D-dimery
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
D-dimery to fragmenty powstające podczas rozpuszczania skrzepu krwi. Gdy w naczyniach tworzy się zakrzep, organizm jednocześnie zaczyna go rozkładać, a we krwi pojawia się więcej D-dimerów. Ich stężenie rośnie więc przy aktywnym krzepnięciu i rozpadzie skrzepów.
Największą zaletą badania jest możliwość wykluczenia zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Prawidłowy wynik u osoby z niskim lub umiarkowanym prawdopodobieństwem klinicznym (ocenianym przez lekarza np. skalą Wellsa) pozwala z dużym prawdopodobieństwem odrzucić te rozpoznania bez dalszych badań obrazowych. Podwyższony wynik nie potwierdza jednak zakrzepicy – D-dimery rosną także w ciąży, po operacjach i urazach, w infekcjach, nowotworach, chorobach wątroby i nerek oraz z wiekiem.
Podejrzenie zakrzepicy – obrzęk i ból jednej nogi, nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie – wymaga pilnej oceny lekarskiej, a nie samodzielnego badania w punkcie pobrań. Oznaczenie D-dimerów bywa też pomocne w kontroli po leczeniu zakrzepicy i przy zaburzeniach krzepnięcia.
Więcej informacji
W jakim celu robi się badanie D-dimerów?
Przede wszystkim, by pomóc wykluczyć zakrzepicę żył głębokich lub zatorowość płucną u osób, u których lekarz ocenia prawdopodobieństwo jako niskie lub umiarkowane. Badanie wykorzystuje się też w diagnostyce zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) i w ocenie po zakończeniu leczenia przeciwzakrzepowego.
Co oznaczają podwyższone D-dimery?
Że w organizmie zachodzi wzmożone tworzenie i rozpuszczanie skrzepów – co nie zawsze oznacza zakrzepicę. Wzrost obserwuje się m.in.:
• w ciąży i połogu,
• po operacjach, urazach, złamaniach,
• w infekcjach, w tym COVID-19, i stanach zapalnych,
• w chorobach nowotworowych,
• w chorobach wątroby i nerek,
• u osób starszych – dlatego dla seniorów stosuje się próg zależny od wieku.
D-dimery a stan zapalny
Stan zapalny pobudza krzepnięcie, dlatego D-dimery często rosną przy infekcjach i chorobach zapalnych, nawet bez zakrzepicy. Podwyższony wynik w trakcie infekcji ocenia się ostrożnie, w zestawieniu z objawami.
Przy jakich nowotworach D-dimery są wysokie?
Wzrost D-dimerów obserwuje się w wielu nowotworach, szczególnie zaawansowanych, np. trzustki, płuca, żołądka czy jajnika, bo choroba nowotworowa sprzyja krzepnięciu. Badanie nie jest jednak testem w kierunku raka – podwyższony wynik ma znacznie częściej inne, łagodne przyczyny.
Czy przy objawach zakrzepicy wystarczy zrobić D-dimery?
Nie. Obrzęk, ból i ocieplenie jednej łydki lub nagła duszność i ból w klatce piersiowej wymagają pilnej konsultacji lekarskiej lub wizyty na SOR. Tam lekarz ocenia prawdopodobieństwo kliniczne, a D-dimery wykonuje się w trybie pilnym jako część diagnostyki razem z USG lub tomografią.
Czego nie robić przed badaniem D-dimerów?
Szczególne przygotowanie nie jest zwykle potrzebne – szczegóły podaje ramka. Przy pobraniu podaj, czy przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, bo obniżają D-dimery, oraz czy jesteś w ciąży lub niedawno przebyłeś operację.
Jak czytać wynik D-dimerów?
Zakres i jednostki D-dimerów zależą od metody laboratorium, dlatego wyników z różnych pracowni nie porównuje się wprost. Podwyższony wynik ma sens tylko w zestawieniu z objawami – ocenia go lekarz, a przy obrzęku nogi czy nagłej duszności trzeba szukać pomocy od razu.
Badania powiązane z badaniem D-dimery
• Pakiet przed zabiegiem: badania zwykle wymagane przed operacją.
• Fibrynogen: białko krzepnięcia.
• Czas protrombinowy (PT, INR): ocena układu krzepnięcia.
• APTT: drugi podstawowy test krzepnięcia.
• Mutacja Leiden czynnika V: wrodzona skłonność do zakrzepów.
• Płytki krwi: liczba płytek odpowiedzialnych za krzepnięcie.
• Morfologia krwi: podstawowa ocena krwinek czerwonych, białych i płytek.
• Grupa krwi i Rh: oznaczenie grupy AB0 i czynnika Rh.
• Czas trombinowy (TT): ostatni etap krzepnięcia – przemiana fibrynogenu w fibrynę.
• Trombofilia – panel genetyczny: warianty genów związane ze skłonnością do zakrzepów.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
