Insulinopodobny czynnik wzrostu IGF-1 (Somatomedyna C)
- MATERIAŁ
- Krew
- ORIENTACYJNY CZAS WYNIKU
- 2 dniTermin jest orientacyjny i może zależeć od punktu pobrań.
- PARAMETRY
- 1
- REALIZACJA
- punkt pobrań · 600+ w Polsce
IGF-1, czyli insulinopodobny czynnik wzrostu 1 (somatomedyna C), powstaje głównie w wątrobie pod wpływem hormonu wzrostu. To przez niego hormon wzrostu działa na większość tkanek: u dzieci pobudza wzrastanie kości, u dorosłych wpływa na masę mięśniową, tkankę tłuszczową, kości i gospodarkę węglowodanową.
W przeciwieństwie do hormonu wzrostu, który wydzielany jest falami, stężenie IGF-1 w ciągu dnia zmienia się niewiele. Odzwierciedla więc średnią aktywność osi hormonu wzrostu z wielu godzin. Dlatego IGF-1 jest podstawowym badaniem przy podejrzeniu akromegalii – nadmiaru hormonu wzrostu u dorosłych – i ważnym elementem diagnostyki niedoboru hormonu wzrostu u dzieci z niskorosłością. Służy też do kontroli leczenia hormonem wzrostu.
Więcej informacji
IGF-1 – co to za badanie?
To oznaczenie stężenia insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 we krwi. IGF-1 wytwarza głównie wątroba w odpowiedzi na hormon wzrostu, więc badanie pośrednio pokazuje, jak pracuje oś przysadka – hormon wzrostu. Krew pobiera się z żyły, zwykle rano.
Za co odpowiada IGF-1?
U dzieci i nastolatków pobudza wzrost kości na długość i rozwój narządów. U dorosłych bierze udział w utrzymaniu masy mięśniowej i gęstości kości, wpływa na skład ciała i działa podobnie do insuliny – obniża poziom glukozy. Większość efektów przypisywanych hormonowi wzrostu zachodzi właśnie za pośrednictwem IGF-1.
Kiedy wykonuje się badanie IGF-1?
• u dzieci, które rosną wolniej niż rówieśnicy,
• przy objawach mogących sugerować akromegalię: powiększanie dłoni, stóp, nosa i żuchwy, pogrubienie rysów twarzy, nadmierne pocenie,
• po zabiegach i w chorobach przysadki,
• w trakcie leczenia hormonem wzrostu – do kontroli dawki,
• w kontroli po leczeniu akromegalii.
Co oznacza wysoki poziom IGF-1?
Najważniejszą przyczyną utrwalonego, wysokiego IGF-1 u dorosłego jest nadmiar hormonu wzrostu, czyli akromegalia. Wyższe wyniki są jednak naturalne w okresie dojrzewania i w ciąży, a podwyższają je też leczenie hormonem wzrostu lub preparaty IGF-1. Wynik powyżej zakresu dla wieku lekarz zwykle potwierdza testem hamowania hormonu wzrostu glukozą.
Co oznacza niski poziom IGF-1?
Może towarzyszyć niedoborowi hormonu wzrostu, ale częściej ma inne przyczyny: niedożywienie lub długotrwały deficyt kaloryczny, choroby wątroby i nerek, niedoczynność tarczycy, źle kontrolowaną cukrzycę czy przyjmowanie doustnych estrogenów. U osób starszych niższe stężenia są naturalne. Prawidłowy IGF-1 nie wyklucza całkowicie niedoboru hormonu wzrostu.
Czy na badanie IGF-1 trzeba być na czczo?
Zalecenia przygotowania podaje ramka na tej stronie. IGF-1 jest stabilny w ciągu doby, a laboratorium zaleca przede wszystkim pobranie rano, po przespanej nocy. Przyjmowane leki hormonalne, zwłaszcza estrogeny i hormon wzrostu, podaj przy pobraniu.
Jak czytać wynik IGF-1?
Zakres referencyjny zależy od wieku i płci, a u dzieci także od etapu dojrzewania – podaje go wynik z laboratorium. Ten sam wynik może być prawidłowy dla nastolatka i wysoki dla 50-latka. Lekarz porównuje go z objawami i, w razie potrzeby, z testami czynnościowymi.
Badania powiązane z badaniem Insulinopodobny czynnik wzrostu IGF-1 (somatomedyna C)
• Hormon wzrostu (hGH): hormon, który pobudza wytwarzanie IGF-1.
• IGFBP-3: główne białko wiążące IGF-1 we krwi.
• TSH: niedoczynność tarczycy obniża IGF-1.
• Glukoza: nadmiar hormonu wzrostu zaburza gospodarkę cukrową.
• Kortyzol: hormon stresu wytwarzany w nadnerczach.
• ACTH: hormon przysadki, który pobudza nadnercza do wytwarzania kortyzolu.
• Aldosteron: hormon nadnerczy regulujący poziom sodu i potasu.
• Renina: enzym regulujący ciśnienie, oceniany razem z aldosteronem.
• DHEA-S: androgen wytwarzany głównie w nadnerczach.
• DHEA: hormon nadnerczy, prekursor hormonów płciowych.
Przygotowanie do badania
- udaj się na pobranie w godzinach porannych
- bądź na czczo, czyli minimum 8-12 godzin po ostatnim posiłku
- po całonocnym wypoczynku
- Rytm dobowy. Najlepiej rano, między 7:00 a 10:00 — wiele parametrów zmienia się w ciągu dnia.
- Dzień wcześniej. Unikaj intensywnego wysiłku, alkoholu i obfitych, tłustych posiłków.
- Przed pobraniem. Wypij szklankę wody i odpocznij kilka minut na miejscu.
Przed wizytą sprawdź aktualne zalecenia przekazane przez laboratorium. Jeśli przyjmujesz leki lub masz szczególne wskazania, skonsultuj przygotowanie z lekarzem.
Po badaniu
Chcesz lepiej zrozumieć wynik? Laboratorium oferuje płatne usługi specjalistów:
Strefa wiedzy
Dowiedz się więcej o badaniach i profilaktyce.
Przejdź do Strefy wiedzy
