Czas trombinowy (TT) w osoczu
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Czas trombinowy (TT, ang. thrombin time) to jedno z badań układu krzepnięcia. Laboratorium dodaje do osocza trombinę i mierzy, po jakim czasie powstaje skrzep. Trombina przekształca fibrynogen w nitki fibryny, więc badanie ocenia ostatni etap krzepnięcia – ilość i jakość fibrynogenu oraz obecność substancji, które ten etap hamują.
Wydłużony czas trombinowy najczęściej wynika z leków: heparyny niefrakcjonowanej i bezpośrednich inhibitorów trombiny, takich jak dabigatran. Badanie bywa dzięki temu wykorzystywane, aby sprawdzić, czy w próbce jest heparyna albo czy osoba przyjmuje dabigatran. Inne przyczyny to niedobór lub nieprawidłowa budowa fibrynogenu, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), ciężkie choroby wątroby i obecność dużej ilości białek monoklonalnych.
Czasu trombinowego nie należy mylić z czasem protrombinowym (PT, INR), który służy m.in. do kontroli leczenia acenokumarolem i warfaryną – na TT te leki praktycznie nie wpływają. TT nie jest badaniem przesiewowym: lekarz wykorzystuje go wtedy, gdy PT lub APTT są nieprawidłowe albo gdy trzeba ocenić fibrynogen i wpływ leków.
Więcej informacji
Co oznacza wydłużony czas trombinowy?
Najczęściej obecność leków hamujących trombinę – heparyny lub dabigatranu – albo nieprawidłowości fibrynogenu: zbyt małą jego ilość lub wadliwą budowę. Wydłużenie zdarza się też w DIC, ciężkich chorobach wątroby i przy dużym stężeniu białek monoklonalnych. Wynik zawsze ocenia lekarz razem z innymi badaniami krzepnięcia.
Czas trombinowy a czas protrombinowy – czym się różnią?
To dwa różne badania o podobnej nazwie. Czas protrombinowy (PT, INR) ocenia zewnątrzpochodny tor krzepnięcia i służy m.in. do kontroli leczenia acenokumarolem lub warfaryną. Czas trombinowy ocenia ostatni etap – przemianę fibrynogenu w fibrynę – i reaguje głównie na heparynę, dabigatran i zaburzenia fibrynogenu.
Kiedy wykonuje się badanie czasu trombinowego?
• przy nieprawidłowych wynikach PT lub APTT, aby zawęzić przyczynę,
• przy podejrzeniu zaburzeń fibrynogenu,
• aby sprawdzić, czy w organizmie lub próbce jest heparyna albo dabigatran,
• w ocenie zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, razem z fibrynogenem i D-dimerami.
Jakie są objawy słabej krzepliwości krwi?
Łatwe powstawanie siniaków, przedłużone krwawienie z drobnych ran, krwawienia z nosa i dziąseł, obfite miesiączki czy krwawienie po zabiegach stomatologicznych. Takie objawy wymagają konsultacji lekarskiej – samo badanie TT nie wystarcza do oceny ich przyczyny.
Czy leki wpływają na wynik?
Tak – i to silnie. Heparyna i dabigatran wydłużają TT nawet w małych dawkach. Przy pobraniu podaj wszystkie leki przeciwzakrzepowe, z dawką i godziną ostatniego przyjęcia. Nie odstawiaj ich samodzielnie przed badaniem.
Jak przygotować się do badania?
Rano, po przespanej nocy i odpoczynku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”.
Badania powiązane z badaniem Czas trombinowy (TT)
• Pakiet przed zabiegiem: badania zwykle wymagane przed operacją.
• Fibrynogen: białko, którego przemianę mierzy czas trombinowy.
• Czas protrombinowy (PT, INR): inne badanie krzepnięcia o podobnej nazwie.
• APTT: wewnątrzpochodny tor krzepnięcia.
• D-dimery: produkt rozpadu skrzepu krwi.
• Płytki krwi: liczba płytek odpowiedzialnych za krzepnięcie.
• Morfologia krwi: podstawowa ocena krwinek czerwonych, białych i płytek.
• Grupa krwi i Rh: oznaczenie grupy AB0 i czynnika Rh.
• Trombofilia – panel genetyczny: warianty genów związane ze skłonnością do zakrzepów.
• Mutacja Leiden czynnika V: najczęstszy wrodzony wariant zwiększający krzepliwość.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
