BADANIE · POZOSTAŁE BADANIA

Fosfataza kwaśna całkowita (ACP)

MATERIAŁ
Krew
ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
2 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
PARAMETRY
1
REALIZACJA
punkt pobrań · 600+ w Polsce

Fosfataza kwaśna (ACP) to grupa enzymów działających w środowisku kwaśnym. Występują w wielu tkankach: w prostacie, kościach (w komórkach rozkładających kość – osteoklastach), krwinkach czerwonych, płytkach krwi, wątrobie i śledzionie. Badanie mierzy całkowitą aktywność fosfatazy kwaśnej we krwi, bez rozróżniania jej źródła.

Dawniej fosfataza kwaśna była podstawowym markerem raka prostaty, ale w tej roli całkowicie zastąpił ją PSA, który jest dokładniejszy. Dziś ACP bada się rzadko – głównie pomocniczo w chorobach kości przebiegających ze wzmożonym ich rozkładem (np. w chorobie Pageta czy przy przerzutach do kości), w niektórych chorobach spichrzeniowych i chorobach krwi.

Wynik ocenia się zwykle razem z fosfatazą kwaśną sterczową.

Więcej informacji

Co to za badanie – fosfataza kwaśna?

To oznaczenie aktywności enzymów z grupy fosfataz kwaśnych we krwi. Ponieważ pochodzą one z wielu tkanek, wynik całkowity jest mało swoisty i stanowi raczej uzupełnienie innych badań.

Fosfataza kwaśna a PSA – czym się różnią?

Oba badania kiedyś stosowano w ocenie prostaty. Dziś standardem jest PSA – znacznie czulszy i dokładniejszy. Fosfataza kwaśna, także sterczowa, ma w diagnostyce prostaty znaczenie historyczne lub pomocnicze.

Co oznacza podwyższona fosfataza kwaśna?

Może wynikać z chorób kości ze wzmożonym ich rozkładem, chorób prostaty, niektórych chorób krwi i spichrzeniowych – ale też z hemolizy próbki lub niedawnego badania prostaty. Przyczynę ustala lekarz na podstawie całego obrazu.

Co może zawyżyć wynik?

• hemoliza próbki krwi,
• badanie prostaty przez odbyt, cewnikowanie, biopsja w ostatnich dniach,
• intensywny wysiłek fizyczny,
• niektóre leki.
Takie sytuacje zgłoś przy pobraniu.

Fosfataza kwaśna całkowita czy sterczowa?

Całkowita obejmuje wszystkie frakcje enzymu z różnych tkanek. Sterczowa (PAP) to frakcja pochodząca z prostaty. W razie potrzeby oznacza się obie, aby ustalić źródło wzrostu.

Jak przygotować się do badania?

Rano, po przespanej nocy – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Badanie prostaty lub zabiegi urologiczne z ostatnich dni podaj przy pobraniu.

Badania powiązane z badaniem Fosfataza kwaśna całkowita (ACP)

• Pakiet markerów nowotworowych dla kobiet: markery w jednym zamówieniu.
• Pakiet onkologiczny dla mężczyzn: markery nowotworowe w jednym zamówieniu.
• Fosfataza kwaśna sterczowa (PAP): frakcja pochodząca z prostaty.
• PSA całkowity: podstawowe badanie w ocenie prostaty.
• Fosfataza alkaliczna: enzym wątroby i kości.
• Beta-CrossLaps: marker rozpadu kości.
• PSA wolny: frakcja PSA oceniana razem z PSA całkowitym.
• CEA: marker nowotworowy stosowany głównie w kontroli leczenia raka jelita grubego.
• CA 125: marker nowotworowy oznaczany głównie w chorobach jajnika.
• CA 19-9: marker oznaczany m.in. w chorobach trzustki i dróg żółciowych.

Przygotowanie do badania

ZALECENIA DLA TEGO BADANIA
  • udaj się na pobranie w godzinach porannych
  • bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
  • po całonocnym wypoczynku
OGÓLNE ZASADY POBRANIA KRWI
  • Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
  • Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
  • Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.

Po badaniu

Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:

Interpretacja wyniku przez diagnostęod 89 zł
Konsultacja przed badaniemod 59 zł

Strefa wiedzy

Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.

Przejdź do Strefy wiedzy