BADANIE · AUTOIMMUNOLOGIA

P/c przeciw mitochondrialne (AMA)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
6 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Przeciwciała przeciwmitochondrialne (AMA, ang. anti-mitochondrial antibodies) to autoprzeciwciała skierowane przeciwko białkom mitochondriów – struktur odpowiedzialnych za wytwarzanie energii w komórkach. Są najważniejszym markerem serologicznym pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC), przewlekłej choroby autoimmunologicznej, w której układ odpornościowy uszkadza drobne przewody żółciowe w wątrobie.

PBC dotyczy głównie kobiet w średnim wieku. Może długo przebiegać bez objawów i ujawniać się dopiero podwyższoną fosfatazą alkaliczną lub GGTP w rutynowych badaniach. Gdy pojawiają się objawy, najczęstsze są przewlekłe zmęczenie i świąd skóry. AMA występują u zdecydowanej większości chorych, dlatego ich obecność przy wynikach prób wątrobowych wskazujących na zastój żółci silnie wspiera rozpoznanie.

Badanie wykonuje się zwykle metodą immunofluorescencji. Dodatni wynik uzupełnia się o oznaczenie podtypu AMA-M2, najbardziej swoistego dla PBC. AMA zdarzają się też u osób bez choroby wątroby i w innych chorobach autoimmunologicznych, a brak AMA nie wyklucza PBC – dlatego wynik ocenia lekarz razem z próbami wątrobowymi i badaniem obrazowym.

Więcej informacji

Co oznacza skrót AMA?

AMA to anti-mitochondrial antibodies, czyli przeciwciała przeciwmitochondrialne. Nazwa pochodzi od białek mitochondriów, przeciwko którym są skierowane. Najważniejszy dla diagnostyki jest ich podtyp M2.

Co oznacza dodatni wynik AMA?

Najczęściej jest związany z pierwotnym zapaleniem dróg żółciowych, zwłaszcza gdy podwyższone są fosfataza alkaliczna i GGTP. U osób z prawidłowymi próbami wątrobowymi dodatnie AMA wymagają obserwacji, bo część z nich może w przyszłości rozwinąć chorobę. Ocena należy do lekarza, najczęściej hepatologa lub gastroenterologa.

AMA czy AMA-M2 – czym się różnią?

Badanie AMA metodą immunofluorescencji pokazuje obecność przeciwciał przeciwmitochondrialnych ogólnie. AMA-M2 to oznaczenie konkretnego podtypu, najbardziej swoistego dla PBC. Często wykonuje się oba – lub od razu panel podklas M2, M4 i M9.

Kiedy wykonuje się badanie AMA?

• przy podwyższonej fosfatazie alkalicznej i GGTP o niejasnej przyczynie,
• przy przewlekłym świądzie skóry i zmęczeniu z nieprawidłowymi próbami wątrobowymi,
• u osób z innymi chorobami autoimmunologicznymi i objawami ze strony wątroby,
• w diagnostyce autoimmunologicznych chorób wątroby, razem z ANA i ASMA.

Czy ujemny wynik AMA wyklucza PBC?

Nie całkowicie. U niewielkiej części chorych AMA nie występują – wtedy pomocne są inne przeciwciała, oznaczane w panelach wątrobowych, a czasem biopsja wątroby.

Jak przygotować się do badania?

Nie trzeba być na czczo, na pobranie można przyjść o dowolnej porze – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”.

Badania powiązane z badaniem Przeciwciała przeciwmitochondrialne (AMA)

• Pakiet wątrobowy podstawowy: próby wątrobowe w jednym zamówieniu.
• Pakiet wątrobowy rozszerzony: szersza ocena pracy wątroby.
• Przeciwciała AMA-M2: podtyp najbardziej swoisty dla PBC.
• AMA – podklasy M2, M4, M9: szersze oznaczenie podtypów.
• Fosfataza alkaliczna (ALP): enzym typowo podwyższony w cholestazie.
• GGTP: enzym wątroby i dróg żółciowych.
• Przeciwciała ASMA: przeciwciała oceniane w autoimmunologicznym zapaleniu wątroby.
• ALT: enzym wątrobowy, podstawowy element prób wątrobowych.
• AST: enzym obecny w wątrobie, mięśniach i sercu.
• Bilirubina całkowita: barwnik powstający z rozpadu hemoglobiny.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • możesz iść na pobranie w ciągu dnia, nie musisz być na czczo. Unikaj pobrania materiału po obfitym posiłku
  • na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
  • przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy