NSE (enolaza swoista dla neuronów)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 4 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
NSE (neuronowo swoista enolaza) to enzym występujący w komórkach nerwowych i w komórkach neuroendokrynnych. Gdy takie komórki ulegają uszkodzeniu lub gdy rozwija się nowotwór z nich pochodzący, NSE przedostaje się do krwi. Dlatego jest wykorzystywana jako marker nowotworowy – przede wszystkim w raku drobnokomórkowym płuca i u dzieci w nerwiaku zarodkowym (neuroblastomie).
Badanie służy głównie do oceny przebiegu choroby: kontroli leczenia i wczesnego sygnału nawrotu u osób z rozpoznanym nowotworem. Pomocniczo bywa używane także w innych guzach neuroendokrynnych. U osób bez objawów nie stosuje się go do badań przesiewowych.
NSE rośnie też bez związku z nowotworem – po urazach głowy, udarze, napadach drgawkowych czy we wstrząsie septycznym. Ważna pułapka laboratoryjna: enzym ten jest obecny w krwinkach czerwonych, więc nawet niewielka hemoliza próbki fałszywie podwyższa wynik. Wynik zawsze ocenia lekarz prowadzący leczenie, zwykle onkolog.
Więcej informacji
Co to znaczy NSE?
NSE to skrót od neuron-specific enolase, czyli enolazy swoistej dla neuronów. To enzym uczestniczący w przemianie glukozy, obecny głównie w komórkach nerwowych i neuroendokrynnych.
Co oznacza podwyższona NSE?
U osoby z rozpoznanym rakiem drobnokomórkowym płuca lub neuroblastomą – może odzwierciedlać aktywność choroby; spadek w trakcie leczenia bywa dobrym sygnałem. Podwyższenie zdarza się też po urazie głowy, udarze, drgawkach, we wstrząsie i przy hemolizie próbki. Wynik ocenia lekarz.
Czy podwyższony marker nowotworowy zawsze oznacza raka?
Nie. Markery nowotworowe mogą rosnąć w wielu stanach nienowotworowych, a niektóre nowotwory w ogóle ich nie podnoszą. Dlatego markery służą przede wszystkim do kontroli leczenia u osób z rozpoznaną chorobą, a nie do samodzielnego rozpoznawania nowotworów.
Dlaczego hemoliza zawyża wynik NSE?
Krwinki czerwone zawierają NSE. Gdy w próbce dochodzi do ich rozpadu – np. przy trudnym pobraniu czy długim transporcie – enzym uwalnia się do surowicy i wynik jest fałszywie wysoki. Laboratorium zwykle zaznacza hemolizę na wyniku.
Kiedy oznacza się NSE?
• w kontroli leczenia raka drobnokomórkowego płuca,
• u dzieci z nerwiakiem zarodkowym – w diagnostyce i kontroli,
• pomocniczo w innych guzach neuroendokrynnych,
• w niektórych sytuacjach neurologicznych – w ośrodkach specjalistycznych.
Jak przygotować się do badania?
Rano, po przespanej nocy i odpoczynku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”.
Badania powiązane z badaniem NSE – enolaza swoista dla neuronów
• Pakiet markerów nowotworowych dla kobiet: markery w jednym zamówieniu.
• Pakiet onkologiczny dla mężczyzn: markery nowotworowe w jednym zamówieniu.
• CYFRA 21-1: marker raków płuca niedrobnokomórkowych.
• ProGRP: marker raka drobnokomórkowego płuca.
• SCC: marker raków płaskonabłonkowych.
• CEA: marker stosowany w kontroli wielu nowotworów.
• PSA całkowity: antygen swoisty dla prostaty.
• PSA wolny: frakcja PSA oceniana razem z PSA całkowitym.
• CA 125: marker nowotworowy oznaczany głównie w chorobach jajnika.
• CA 19-9: marker oznaczany m.in. w chorobach trzustki i dróg żółciowych.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
