlatego cholesterol całkowity oznacza się zwykle w ramach lipidogramu, a lekarze kierują się przede wszystkim cholesterolem LDL i nie-HDL.

Pojedyncze oznaczenie przydaje się przy szybkiej kontroli, np. w trakcie leczenia obniżającego cholesterol lub gdy lipidogram był niedawno wykonany. Do szacowania zagrożenia zawałem czy udarem – razem z ciśnieniem, paleniem tytoniu i wiekiem – potrzebny jest pełny lipidogram.

Więcej informacji

Co dokładnie mierzy to badanie?

To łączna ilość cholesterolu we wszystkich lipoproteinach krwi: w LDL, HDL i lipoproteinach bogatych w trójglicerydy. Wynik nie rozróżnia, ile przypada na każdą z nich – do tego potrzebny jest lipidogram.

Co oznacza wysoki wynik?

Najczęściej o podwyższonym LDL, rzadziej o bardzo wysokim HDL. Przyczyną bywa dieta bogata w tłuszcze nasycone, nadwaga, mała aktywność, ale też czynniki dziedziczne – rodzinna hipercholesterolemia daje wysoki cholesterol już u młodych, szczupłych osób. Wzrost spotyka się także w niedoczynności tarczycy, chorobach nerek, cukrzycy i w ciąży.

Jaki cholesterol jest niepokojący?

Nie ma jednej granicy dla wszystkich. Docelowy poziom – przede wszystkim LDL – zależy od indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego, które lekarz ocenia na podstawie wieku, ciśnienia, palenia, cukrzycy i chorób w rodzinie. Zakres referencyjny cholesterolu całkowitego znajdziesz na wyniku.

Czy wysoki cholesterol daje objawy?

Zwykle nie – przez lata nie odczuwa się go wcale. Bardzo wysokie stężenia, zwłaszcza dziedziczne, mogą dawać żółte guzki na ścięgnach (kępki żółte) lub szarą obwódkę wokół tęczówki u młodych osób. Dlatego jedynym sposobem, by poznać swój cholesterol, jest badanie krwi.

Jaja a cholesterol – czy trzeba z nich rezygnować?

Cholesterol z pożywienia wpływa na stężenie we krwi słabiej, niż wynika z obiegowych opinii – u większości osób silniej działają tłuszcze nasycone i trans. Zalecenia żywieniowe dobiera się jednak indywidualnie do wyniku i ryzyka, najlepiej z lekarzem lub dietetykiem.

Jak obniżyć cholesterol?

Postępowanie zależy od wyników całego lipidogramu i ryzyka sercowo-naczyniowego. Lekarz zwykle zaczyna od zmian stylu życia, a o leczeniu farmakologicznym decyduje w zależności od ryzyka. Efekt sprawdza się kolejnym badaniem w terminie wyznaczonym przez lekarza.

Pojedyncze oznaczenie czy lipidogram?

Przy pierwszej ocenie ryzyka lepszy jest lipidogram – pokazuje LDL, HDL i trójglicerydy, a z nich wylicza się cholesterol nie-HDL. Samo oznaczenie całkowitego wystarczy rzadko, np. przy kontroli po zmianie dawki leków, jeśli tak zaleci lekarz.

Jak przygotować się do badania?

Szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Na kilka dni przed pobraniem nie zmieniaj diety, unikaj alkoholu i bardzo tłustych posiłków.

Jaka jest norma cholesterolu całkowitego?

Wynik cholesterolu całkowitego podaje się w mg/dl lub mmol/l, a obok – zakres dla populacji ogólnej. Dla oceny ryzyka ważniejsze są jednak LDL i cholesterol nie-HDL, dlatego całkowity najlepiej czytać razem z pełnym lipidogramem i swoim ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Badania powiązane z badaniem Cholesterol całkowity

• Pakiet zdrowe serce: lipidogram z glukozą i CRP.
• Pakiet sercowy: badania układu krążenia.
• Lipidogram: pełny profil lipidowy.
• Cholesterol LDL: główny cel leczenia.
• Lipoproteina (a): dziedziczny czynnik ryzyka – raz w życiu.
• Triglicerydy: tłuszcze krążące we krwi.
• Cholesterol HDL: frakcja cholesterolu oceniana przy gospodarce tłuszczowej.
• Cholesterol LDL (pomiar bezpośredni): LDL zmierzony, a nie wyliczony ze wzoru.
• Kinaza kreatynowa (CK): enzym mięśni szkieletowych i serca.
• Homocysteina: aminokwas zależny od witamin B6, B12 i kwasu foliowego.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy