BADANIE · POZOSTAŁE BADANIA

Nadkrzepliwość (trombofilia), panel rozszerzony (metodą analizy fragmentów)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
22 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Trombofilia, czyli nadkrzepliwość, to skłonność krwi do tworzenia zakrzepów. Może być wrodzona – związana z wariantami genów czynników krzepnięcia – albo nabyta, np. w zespole antyfosfolipidowym. Sama trombofilia nie jest chorobą ani zakrzepicą: wiele osób z wariantem genu nigdy nie ma zakrzepu, a do zakrzepicy dochodzi zwykle dopiero przy dodatkowych czynnikach, takich jak unieruchomienie, operacja, ciąża czy antykoncepcja hormonalna.

Panel rozszerzony bada w próbce krwi sześć wariantów genetycznych: mutację Leiden czynnika V (F5), wariant R2 czynnika V (H1299R), mutację genu protrombiny (F2 G20210A), dwa warianty genu MTHFR (C677T i A1298C) oraz polimorfizm 4G/5G genu PAI-1. Geny są niezmienne, więc badanie wykonuje się raz, niezależnie od diety i leków.

Najważniejsze klinicznie są warianty czynnika V Leiden i protrombiny. Warianty MTHFR i PAI-1 są w populacji bardzo częste, a według aktualnych zaleceń towarzystw hematologicznych ich obecność nie ma istotnego znaczenia dla oceny ryzyka zakrzepicy. Panel nie obejmuje też niedoborów białka C, białka S i antytrombiny ani trombofilii nabytej – te ocenia się innymi badaniami. Wynik zawsze omawia lekarz, najlepiej hematolog.

Więcej informacji

Czym jest trombofilia?

To stan zwiększonej skłonności do tworzenia się zakrzepów w żyłach, a rzadziej w tętnicach. Wrodzona trombofilia wynika z wariantów genów białek krzepnięcia, nabyta – z innych chorób, leków lub sytuacji, np. zespołu antyfosfolipidowego czy nowotworu.

Czy trombofilia i zakrzepica to to samo?

Nie. Trombofilia to skłonność, a zakrzepica to już powstały zakrzep, np. w żyłach nóg. Większość osób z wrodzoną trombofilią nigdy nie choruje na zakrzepicę. Ryzyko rośnie, gdy nakładają się inne czynniki – operacja, długie unieruchomienie, ciąża, połóg, antykoncepcja estrogenowa.

Po kim dziedziczy się trombofilię?

Warianty genów czynnika V i protrombiny dziedziczy się po rodzicach – wystarczy jedna kopia wariantu od jednego z nich, by zwiększyć skłonność do zakrzepów. Dlatego przy zakrzepicy w młodym wieku u bliskiego krewnego lekarz może zaproponować badanie innym członkom rodziny.

Kiedy zbadać trombofilię genetycznie?

• po zakrzepicy żył w młodym wieku lub bez wyraźnej przyczyny,
• przy zakrzepicy w nietypowym miejscu,
• gdy bliscy krewni mieli zakrzepicę w młodym wieku,
• przed decyzją o antykoncepcji estrogenowej lub hormonalnej terapii u osób z obciążonym wywiadem rodzinnym,
• przy niektórych powikłaniach ciąży – zawsze w porozumieniu z lekarzem.

Co oznacza wynik z mutacją czynnika V Leiden lub protrombiny?

Że ryzyko zakrzepicy jest wyższe niż przeciętne – w różnym stopniu, zależnie od tego, czy wariant odziedziczono od jednego, czy od obojga rodziców. Nie oznacza to, że zakrzepica wystąpi. Lekarz ocenia, czy w określonych sytuacjach, np. po operacji czy w połogu, potrzebna jest profilaktyka.

Czy warianty MTHFR i PAI-1 są groźne?

Te warianty występują u dużej części zdrowej populacji. Według aktualnych zaleceń hematologicznych nie zwiększają w istotny sposób ryzyka zakrzepicy i same w sobie nie są wskazaniem do leczenia. Wynik najlepiej omówić z lekarzem, zamiast wyciągać wnioski samodzielnie.

Jak przygotować się do badania?

Nie trzeba być na czczo – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Przed pobraniem trzeba podpisać deklarację świadomej zgody na badanie genetyczne. Wynik nie zależy od leków przeciwzakrzepowych.

Badania powiązane z badaniem Trombofilia – panel genetyczny rozszerzony

• Pakiet niepłodność żeńska – kariotyp, F2, czynnik V Leiden: warianty krzepnięcia z badaniem kariotypu.
• Pakiet przed zabiegiem: badania zwykle wymagane przed operacją.
• Mutacja Leiden czynnika V: pojedyncze badanie najważniejszego wariantu.
• Białko C: naturalny inhibitor krzepnięcia, którego niedobór nie jest objęty panelem.
• D-dimery: produkt rozpadu skrzepu.
• PT / INR: czas krzepnięcia, kontrola leczenia przeciwzakrzepowego.
• APTT: czas krzepnięcia w wewnątrzpochodnym torze krzepnięcia.
• Czas trombinowy (TT): ostatni etap krzepnięcia – przemiana fibrynogenu w fibrynę.
• Fibrynogen: białko krzepnięcia i ostrej fazy.
• Płytki krwi: liczba płytek odpowiedzialnych za krzepnięcie.

Przygotowanie do badania

Szczegółowe przygotowanie potwierdzi laboratorium przed realizacją.

OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy