Lipoproteina a - Lp(a)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 7 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Lipoproteina (a), w skrócie Lp(a), to cząstka podobna do „złego” cholesterolu LDL, połączona z dodatkowym białkiem. Jej poziom jest w dużej mierze zapisany w genach i przez większość życia niewiele się zmienia, niezależnie od diety i aktywności.
Podwyższona Lp(a) jest samodzielnym czynnikiem ryzyka miażdżycy, zawału serca i zwężenia zastawki aortalnej. Dlatego Polskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca, aby każda dorosła osoba miała ją oznaczoną co najmniej raz w życiu.
Więcej informacji
Lipoproteina (a) – co to za badanie?
Lp(a) składa się z cząstki LDL i przyłączonego do niej białka apolipoproteiny (a). Taka budowa sprzyja odkładaniu się cholesterolu w ścianach tętnic i powstawaniu zakrzepów. Stężenie Lp(a) zależy przede wszystkim od genów odziedziczonych po rodzicach, dlatego może być wysokie także u osób szczupłych, aktywnych i z dobrym lipidogramem.
Kto powinien zbadać Lp(a)?
Według wytycznych badanie zaleca się raz u każdej dorosłej osoby, a szczególnie:
• po zawale lub udarze w młodym wieku albo gdy takie zdarzenia wystąpiły w rodzinie,
• gdy u krewnych stwierdzono wysoką Lp(a) lub rodzinną hipercholesterolemię,
• gdy ryzyko sercowo-naczyniowe jest graniczne lub niejednoznaczne,
• gdy mimo leczenia cholesterolu ryzyko nie spada tak, jak oczekiwano.
Lipoproteina (a) – norma i interpretacja wyniku
Według laboratorium:
• poniżej 30 mg/dl (poniżej 75 nmol/l): wynik pożądany,
• 30–50 mg/dl (75–125 nmol/l): tzw. szara strefa, oceniana razem z innymi czynnikami ryzyka,
• wynik powyżej normy podanej przez laboratorium: stężenie podwyższone,
• powyżej 180 mg/dl (powyżej 450 nmol/l): wynik znacznie podwyższony.
Niskie stężenie Lp(a) nie jest nieprawidłowością.
Podwyższona Lp(a) – możliwe przyczyny: przede wszystkim dziedziczna skłonność; wyższe wyniki bywają też w przewlekłej chorobie nerek, niedoczynności tarczycy, ciąży, po menopauzie i w przewlekłym stanie zapalnym.
Wynik ocenia lekarz razem z lipidogramem i pozostałymi czynnikami ryzyka.
Czy na badanie Lp(a) trzeba być na czczo?
Nie. Według laboratorium badanie nie wymaga specjalnego przygotowania i nie trzeba być na czczo. Laboratorium zaleca przyjść rano, po wypoczynku, około 30 minut wcześniej wypić szklankę wody i chwilę odpocząć przed pobraniem.
Czy badanie Lp(a) trzeba powtarzać?
Zwykle nie, bo poziom Lp(a) jest stały. Powtórny pomiar ma sens, gdy wynik wypadł w szarej strefie, badanie wykonano w czasie ostrej choroby, rozpoznano przewlekłą chorobę nerek albo pierwszy pomiar u kobiety był przed menopauzą.
Badania powiązane
• Pakiet badań miażdżyca: zestaw badań oceniających ryzyko miażdżycy.
• Pakiet zdrowe serce: lipidy i podstawowe parametry sercowo-naczyniowe.
• Pakiet sercowy: badania układu krążenia.
• Apolipoproteina B (ApoB): liczba cząstek cholesterolu, które mogą odkładać się w tętnicach.
• Lipidogram: cholesterol całkowity, LDL, HDL i triglicerydy.
• Apolipoproteina A1: główne białko „dobrego” cholesterolu HDL.
• CRP wysokiej czułości (hs-CRP): wskaźnik przewlekłego stanu zapalnego, związanego z ryzykiem sercowym.
• Homocysteina: aminokwas, którego wysoki poziom wiąże się z ryzykiem naczyniowym.
• Kwas moczowy: często oznaczany w profilaktyce chorób serca.
• Cholesterol całkowity: suma cholesterolu we wszystkich frakcjach lipoprotein.
Czy dieta obniża lipoproteinę (a)?
W niewielkim stopniu. Ponieważ Lp(a) zależy głównie od genów, zmiana diety i ruch słabo na nią wpływają. Mają jednak duże znaczenie dla pozostałych czynników ryzyka, które lekarz bierze pod uwagę razem z wynikiem.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
