Fosfataza kwaśna całkowita (ACP)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 2 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
Fosfataza kwaśna (ACP) to grupa enzymów działających w środowisku kwaśnym. Występują w wielu tkankach: w prostacie, kościach (w komórkach rozkładających kość – osteoklastach), krwinkach czerwonych, płytkach krwi, wątrobie i śledzionie. Badanie mierzy całkowitą aktywność fosfatazy kwaśnej we krwi, bez rozróżniania jej źródła.
Dawniej fosfataza kwaśna była podstawowym markerem raka prostaty, ale w tej roli całkowicie zastąpił ją PSA, który jest dokładniejszy. Dziś ACP bada się rzadko – głównie pomocniczo w chorobach kości przebiegających ze wzmożonym ich rozkładem (np. w chorobie Pageta czy przy przerzutach do kości), w niektórych chorobach spichrzeniowych i chorobach krwi.
Wynik ocenia się zwykle razem z fosfatazą kwaśną sterczową.
Więcej informacji
Co to za badanie – fosfataza kwaśna?
To oznaczenie aktywności enzymów z grupy fosfataz kwaśnych we krwi. Ponieważ pochodzą one z wielu tkanek, wynik całkowity jest mało swoisty i stanowi raczej uzupełnienie innych badań.
Fosfataza kwaśna a PSA – czym się różnią?
Oba badania kiedyś stosowano w ocenie prostaty. Dziś standardem jest PSA – znacznie czulszy i dokładniejszy. Fosfataza kwaśna, także sterczowa, ma w diagnostyce prostaty znaczenie historyczne lub pomocnicze.
Co oznacza podwyższona fosfataza kwaśna?
Może wynikać z chorób kości ze wzmożonym ich rozkładem, chorób prostaty, niektórych chorób krwi i spichrzeniowych – ale też z hemolizy próbki lub niedawnego badania prostaty. Przyczynę ustala lekarz na podstawie całego obrazu.
Co może zawyżyć wynik?
• hemoliza próbki krwi,
• badanie prostaty przez odbyt, cewnikowanie, biopsja w ostatnich dniach,
• intensywny wysiłek fizyczny,
• niektóre leki.
Takie sytuacje zgłoś przy pobraniu.
Fosfataza kwaśna całkowita czy sterczowa?
Całkowita obejmuje wszystkie frakcje enzymu z różnych tkanek. Sterczowa (PAP) to frakcja pochodząca z prostaty. W razie potrzeby oznacza się obie, aby ustalić źródło wzrostu.
Jak przygotować się do badania?
Rano, po przespanej nocy – szczegóły znajdziesz w sekcji „Przygotowanie do badania”. Badanie prostaty lub zabiegi urologiczne z ostatnich dni podaj przy pobraniu.
Badania powiązane z badaniem Fosfataza kwaśna całkowita (ACP)
• Pakiet markerów nowotworowych dla kobiet: markery w jednym zamówieniu.
• Pakiet onkologiczny dla mężczyzn: markery nowotworowe w jednym zamówieniu.
• Fosfataza kwaśna sterczowa (PAP): frakcja pochodząca z prostaty.
• PSA całkowity: podstawowe badanie w ocenie prostaty.
• Fosfataza alkaliczna: enzym wątroby i kości.
• Beta-CrossLaps: marker rozpadu kości.
• PSA wolny: frakcja PSA oceniana razem z PSA całkowitym.
• CEA: marker nowotworowy stosowany głównie w kontroli leczenia raka jelita grubego.
• CA 125: marker nowotworowy oznaczany głównie w chorobach jajnika.
• CA 19-9: marker oznaczany m.in. w chorobach trzustki i dróg żółciowych.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
