BADANIE · BADANIA PODSTAWOWE

Czas kaolinowo - kefalinowy (APTT)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

APTT, czyli czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (po polsku często: czas kaolinowo-kefalinowy), to test krzepnięcia oceniający wewnątrzpochodny i wspólny tor krzepnięcia. Mierzy czas, w jakim osocze tworzy skrzep po dodaniu odczynników aktywujących. Wynik zależy od czynników krzepnięcia VIII, IX, XI i XII oraz czynników wspólnych z czasem protrombinowym.

Badanie wykonuje się przed zabiegami i operacjami, przy niewyjaśnionych krwawieniach, siniakach czy przedłużającym się krwawieniu po ekstrakcji zęba, w diagnostyce hemofilii i choroby von Willebranda, a także do kontroli leczenia heparyną niefrakcjonowaną. APTT bywa też oznaczany przy nawracających poronieniach i zakrzepicy, bo jego wydłużenie może wiązać się z obecnością antykoagulantu toczniowego.

Wydłużony APTT może oznaczać niedobór czynnika krzepnięcia, działanie leków przeciwzakrzepowych lub obecność przeciwciał zaburzających test. Skrócony APTT ma mniejsze znaczenie i często wynika z warunków pobrania. Wynik zawsze ocenia się razem z czasem protrombinowym (INR) i objawami.

Więcej informacji

Co znaczy badanie APTT?

To pomiar czasu krzepnięcia osocza w warunkach, które sprawdzają głównie wewnątrzpochodny tor krzepnięcia. Wydłużenie oznacza, że któryś z czynników tego toru jest niedoborowy, zablokowany przez lek lub przeciwciała.

Czym grozi podwyższone APTT?

Zależy od przyczyny. Przy niedoborze czynników VIII lub IX (hemofilia) czy chorobie von Willebranda wzrasta skłonność do krwawień. Przy obecności antykoagulantu toczniowego APTT jest wydłużony w probówce, ale w organizmie zwiększa się raczej ryzyko zakrzepów. Dlatego wydłużony wynik wymaga dalszej diagnostyki, np. testu korekcji lub oznaczenia czynników krzepnięcia.

Najczęstsze przyczyny wydłużonego APTT

• leczenie heparyną niefrakcjonowaną, część nowych leków przeciwzakrzepowych,
• hemofilia A lub B, choroba von Willebranda,
• antykoagulant toczniowy (zespół antyfosfolipidowy),
• choroby wątroby, niedobór witaminy K (zwykle razem z wydłużonym PT),
• DIC,
• błędy pobrania, np. za mało krwi w probówce.

Co oznacza niski poziom APTT?

Skrócony APTT najczęściej wynika z warunków pobrania (trudne wkłucie, długie zaciskanie opaski) lub podwyższonego czynnika VIII, np. w stanach zapalnych i ciąży. Niekiedy towarzyszy stanom nadkrzepliwości, ale sam w sobie nie jest podstawą do rozpoznania.

Czy INR i APTT to to samo?

Nie – to dwa różne testy. INR (czas protrombinowy) ocenia tor zewnątrzpochodny i służy do kontroli acenokumarolu i warfaryny, a APTT – tor wewnątrzpochodny i kontrolę heparyny. Przed zabiegami oznacza się zwykle oba.

Co to jest test korekcji APTT?

To badanie wykonywane po stwierdzeniu wydłużonego APTT: osocze pacjenta miesza się z osoczem prawidłowym. Jeśli wynik się normalizuje, przyczyną jest najpewniej niedobór czynnika; jeśli nie – obecność inhibitora, np. antykoagulantu toczniowego.

Czy do APTT trzeba być na czczo?

Szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Bardzo tłusty posiłek może zakłócić pomiar, dlatego lepiej go unikać. Przy pobraniu podaj, czy przyjmujesz heparynę lub inne leki przeciwzakrzepowe, i o której przyjęto ostatnią dawkę.

Jak czytać wynik APTT?

Zakres APTT zależy od odczynnika laboratorium, dlatego wyniki z różnych pracowni nie zawsze są porównywalne. Wydłużony APTT ocenia się razem z INR, morfologią i objawami – przy skłonności do siniaków czy krwawień lekarz może zalecić test korekcji lub oznaczenie czynników krzepnięcia.

Badania powiązane z badaniem Czas kaolinowo-kefalinowy (APTT)

• Pakiet przed zabiegiem: badania zwykle wymagane przed operacją.
• PT, INR: drugi podstawowy test krzepnięcia.
• Czynnik VIII: przy podejrzeniu hemofilii A.
• Czynnik von Willebranda: przy skłonności do krwawień.
• Fibrynogen: uzupełnienie koagulogramu.
• D-dimery: produkt rozpadu skrzepu krwi.
• Płytki krwi: liczba płytek odpowiedzialnych za krzepnięcie.
• Morfologia krwi: podstawowa ocena krwinek czerwonych, białych i płytek.
• Grupa krwi i Rh: oznaczenie grupy AB0 i czynnika Rh.
• Czas trombinowy (TT): ostatni etap krzepnięcia – przemiana fibrynogenu w fibrynę.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy