Lit
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 1 dzieńTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Sole litu to jeden z najdłużej stosowanych leków stabilizujących nastrój, wykorzystywany przede wszystkim w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Lit ma wąskie okno terapeutyczne: zbyt niskie stężenie nie daje efektu leczniczego, a niewiele wyższe od zalecanego może powodować objawy zatrucia. Dlatego leczenie litem wymaga regularnego oznaczania jego stężenia we krwi.
Najważniejszy jest właściwy moment pobrania. Krew pobiera się rano, przed kolejną dawką, z zachowaniem odstępu od poprzedniej dawki podanego w sekcji „Przygotowanie do badania”. Pobranie wkrótce po przyjęciu leku daje wynik zawyżony i nieprzydatny do oceny. Badanie wykonuje się po rozpoczęciu leczenia i każdej zmianie dawki, a potem okresowo, zgodnie z zaleceniem psychiatry, a także pilnie przy podejrzeniu zatrucia.
Na stężenie litu wpływa wiele czynników: odwodnienie, gorączka, biegunka i wymioty, dieta ubogosodowa, a także leki – m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne, niektóre leki moczopędne i leki na nadciśnienie z grupy inhibitorów ACE. Ponieważ lit może wpływać na pracę nerek, tarczycy i przytarczyc, przy jego stosowaniu okresowo oznacza się też kreatyninę, TSH i wapń.
Więcej informacji
Kiedy pobrać krew na poziom litu?
Rano, przed kolejną dawką leku – w odstępie od poprzedniej dawki podanym w sekcji „Przygotowanie do badania”. Tylko tak pobrana próbka pozwala porównywać wyniki między sobą. Przy pobraniu podaj godzinę ostatniej dawki.
Dlaczego trzeba kontrolować poziom litu?
Bo różnica między stężeniem skutecznym a toksycznym jest niewielka, a na poziom litu wpływają m.in. ilość wypijanych płynów, sól w diecie, choroby z gorączką i inne leki. Regularne badania pozwalają lekarzowi bezpiecznie dobierać dawkę.
Co powoduje nadmiar litu w organizmie?
Najczęściej odwodnienie (upał, biegunka, wymioty, gorączka), nagłe ograniczenie soli, choroby nerek oraz leki zmniejszające wydalanie litu – niesteroidowe leki przeciwzapalne, niektóre diuretyki i inhibitory ACE. Objawy nadmiaru to m.in. nasilone drżenie rąk, nudności, wymioty, biegunka, senność, zaburzenia równowagi i mowy. Takie objawy wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Z czym nie łączyć litu?
Każdy nowy lek, także dostępny bez recepty, np. przeciwbólowy z grupy NLPZ, skonsultuj z lekarzem prowadzącym leczenie litem. Szczególnej ostrożności wymagają leki moczopędne i niektóre leki na nadciśnienie. Nie zmieniaj dawki litu samodzielnie.
Jakie badania wykonuje się przy leczeniu litem?
Oprócz stężenia litu okresowo oznacza się kreatyninę (praca nerek), TSH (praca tarczycy), wapń (przytarczyce), a często także elektrolity. Harmonogram badań ustala lekarz prowadzący.
Jak przygotować się do badania?
Rano, przed poranną dawką leku – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Przyjmowane leki, z godziną ostatniej dawki litu, podaj przy pobraniu.
Badania powiązane z badaniem Lit
• Kreatynina: kontrola pracy nerek w trakcie leczenia litem.
• TSH: lit może wpływać na pracę tarczycy.
• Wapń całkowity: lit może wpływać na przytarczyce.
• Sód: gospodarka sodowa wpływa na stężenie litu.
• Morfologia krwi: podstawowa ocena krwinek czerwonych, białych i płytek.
• Miedź: pierwiastek śladowy, przenoszony we krwi przez ceruloplazminę.
• Ceruloplazmina: białko przenoszące miedź we krwi.
• Cynk: pierwiastek ważny dla odporności, skóry i włosów.
• Selen: pierwiastek ważny dla tarczycy i odporności.
• Proteinogram: rozdział białek krwi na frakcje.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- na około 30 min. przed pobraniem wypij szklankę wody (250ml)
- przed pobraniem postaraj się odpocząć przez ok. 15 minut
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
